પાકિસ્તાન, ઇન્ડોનેશિયા-મલેશિયાથી લઈને ઈરાન સુધીના તમામ ઇસ્લામિક દેશોમાં મુસ્લિમ મહિલાઓ માટે હિજાબ કે બુરખો પહેરવાનો આદેશ તમે સાંભળ્યો હશે. પરંતુ એક એવો મુસ્લિમ દેશ પણ છે, જેણે કટ્ટરપંથીઓના મોઢા પર તમાચો માર્યો છે! આ દેશનું નામ છે કઝાકિસ્તાન. ક્યારેક સોવિયત સંઘનો હિસ્સો રહેલા આ મુસ્લિમ દેશે જાહેર સ્થળોએ બુરખા-હિજાબ પહેરવા પર જ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. જો કોઈ મહિલા આવું કરતી જોવા મળશે, તો તેના પર ભારે દંડ લગાવવામાં આવશે.
 
રાષ્ટ્રપતિનો કડક સંદેશ: સમાનતા અને સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક
કટ્ટરપંથીઓને અરીસો બતાવતા કઝાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ કાસિમ જોમાર્ટ તોકાયેવે કહ્યું કે, "અમે દેશમાં સમાનતા અને સ્વતંત્રતાનો અહેસાસ જોવા માંગીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં મુસ્લિમ મહિલાઓના નકાબ-હિજાબ જેવા પોશાકનો કોઈ અર્થ નથી. મહિલાઓને ચહેરો ઢાંકવાની કોઈ જરૂર નથી." તેમણે આ સંબંધિત કાયદા પર મહોર લગાવી દીધી છે.

કઝાકિસ્તાન ઉપરાંત, તાજિકિસ્તાન અને ઉઝબેકિસ્તાન જેવા કેટલાક અન્ય મધ્ય એશિયાઈ ઇસ્લામિક દેશોએ પણ અગાઉ આ પગલું ભર્યું છે.
 
સુરક્ષા અને પરંપરાઓનો પ્રશ્ન
કઝાકિસ્તાન સરકારનું કહેવું છે કે સુરક્ષા કારણોસર પણ ખુલ્લા સ્થળોએ ચહેરો ઢાંકીને ચાલવાની પરવાનગી આપી શકાય નહીં. આવા સંજોગોમાં માથાથી પગ સુધી ઢાંકતી પોશાક બુરખા કે હિજાબ પર કાયદેસરનો પ્રતિબંધ રહેશે. જોકે, જો કોઈ બીમારીને કારણે આવું કરવું પડે તો છૂટછાટ રહેશે. હવામાન અને કોઈ ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક આયોજન દરમિયાન પણ આવું કરી શકાય છે.

સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નકાબ-હિજાબ કે આવા કોઈ અન્ય ઇસ્લામિક પોશાક ઇસ્લામમાં જરૂરી નથી. આ પરંપરાઓ વિદેશમાં કોઈ ધાર્મિક માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલી હશે, પરંતુ અહીં તેની પરવાનગી આપી શકાય નહીં.

તોકાયેવે અગાઉ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે નકાબ-હિજાબ જૂના, અપ્રચલિત પોશાક છે. કટ્ટરપંથીઓએ તેને મુસ્લિમ મહિલાઓ પર થોપ્યો હતો. કઝાકિસ્તાનની ઇસ્લામિક સંસ્કૃતિ આવી નથી. કઝાકિસ્તાનમાં કટ્ટરપંથીઓની ધમકીઓને કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બુરખા અને હિજાબ પહેરતી મહિલાઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. આવા સંજોગોમાં સરકારે કાયદેસરનું પગલું ભરવું પડ્યું છે.

કઝાકિસ્તાને 2017 માં સ્કૂલ-કોલેજની વિદ્યાર્થીનીઓ માટે હિજાબ પહેરવા પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો. 2023 માં આ પ્રતિબંધ તમામ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ-શિક્ષકો પર પણ લાગુ કરવામાં આવ્યો. ત્યારે સેંકડો શાળાની છોકરીઓએ અભ્યાસ છોડી દેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો, પરંતુ સરકારે ઝુક્યું નહીં. તેણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવા ધાર્મિક પોશાકને લઈને તેઓ આધુનિક વિચારસરણી બદલી શકે નહીં.