રાંચી,તા.૨૬: ઝારખંડની રાજધાની રાંચીથી માત્ર ૫૦ કિમી દૂર,નામકુમના વજ્રમારા ગામની સુંદરતા જોવા લાયક છે. ગાઢ જંગલો,સુંદર ખીણો,વાદળો સાથે વાતો કરતા પર્વતો અને ગર્જના કરતી નદીઓ અહીંના દૃશ્‍યને ખૂબ જ મનમોહક બનાવે છે, પરંતુ આ ગામ જેટલું સુંદર છે,તે વરસાદની ઋતુમાં એટલું જ ખતરનાક બની જાય છે.

હકીકતમાં,વજ્રમારા ગામનું નામ જ તેનો ઇતિહાસ અને દુર્ઘટના કહે છે.સ્‍થાનિક લોકોના મતે,આ ગામમાં વર્ષમાં ૫૦૦ થી વધુ વખત વીજળી પડે છે.આ અતિશયોક્‍તિ નથી,પરંતુ એક કડવી વાસ્‍તવિકતા છે.રાંચીના આ નાના ગામમાં ભાગ્‍યે જ કોઈ પરિવાર એવો હશે જેણે વીજળી પડવાની પીડા સહન ન કરી હોય. પછી ભલે તે પાકનું નુકસાન હોય,પશુઓનું મળત્‍યુ હોય કે પ્રિયજનો ગુમાવવાનું દુઃખ હોય.

ગામલોકોનું કહેવું છે કે ઘણા દાયકાઓ પહેલા આ વિસ્‍તારમાં વીજળી એટલી બધી વખત પડી હતી કે લોકોએ તેનું નામ વજ્રમારા રાખ્‍યું હતું. વજ્રમારાનો અર્થ વારંવાર વીજળી પડવાની જગ્‍યા થાય છે. આ વિસ્‍તાર ખાસ કરીને વીજળી પડવાની ઘટનાઓથી પ્રભાવિત થાય છે.ગામના મોટાભાગના લોકો ખેતી અને પશુપાલન પર આધાર રાખે છે અને વરસાદ દરમિયાન ખેતરોમાં કામ કરવું અથવા ઝાડ નીચે આશ્રય લેવો તેમના માટે ઘાતક સાબિત થાય છે.

વજ્રમારા ગામમાં વીજળીનો ભય એટલો વધારે છે કે લોકોને વરસાદની ઋતુમાં સ્‍થળાંતર કરવાની ફરજ પડે છે. તેઓ આખા મહિના દરમિયાન તેમના ઘરો પર આકાશમાંથી આફત પડવાના ડરમાં જીવે છે.જે બાળકોના દાદીનું ઘર આ ગામમાં છે તેઓ ઉનાળાની રજાઓ માણવા આવે છે પરંતુ વરસાદ શરૂ થાય તે પહેલાં જ તેમના ઘરે પાછા ફરે છે.

વજ્રમારામાં વીજળી પડવાની આટલી બધી ઘટનાઓ પાછળ ઘણા વૈજ્ઞાનિક અને ભૌગોલિક કારણો હોઈ શકે છે. નિષ્‍ણાંતો માને છે કે વજ્રમાર અને તેની આસપાસનો વિસ્‍તાર ડુંગરાળ અને જંગલોથી ઘેરાયેલો છે. ઊંચા વળક્ષો અને ટેકરીઓ વીજળીને આકર્ષે છે,કારણ કે વીજળી હંમેશા ઊંચા અને પોઇન્‍ટેડ સ્‍થળોએ પડે છે.આ સાથે, ઝારખંડમાં બંગાળની ખાડીમાંથી આવતા ચોમાસાના વાદળો ભારે ગર્જના સાથે આવે છે,જે વીજળી પડવાની શકયતાને વધુ વધારી દે છે.