અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રીતે વસતા વસાહતીઓને ફેડરલ આરોગ્ય અને સુરક્ષા-નેટ કાર્યક્રમો (federal health and safety-net programs) માંથી બહાર રાખવાના ટ્રમ્પ પ્રશાસનના પ્રયાસો સામે 21 ડેમોક્રેટિક એટર્ની જનરલોના ગઠબંધને સોમવારે દાવો માંડ્યો છે. આ કાનૂની પગલું અમેરિકામાં ઇમિગ્રેશન નીતિઓ પર ચાલી રહેલા તીવ્ર સંઘર્ષને વધુ વેગ આપશે.
 
શું છે આખો મામલો?
આ દાવો ન્યૂયોર્કના એટર્ની જનરલ લેટિશિયા જેમ્સના નેતૃત્વમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં, ઘણી ફેડરલ એજન્સીઓએ જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ હવે ગેરકાયદેસર રીતે વસતા વસાહતીઓને એક ડઝનથી વધુ આરોગ્ય અને શિક્ષણ કાર્યક્રમો, જેમાં ઓછી આવક ધરાવતા બાળકો માટેનો પ્રારંભિક શિક્ષણ કાર્યક્રમ હેડ સ્ટાર્ટ (Head Start) પણ સામેલ છે, તેનો લાભ લેવાની મંજૂરી આપશે નહીં.

ટ્રમ્પ પ્રશાસનના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ ફેરફારો સુનિશ્ચિત કરશે કે ફેડરલ લાભો ફક્ત અમેરિકન નાગરિકો માટે જ આરક્ષિત રહે. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તા એબીગેલ જેક્સને જણાવ્યું હતું કે, "જ્યારે ગેરકાયદેસર એલિયન્સ આ સંસાધનોનો દુરુપયોગ કરે છે, ત્યારે તે ખરેખર જરૂરિયાતમંદ અમેરિકનોના ભોગે થાય છે. પ્રમુખ ટ્રમ્પ 'અમેરિકનોને પ્રથમ' રાખવાના તેમના વચન પર ચૂંટાયા હતા, અને આ પ્રશાસન બરાબર તે જ કરવા પ્રતિબદ્ધ છે."
 
રાજ્યોના વાંધા અને ચિંતાઓ:
દાવા કરનારા રાજ્યોએ જણાવ્યું હતું કે આ ફેરફારોને કારણે પહેલાથી જ નોંધપાત્ર વિક્ષેપો સર્જાયા છે, અને સેવા પ્રદાતાઓને તમામ લાભાર્થીઓની નાગરિકતાની સ્થિતિ ચકાસવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે પ્રશાસનની આ કાર્યવાહી "દેશના કેટલાક સૌથી મહત્વપૂર્ણ જાહેર કાર્યક્રમોના પતન" માં પરિણમી શકે છે અને જો કેટલાક નાગરિકો પાસે સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ ઓળખપત્ર ન હોય તો તેમને લાભો નકારી શકાય છે.

ન્યૂયોર્કના એટર્ની જનરલ જેમ્સે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "આ કાર્યક્રમો એટલા માટે કામ કરે છે કારણ કે તે ખુલ્લા, સુલભ અને કરુણા પર આધારિત છે. હવે, ફેડરલ સરકાર તે પાયાને રાતોરાત ઉખેડી રહી છે, જેનાથી કેન્સર સ્ક્રિનિંગ, પ્રારંભિક બાળપણ શિક્ષણ, પ્રાથમિક સંભાળ અને ઘણું બધું જોખમમાં મૂકાઈ રહ્યું છે."
 
કયા કાર્યક્રમો પર અસર?
ટ્રમ્પ પ્રશાસને આ મહિનાની શરૂઆતમાં ફેડરલ જાહેર લાભો તરીકે લાયક ઠરતા કાર્યક્રમોની સંખ્યા વધારવા માટે પગલાં લીધા હતા, જેનાથી ગેરકાયદેસર રીતે દેશમાં રહેતા વસાહતીઓની તે કાર્યક્રમો સુધીની પહોંચ મર્યાદિત બની હતી:
•    આરોગ્ય અને માનવ સેવા વિભાગ: ગેરકાયદેસર વસાહતીઓને સામુદાયિક બિહેવિયરલ હેલ્થ ક્લિનિક્સ અથવા માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને પદાર્થના દુરૂપયોગ માટે સહાય પૂરી પાડતા કાર્યક્રમોનો લાભ લેવાની મંજૂરી નહીં આપે.
•    શિક્ષણ વિભાગ: કારકિર્દી, તકનીકી અને પુખ્ત શિક્ષણ કાર્યક્રમોમાં નોંધાયેલા ગેરકાયદેસર વસાહતીઓ માટે સબસિડી સમાપ્ત કરશે.
•    શ્રમ વિભાગ: ગેરકાયદેસર વસાહતીઓને કાર્યબળ વિકાસ અનુદાન (workforce development grants) મેળવવાથી પ્રતિબંધિત કરશે.1
સામાન્ય રીતે, ગેરકાયદેસર વસાહતીઓ ફેડરલ લાભો માટે લાયક ઠરતા નથી, જેમ કે સોશિયલ સિક્યોરિટી કે ફૂડ સ્ટેમ્પ્સ. જોકે, હોસ્પિટલોને દર્દીના ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસને ધ્યાનમાં લીધા વિના કટોકટીની સંભાળ પૂરી પાડવી જરૂરી છે, જેના માટે તેમને મેડિકેડ દ્વારા ભરપાઈ મળી શકે છે. કેટલાક રાજ્યોએ ગેરકાયદેસર વસાહતીઓને ચોક્કસ લાભો પ્રદાન કરવા માટે પોતાના કાર્યક્રમો પણ સ્થાપિત કર્યા છે.

