​બેંગલુરુ: કોંગી ​મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાના નેતૃત્વ હેઠળની કર્ણાટક સરકારે રાજ્યની કાર્યરત મહિલાઓ માટે એક મોટો અને પ્રગતિશીલ નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. ગુરુવારે મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં મહિલાઓને પિરિયડ દરમિયાન દર મહિને એક દિવસની પગાર સાથેની રજા (પેડ મેનસ્ટ્રુઅલ લીવ) આપવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

​૧. લાગુ ક્યાં થશે?

​આ ક્રાંતિકારી 'માસિક રજા નીતિ, ૨૦૨૫' માત્ર સરકારી ક્ષેત્ર પૂરતી સીમિત નથી. શ્રમ મંત્રી સંતોષ લાડ અને કાયદા મંત્રી એચ.કે. પાટીલે જણાવ્યા મુજબ, આ નિયમ રાજ્યના તમામ ક્ષેત્રોને લાગુ પડશે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• ​સરકારી કચેરીઓ
• ​મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ (MNCs)
• ​આઇટી ફર્મો
• ​ગારમેન્ટ ફેક્ટરીઓ
• ​નાના અને મોટા ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો સહિત તમામ ખાનગી ક્ષેત્રની સંસ્થાઓ.

​૨. કેટલી રજાઓ મળશે?

​મહિલા કર્મચારીઓને દર મહિને એક દિવસની રજા મળશે, જેનો અર્થ છે કે તેમને વાર્ષિક કુલ ૧૨ દિવસની પગાર સાથેની માસિક રજા મળશે.

• ​શરૂઆતમાં ૬ દિવસની વાર્ષિક રજાનો પ્રસ્તાવ હતો, પરંતુ સમિતિની ભલામણો અને મહિલાઓની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે તેને વધારીને ૧૨ દિવસ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

​૩. એક પ્રગતિશીલ કાયદો

​શ્રમ મંત્રી સંતોષ લાડે આ નિર્ણયને "અમે લાવેલો સૌથી પ્રગતિશીલ નવો કાયદો" ગણાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે મહિલાઓએ ઘરકામ ઉપરાંત બાળકોની સંભાળ પણ રાખવી પડે છે, અને માસિક ધર્મ તેમને માનસિક તણાવ પણ આપે છે. આ નીતિ મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય અને કાર્યસ્થળની સમાવેશીતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે લેવામાં આવેલું પગલું છે.

​ભારતમાં માસિક રજાની નીતિ ધરાવતા અન્ય રાજ્યો:

​કર્ણાટક આ નીતિને વ્યાપકપણે (કોમ્પ્રિહેન્સિવ) લાગુ કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે, જે સરકારી અને ખાનગી એમ બંને ક્ષેત્રોને આવરી લે છે. જોકે, ભારતમાં આ પહેલ કરનારું તે પ્રથમ રાજ્ય નથી.

• ​બિહાર: દેભરમાં સૌપ્રથમ ૧૯૯૨માં બિહારમાં માસિક રજા શરૂ કરવામાં આવી હતી. બિહાર સરકાર દર મહિને બે દિવસની માસિક રજા આપે છે.
• ​ઓડિશા: ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં ઓડિશા સરકારે સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્રની મહિલા કર્મચારીઓ માટે દર મહિને એક દિવસની પગાર સાથેની માસિક રજાની જાહેરાત કરી હતી.
• ​કેરળ: કેરળમાં યુનિવર્સિટીઓની વિદ્યાર્થીનીઓ તેમજ ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (આઇઆઇટી)ની મહિલા તાલીમાર્થીઓ માટે માસિક રજાની જોગવાઈ છે.

​કર્ણાટકનો આ નિર્ણય મહિલા કર્મચારીઓના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારીને પ્રોત્સાહન આપવા તેમજ વધુ સહાયક અને સમાવેશી કાર્યસ્થળનું વાતાવરણ ઊભું કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.