અત્યાર સુધી, ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસને એક એવો રોગ માનવામાં આવતો હતો, જે જીવનભર રહે છે અને જેના માટે દરરોજ દવાઓ, કડક આહાર અને શિસ્તબદ્ધ જીવનશૈલી જરૂરી છે. પરંતુ હવે PGI, ચંડીગઢ દ્વારા થયેલા એક નવા સંશોધને આ ધારણાને બદલી નાખી છે.
 
PGIનો નવતર અભ્યાસ: DIREAM-1
PGI ના એન્ડોક્રિનોલોજી વિભાગના ડો. રામા વાલિયાના નેતૃત્વ હેઠળ થયેલા આ અભ્યાસ, જેનું નામ DIREAM-1 છે, તેણે એક નવી આશા જગાવી છે. આ અભ્યાસમાં સાબિત થયું છે કે જો ડાયાબિટીસના શરૂઆતના વર્ષોમાં જ યોગ્ય વ્યૂહરચના અપનાવવામાં આવે, તો દર્દીઓ દવાઓ વગર પણ તેમના બ્લડ સુગરને સામાન્ય સ્તરે લાવી શકે છે. આ સ્થિતિને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં 'રિમિશન' કહેવાય છે.

રિમિશનનો અર્થ એ છે કે, દર્દીનો HbA1c (ત્રણ મહિનાની સરેરાશ બ્લડ સુગર) 6.5% થી ઓછો રહે અને તે પણ સતત ત્રણ મહિના સુધી કોઈપણ દવા વગર.
 
અભ્યાસની પદ્ધતિ અને પરિણામો
આ અભ્યાસમાં ફક્ત એવા દર્દીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો, જેમને ડાયાબિટીસનું નિદાન 5 વર્ષથી ઓછા સમય પહેલા થયું હતું. તેમને 3 મહિના માટે નવી અને પરંપરાગત દવાઓના મિશ્રણ સાથે સંતુલિત આહાર અને કસરતની સલાહ આપવામાં આવી. આ સમયગાળા પછી, બધી દવાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી અને આગામી ત્રણ મહિના સુધી તેમના સુગર લેવલ પર નજર રાખવામાં આવી.

આશ્ચર્યજનક પરિણામ એ હતું કે, લગભગ 31 ટકા દર્દીઓએ ત્રણ મહિના સુધી દવા વગર પોતાનું સુગર લેવલ સામાન્ય (HbA1c 6.5%થી નીચે) જાળવી રાખ્યું. ખાસ વાત એ છે કે આ સફળતા મોંઘી દવાઓ વગર પણ મેળવી શકાઈ.
 
વજન નહીં, આંતરિક ચરબી ઘટાડવી એ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થયું
અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે ભલે દર્દીઓનું સરેરાશ વજન માત્ર 4-5 કિલો ઘટ્યું હોય, પરંતુ MRI સ્કેનમાં જોવા મળ્યું કે તેમના લીવર અને સ્વાદુપિંડમાં જમા થયેલી આંતરિક ચરબીમાં 50 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. આ આંતરિક ચરબી ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર અને ડાયાબિટીસ વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. આ ચરબી ઓછી થવાથી સ્વાદુપિંડને આરામ મળ્યો અને તેની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થયો.
 
આ સારવાર કાયમી ઈલાજ નથી, પરંતુ દવાઓમાંથી વિરામ છે
ડૉક્ટરોએ સ્પષ્ટ કર્યું કે 'રિમિશન' એ ડાયાબિટીસનો કાયમી ઈલાજ નથી, પરંતુ તે એક એવી તક છે જ્યાં દર્દી દવાઓ વગર સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે, જો તે તેની જીવનશૈલીમાં સુધાર ચાલુ રાખે. આ સંશોધન એક મોટો આશાનો સંદેશ છે કે જો શરૂઆતમાં જ યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવે, તો ડાયાબિટીસ માટે જીવનભર દવાઓ લેવાની જરૂર નહીં પડે.

PGIની ટીમ હવે આ 'રિમિશન' કેટલા સમય સુધી ટકી શકે છે અને સારવારનો સમયગાળો વધારીને તેની અસર વધુ સારી થઈ શકે છે કે કેમ તે અંગે વધુ સંશોધન કરી રહી છે. પરંતુ અત્યારે, આ અભ્યાસ ડાયાબિટીસની સારવારમાં એક નવી અને સકારાત્મક વ્યૂહરચના તરીકે ઉભરી આવ્યો છે, જે લાખો દર્દીઓના જીવનમાં પરિવર્તન લાવી શકે છે.