ન્યૂયોર્કમાં, રાજ્યના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે જો સમુદાય આરોગ્ય કેન્દ્રો અને પરિવાર નિયોજન ક્લિનિક્સને દર્દીઓના ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસની ચકાસણી કરવામાં મુશ્કેલી પડે અને તેના પરિણામે ફેડરલ ભંડોળ ગુમાવે તો તે બંધ થઈ શકે છે. હેડ સ્ટાર્ટ પ્રદાતાઓએ પણ ચેતવણી આપી છે કે તેઓ કદાચ લોકોના ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસને સ્ક્રીન કરી શકશે નહીં.
 
કાનૂની દલીલો અને વ્યાપક અસર:
એટર્ની જનરલોએ દલીલ કરી હતી કે પ્રશાસને જરૂરી નિયમ બનાવવાની પ્રક્રિયાનું પાલન કર્યા વિના ફેરફારો જારી કરીને ગેરકાનૂની રીતે કાર્ય કર્યું છે. તેમણે એ પણ દલીલ કરી હતી કે પ્રશાસન નવા આદેશોની રાજ્યો પર થતી "વિનાશક અસરો" ને ધ્યાનમાં લેવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.

આ દાવો એરિઝોના, કેલિફોર્નિયા, કોલોરાડો, કનેક્ટિકટ, હવાઈ, ઇલિનોઇસ, મેઇન, મેરીલેન્ડ, મેસેચ્યુસેટ્સ, મિશિગન, મિનેસોટા, નેવાડા, ન્યૂ જર્સી, ન્યૂ મેક્સિકો, ઓરેગોન, રોડ આઇલેન્ડ, વર્મોન્ટ, વોશિંગ્ટન, વિસ્કોન્સિન અને ડિસ્ટ્રિક્ટ ઓફ કોલંબિયાના એટર્ની જનરલો દ્વારા પણ લાવવામાં આવ્યો છે.

પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વારંવાર કહ્યું છે કે ફેડરલ લાભો "ગેરકાયદેસર એલિયન્સ" ને બદલે અમેરિકન નાગરિકો માટે આરક્ષિત હોવા જોઈએ. આ મહિને, ટ્રમ્પે એક વ્યાપક ઘરેલુ નીતિ બિલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા જેમાં અમુક વસાહતીઓ માટે ફેડરલ લાભોને પ્રતિબંધિત કરવાના પગલાં શામેલ હતા. જે વસાહતીઓને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કાયદેસર રીતે રહેવાની મંજૂરી છે, પરંતુ તેઓ ગ્રીન કાર્ડ ધારક અથવા નાગરિક નથી, તેઓ સામાન્ય રીતે મેડિકેર, ફૂડ સ્ટેમ્પ્સ અથવા પોસાય તેવા કેર એક્ટ દ્વારા સ્થાપિત બજારો પર સબસિડીવાળા આરોગ્ય વીમા માટે લાયક ઠરશે નહીં.

કેટલાક ફેરફારો યુએસ નાગરિકોને પણ અસર કરશે જેના માતાપિતા ગેરકાયદેસર રીતે દેશમાં રહે છે. આ કાયદો નાગરિક બાળકોને બાળ ટેક્સ ક્રેડિટનો લાભ મેળવવાથી અટકાવશે જો માતાપિતામાંથી કોઈની પાસે સોશિયલ સિક્યોરિટી નંબર ન હોય. અગાઉ, નાગરિક બાળકો આ લાભ માટે લાયક હતા, ભલે તેમના માતાપિતા પાસે સોશિયલ સિક્યોરિટી નંબર ન હોય. આ મામલો અમેરિકી સમાજ અને રાજકારણમાં ઇમિગ્રેશનના મુદ્દાની જટિલતા અને સંવેદનશીલતા દર્શાવે છે.