નવી દિલ્હી. ચોમાસાની બદલાતી પેટર્ન કહો કે વાદળોની બદલાતી પ્રકૃતિ... વર્ષ 2025 માટેનો વાર્ષિક ક્વોટા ફક્ત છ દિવસના ભારે વરસાદથી પૂર્ણ થયો છે. વરસાદનો આંકડો હવે સરપ્લસ થઈ ગયો છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં પણ વધુ વરસાદ થવાની શક્યતા છે, ભલે તે પછી ચાર મહિના બાકી હોય. હવામાન વિભાગે આનું મુખ્ય કારણ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં એકસાથે સક્રિય ઘણી મોસમી પરિસ્થિતિઓના સંયોજનને ગણાવ્યું છે, જેને આ વખતે સમાન રીતે સક્રિય ચોમાસાથી પણ મદદ મળી છે.

   નોંધનીય છે કે દિલ્હીમાં વાર્ષિક વરસાદ 774.4 મીમી છે, જ્યારે ગુરુવાર સુધીમાં 818.1 મીમી વરસાદ પડી ચૂક્યો છે, એટલે કે સામાન્ય કરતાં 5.6 ટકા વધુ વરસાદ. આશ્ચર્યજનક રીતે, 2025 ના પહેલા ચાર મહિનામાં માત્ર 10.5 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો, પરંતુ મે, જૂન, જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં માત્ર છ દિવસના ભારે વરસાદને કારણે વાર્ષિક ક્વોટા પૂર્ણ થયા પછી સરપ્લસ થઈ ગયો.

મે મહિનામાં બે દિવસ, જૂન-જુલાઈમાં એક-એક દિવસ અને ઓગસ્ટમાં બે દિવસ ભારે વરસાદ નોંધાયો હોવાનું જાણવા મળે છે. અહીં ઉલ્લેખનીય છે કે ગયા વર્ષે પણ રાજધાનીમાં વરસાદનો વાર્ષિક ક્વોટા 30 ઓગસ્ટ સુધીમાં પૂર્ણ થઈ ગયો હતો.

સ્કાયમેટ વેધરના ઉપપ્રમુખ મહેશ પાલાવત કહે છે કે ગયા વર્ષે લા નીના જેવી સ્થિતિ હતી, જેના કારણે ચોમાસામાં વેગ આવ્યો હતો. આ વખતે સ્થિતિ તટસ્થ છે, પરંતુ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં ઘણી હવામાન પ્રણાલીઓ સક્રિય છે. આને કારણે, મેદાની વિસ્તારોમાં ઘણો ભેજ છે. તેથી, મોટાભાગના દિવસોમાં હળવો થી મધ્યમ વરસાદ પડી રહ્યો છે અને કેટલાક દિવસોમાં ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે.

હવામાન વિભાગના એક વૈજ્ઞાનિકે આ માટે સક્રિય હવામાન પ્રણાલીઓને જવાબદાર ગણાવી, જેમાં ઓછા દબાણવાળા વિસ્તારો અને પશ્ચિમી વિક્ષેપોનો સમાવેશ થાય છે. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "આપણી પાસે ખૂબ જ સક્રિય પૂર્વ-ચોમાસાની ઋતુ પણ રહી છે, જે ચોમાસાની ઋતુમાં પણ ચાલુ રહી છે."

આ વર્ષે મે મહિનામાં દિલ્હીમાં સૌથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જેમાં ૧૮૬.૪ મીમી વરસાદ પડ્યો હતો. આ સામાન્ય સરેરાશ ૩૦.૭ મીમી કરતા છ ગણો વધુ છે. જૂનમાં માસિક ૧૦૭.૧ મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો, જે લાંબા ગાળાના સરેરાશ ૭૪.૧ મીમી કરતા ૪૫% વધુ છે. જુલાઈમાં ૨૫૯.૩ મીમી વરસાદ પડ્યો હતો, જે સામાન્ય સરેરાશ ૨૦૯.૭ મીમી કરતા ૨૪% વધુ હતો. ઓગસ્ટમાં પણ અડધો મહિનો પસાર થયો નથી અને ૨૫૪.૮ મીમી વરસાદ નોંધાયો છે, જે આ મહિનાના ૨૩૩.૧ મીમીના સામાન્ય વરસાદ કરતા ૯.૩% વધુ છે.

લગભગ અઢી દાયકા પહેલા જે વાદળો બન્યા હતા તે અલ્ટો સ્ટ્રેટસ હતા. તે પ્રમાણમાં એકસરખા હતા અને તેઓ દિલ્હીમાં સમયાંતરે વરસાદ વરસાવતા હતા. વરસાદ પણ ઘણા દિવસો સુધી ચાલુ રહેતો. પરંતુ હવે ગર્જનાના વાદળો બનવા લાગ્યા છે. તેમાં કોઈ એકરૂપતા નથી. તેમની પાણી શોષવાની ક્ષમતા પણ ખૂબ ઓછી છે. તેથી જ આવા વાદળો અચાનક આકાશને ઢાંકી દે છે, ગર્જના કરે છે અને પછી થોડા કલાકોમાં વરસાદ પડે છે.