નાયપીડોવ, મ્યાનમાર : મ્યાનમારના પશ્ચિમમાં આવેલો રાખાઇન પ્રાંત હવે એક ઐતિહાસિક બદલાવના આરે છે. અહીં સક્રિય બળવાખોર જૂથ 'અરાકાન આર્મી' (AA) આ વ્યૂહાત્મક રાજ્ય પર સંપૂર્ણ કબજો કરવા જઈ રહ્યું છે. આ સ્થિતિ માત્ર મ્યાનમારના ગૃહયુદ્ધને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પ્રાદેશિક રાજકારણને પણ અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને ભારત અને ચીન બંને આ પરિસ્થિતિને લઈને ચિંતિત છે.

રાખાઇન પ્રાંત બંગાળની ખાડી પર સ્થિત છે અને બાંગ્લાદેશ સાથે સરહદ ધરાવે છે. આ વિસ્તારમાં બે મહત્વપૂર્ણ બંદરો આવેલા છે જે ભારત અને ચીનના મોટા પ્રોજેક્ટ્સ સાથે સંકળાયેલા છે.

ભારત માટે ચિંતા: રાજ્યની રાજધાની સિટ્વેમાં ભારતનો એક મુખ્ય બંદર પ્રોજેક્ટ ચાલી રહ્યો છે. જો સિટ્વે પર AAનો કબજો થાય તો ભારતના આ પ્રોજેક્ટ પર અસર થઈ શકે છે.

ચીન માટે ચિંતા: ક્યાઉકફ્યુ બંદર ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ સાથે જોડાયેલો છે, જે ચીનને હિંદ મહાસાગર સુધી પહોંચવામાં મદદ કરે છે. આ બંદર પર કોઈપણ અસ્થિરતા ચીન માટે મોટો આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક પડકાર ઉભો કરી શકે છે.

મ્યાનમારના સૈન્યને દેશના અન્ય ભાગોમાં સફળતા મળી હોવા છતાં, રાખાઇન પ્રાંતમાં AA એ ૧૭ માંથી ૧૪ ટાઉનશીપ પર કબજો કરી લીધો છે. હવે તે સિટ્વે અને ક્યાઉકફ્યુ સહિત બાકીના વિસ્તારો પર પણ કબજો કરવાની પ્રતિજ્ઞા લઈ રહ્યું છે. આ યુદ્ધના કારણે રાખાઇનમાં ભયંકર માનવીય કટોકટી સર્જાઈ છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અહેવાલ મુજબ, ૨૦ લાખથી વધુ લોકો ભૂખમરાના જોખમમાં છે. સિટ્વેમાં ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે અને ગુનાખોરીમાં પણ વધારો થયો છે.

આ સંઘર્ષમાં અરાકાન આર્મી અને મ્યાનમાર સૈન્ય બંનેએ બળજબરીથી ભરતી શરૂ કરી છે. સૈન્યએ AA સામે લડવા માટે રોહિંગ્યા સમુદાયના કેટલાક સભ્યોને પણ હથિયાર આપ્યા છે. આનાથી રોહિંગ્યા કટોકટી વધુ જટિલ બની છે અને બાંગ્લાદેશમાં રહેતા ૧૦ લાખથી વધુ રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓની વાપસીની શક્યતાઓ ઘટી રહી છે.

આ સ્થિતિ ભારત અને ચીન બંને માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે આ યુદ્ધની અસર તેમના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક હિતો પર સીધી પડી શકે છે. આગામી સમયમાં, ક્યાઉકફ્યુ બંદર પર થનારું યુદ્ધ આ સમગ્ર પ્રદેશની ભવિષ્યની દિશા નક્કી કરી શકે છે.