નવી દિલ્હી : એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટે પિસ્કો નામના આલ્કોહોલિક પીણા પર પેરુને વિશેષ વિશેષાધિકારો આપવાના આદેશને ફગાવી દીધો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પિસ્કો નામનો ઉપયોગ પેરુ અને ચિલી બંને દેશો દ્વારા કાયદેસર રીતે કરવામાં આવે છે, તેથી બંનેએ તેનો ઉપયોગ ભૌગોલિક ઓળખકર્તા સાથે કરવો પડશે.

    દિલ્હી હાઈકોર્ટે એસોસિએશન ડી પ્રોડક્ટોર્સ ડી પિસ્કો (ચિલી) વિરુદ્ધ ભારત સરકારના કેસમાં આ નિર્ણય આપ્યો હતો, જેમાં જસ્ટિસ મીની પુષ્કર્ણાએ કહ્યું હતું કે ગ્રાહકોમાં મૂંઝવણ ટાળવા માટે, ઉત્પાદનના મૂળ દેશને સ્પષ્ટપણે દર્શાવવો જરૂરી છે.

   પિસ્કો એ દ્રાક્ષમાંથી બનેલું આલ્કોહોલિક પીણું છે, જે પરંપરાગત રીતે પેરુ અને ચિલી બંને દ્વારા ઉત્પાદિત અને નિકાસ કરવામાં આવે છે. બંને દેશો દાવો કરે છે કે પિસ્કો તેમની વિશિષ્ટ પ્રાદેશિક પરંપરા અને સંસ્કૃતિ સાથે સંકળાયેલ ઉત્પાદન છે. 2005 માં, પેરુએ ભારતમાં GI (ભૌગોલિક સંકેત) નોંધણી માટે અરજી કરી હતી. ચિલીએ આનો વિરોધ કરતા કહ્યું હતું કે પિસ્કોનું ઉત્પાદન સદીઓથી તેમના દેશમાં પણ કરવામાં આવે છે. 2009 માં, GI રજિસ્ટ્રારે 'પેરુવિયન પિસ્કો' તરીકે નોંધણીની મંજૂરી આપી હતી, જેથી ગ્રાહકોમાં કોઈ મૂંઝવણ ન રહે. પરંતુ 2018 માં, IPAB (બૌદ્ધિક સંપત્તિ અપીલ બોર્ડ) એ આ નિર્ણયને ઉલટાવી દીધો અને પેરુને 'PISCO' નામ પર વિશેષાધિકાર આપ્યો.

ચિલીના પિસ્કો પ્રોડ્યુસર્સ એસોસિએશને આ નિર્ણયને દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. આ પછી, હાઈકોર્ટે હવે આ સમગ્ર મામલા પર પોતાનો ચુકાદો આપ્યો છે. જસ્ટિસ મીની પુષ્કર્ણાએ પોતાના ચુકાદામાં કહ્યું છે કે પેરુ અને ચિલી બંને 'પિસ્કો' નામનું આલ્કોહોલિક પીણું ઉત્પન્ન કરે છે, પરંતુ ઉત્પાદન પદ્ધતિ, દ્રાક્ષની વિવિધતા અને તેમના ઉત્પાદનની પરિપક્વતા પ્રક્રિયામાં સ્પષ્ટ તફાવત છે. આવી સ્થિતિમાં, બંનેને સમાન રીતે માન્યતા આપવી જોઈએ.

કોર્ટે IPAB ના 2018 ના નિર્ણયને ગેરકાયદેસર અને ગેરમાર્ગે દોરનારો ગણાવ્યો અને પેરુના GI નોંધણીને 'પેરુવિયન PISCO' માં સુધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો. આ નિર્ણયમાં ભારતના GI એક્ટ 1999 અને TRIPS કરારનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે GI કાયદાનો હેતુ ગ્રાહક હિત અને વ્યવસાયિક વર્તનને ધ્યાનમાં લેવાનો છે, રાજકીય ઇતિહાસને નહીં.

ચિલીએ કોર્ટમાં દાવો કર્યો હતો કે 1733માં કોક્વિમ્બો પ્રદેશના એક દસ્તાવેજમાં પિસ્કો ઉત્પાદનના સૌથી જૂના પુરાવા મળી આવ્યા હતા. કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે ચિલીને 18 આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કરારો અને કોસ્ટા રિકા જેવા દેશો તરફથી GI માન્યતા પ્રાપ્ત છે. આ કારણોસર, ઘણા યુરોપિયન દેશોએ પણ પેરુના GI નોંધણીમાં એકમાત્ર વપરાશકર્તા દાવાને આંશિક રીતે નકારી કાઢ્યો હતો.