ડોક્ટરની સલાહ વિના લેવામાં આવતી યૌનવર્ધક દવાઓ જીવલેણઃ ભારતમાં આ બજાર રૂ.૭૦૦૦ કરોડથી વધુનું છે
ડોક્ટરની સલાહ વિના આ દવાઓનું સેવન કરવાથી હૃદય, કિડની અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર પડે છે. આમ છતાં, જાહેરાતો અને સોશિયલ મીડિયા પ્રમોશનને કારણે, મોટી સંખ્યામાં લોકો તેમને તાત્કાલિક અસરથી દવાઓ તરીકે ખરીદી રહ્યા છે અને રોગોનો શિકાર બની રહ્યા છે
નવી દિલ્હી,તા.૧૭: ભારતમાં મેડિકલ સ્ટોર્સ અને ઓનલાઈન ફોરમમાં ખુલ્લેઆમ વેચાતી જાતીય ઉન્નતિ દવાઓ અને પૂરક તેનો ઉપયોગ કરનારાઓ માટે જીવલેણ બની રહ્યા છે.
ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ઇન્ડિયા (DCGI) ના નિષ્ણાતો માને છે કે ડોક્ટરની સલાહ વિના આ દવાઓનું સેવન કરવાથી હૃદય, કિડની અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર પડે છે. આમ છતાં, જાહેરાતો અને સોશિયલ મીડિયા પ્રમોશનને કારણે, મોટી સંખ્યામાં લોકો તેમને તાત્કાલિક અસરથી દવાઓ તરીકે ખરીદી રહ્યા છે અને રોગોનો શિકાર બની રહ્યા છે. ભારતમાં જાતીય ઉન્નતિ દવાઓ અને પૂરકનું બજાર ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
IMARC ગ્રુપ અને ઇન્ડિયન ફાર્મા એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (ફાર્મેક્સિલ) ના અહેવાલો અનુસાર, આ બજાર ૨૦૨૪ સુધીમાં રૂ.૭,૦૦૦ કરોડથી વધુનું થવાનો અંદાજ છે. તે વાર્ષિક સરેરાશ ૧૦ થી ૧૨% ના દરે વધી રહ્યું છે. આમાં પ્રિસ્ક્રિપ્શન દવાઓ, તેમજ હર્બલ અને સ્ટેમિના બૂસ્ટર તરીકે વેચાતી પ્રોડક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે. ઝડપથી વિકસતું બજાર લોકોની અનિયંત્રિત જીવનશૈલી દ્વારા સંચાલિત છે. એવો અંદાજ છે કે ગેરકાયદેસર અને અનિયંત્રિત વેપાર આમાં ૪૦% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે, એટલે કે લગભગ રૂ.૩,૦૦૦ કરોડનો વ્યવસાય લાઇસન્સ વિના અને વૈજ્ઞાનિક પુરાવા વિના કાર્યરત છે.
આરોગ્ય મંત્રાલયના સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CDSCO)ના અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૦ થી જાતીય વૃદ્ધિ દવાઓની જાહેરાતો બમણી થઈ ગઈ છે. આ દવાઓ સલામત, હર્બલ અથવા ક્લિનિકલી પરીક્ષણ કરાયેલ તરીકે વેચાઈ રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ દાવાઓનો વૈજ્ઞાનિક આધાર નબળો છે, અને મોટાભાગના ઉત્પાદનોમાં સિલ્ડેનાફિલ (વાયગ્રા જેવી દવા), ટેડાલાફિલ અથવા સ્ટેરોઇડ્સ જેવા ઘટકો હોય છે, જે ખતરનાક છે. નવી દિલ્હી સ્થિત AIIMS ના કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડો. નીરજ પાંડેના જણાવ્યા અનુસાર, હૃદય રોગ અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા દર્દીઓ જે આવી દવાઓ લે છે તેમને હાર્ટ એટેક અથવા સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે.
ડ્રગ્સ એન્ડ મેજિક રેમેડીઝ (વાંધાજનક જાહેરાતો) અધિનિયમ, ૧૯૫૪ હેઠળ જાતીય ઉન્નતીકરણ દવાઓની જાહેરાત પ્રતિબંધિત હોવા છતાં, તેનો ખુલ્લેઆમ ઓનલાઈન પ્રચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. ફૂડ સેફટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ પણ ઘણા હર્બલ સપ્લિમેન્ટ્સમાં ભેળસેળ શોધી કાઢી છે. ૨૦૨૪ માં, FSSAI એ શોધી કાઢ્યું હતું કે હર્બલ જાતીય ઉન્નતીકરણ ઉત્પાદનો વેચતી ૯% કંપનીઓ નિયમોનું પાલન કરતી નથી. તાજેતરમાં, બજારમાંથી કેટલાક ઉત્પાદનો પાછા ખેંચવામાં આવ્યા હતા.
યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ વૈશ્વિક સ્તરે આવી દવાઓનું સૌથી મોટું બજાર છે. અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૪ માં યુએસ બજાર રૂ.૪૦,૦૦૦ કરોડથી વધુનું હોવાની અપેક્ષા છે, જે વિશ્વના કુલ વેપારમાં સૌથી મોટો હિસ્સો દર્શાવે છે. યુરોપ, ખાસ કરીને જર્મની, ફ્રાન્સ અને યુકે, અને એશિયામાં, ચીન અને ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતા બજારો છે.
દવા લેતા પહેલા ડોક્ટરની સલાહ લો. તમારા ટેસ્ટોસ્ટેરોન અથવા અન્ય હોર્મોન સ્તરનું પરીક્ષણ કરાવો. જીવનશૈલીમાં ફેરફાર - નિયમિત કસરત, ધૂમ્રપાન અને દારૂથી દૂર રહેવું, અને પૂરતી ઊંઘ લેવી. કાઉન્સેલિંગ અને ઉપચાર મેળવો. ફક્ત લાઇસન્સ પ્રાપ્ત અને પરીક્ષણ કરાયેલ ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરો, ભેળસેળયુક્ત ઉત્પાદનોનો નહીં.
(9:39 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
