નવી દિલ્‍હી,તા.૧૭: સરકાર હવે ૧૦ થી ૬૦ મિનિટમાં ઓનલાઈન દવા પહોંચાડતી ઈ-ફાર્મસી પ્‍લેટફોર્મ પર કડક નજર રાખી રહી છે. સરકાર તેમને તપાસના દાયરામાં લાવવા જઈ રહી છે અને તેમને રોકવા માટે એક નવો કાયદો લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે.

હકીકતમાં, સરકારને સતત ફરિયાદો મળી રહી છે કે ઓનલાઈન પ્‍લેટફોર્મ માત્ર તે દવાઓ માટે ડોક્‍ટરના પ્રિસ્‍ક્રિપ્‍શનને અવગણી રહ્યા છે જેના માટે તે જરૂરી છે, પરંતુ સલામતી સંબંધિત અન્‍ય નિયમોનું પાલન ન કરવાના આરોપો પણ છે. આરોગ્‍ય મંત્રાલયના એક અધિકારીના જણાવ્‍યા અનુસાર, ઈ-ફાર્મસીમાં પ્‍લેટફોર્મ અંગેની ફરિયાદો હવે એટલી હદે પહોંચી ગઈ છે કે જો હજુ પણ પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો ભવિષ્‍યમાં દર્દીઓની સલામતી જોખમાઈ શકે છે.

બજારમાં ઘણી કંપનીઓ છે

ઇકોનોમિક ટાઇમ્‍સના એક અહેવાલ મુજબ, ઓનલાઈન દવાઓનો ઓર્ડર આપનારા લોકોની સંખ્‍યા સતત વધી રહી છે અને આ સાથે, ઘણી નવી કંપનીઓ આ સેવામાં પ્રવેશી રહી છે. આ વર્ષે જ, ફોનપેના પિનકોડે બેંગ્‍લોર, પુણે, મુંબઈ જેવા શહેરોમાં ૧૦ મિનિટમાં દવાઓ પહોંચાડવાની સેવા શરૂ કરી છે. દાવઈન્‍ડિયા પણ પુણેમાં ૬૦ મિનિટમાં ડિલિવરી આપી રહી છે.

ઝીલાબ ફાર્મસી દિલ્‍હી-એનસીઆરમાં ૬૦ મિનિટમાં ડિલિવરી આપી રહી છે. ટાટા 1mg, ફાર્મઇઝી અને નેટમેડ્‍સ જેવી મોટી કંપનીઓ પહેલાથી જ આ બજારમાં છે. સરકારને ફરિયાદો મળી છે કે તેમના ડાર્ક સ્‍ટોર્સમાં સ્‍વચ્‍છતા વગેરેનો અભાવ છે. અગાઉ, ફૂડ ડિલિવરીના ડાર્ક સ્‍ટોર્સમાં પણ ઘણી ખામીઓ જોવા મળી હતી.

સરકાર નવો કાયદો લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે

સૂત્રો કહે છે કે ભારતમાં ઈ-ફાર્મસી માટે હાલમાં કોઈ સ્‍પષ્ટ કાયદો નથી. જૂના કાયદા ડ્રગ્‍સ અને કોસ્‍મેટિક્‍સ એક્‍ટમાં દવાઓના ઓનલાઈન વેચાણ અંગે સ્‍પષ્ટ માર્ગદર્શિકા નથી. આવી સ્‍થિતિમાં, સરકાર આવી કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં પોતાને લાચાર અનુભવી રહી છે. તેથી, સરકાર હવે એક નવો કાયદો લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે જે આધુનિક ઈ-ફાર્મસીને આવરી લેશે.

ક્રિસિલના અહેવાલ મુજબ, ભારતના રિટેલ ફાર્મસી બજારમાં ઈ-ફાર્મસીનો હિસ્‍સો ૩-૫% છે, જ્‍યારે વિકસિત દેશોમાં તે ૨૨-૨૫% સુધી છે. ભારતનું કુલ રિટેલ ફાર્મસી બજાર ૨.૪ લાખ કરોડનું છે, જેમાં ૮૫% હિસ્‍સો અસંગઠિત ક્ષેત્રનો છે. અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે જો ઈ-ફાર્મસીનું યોગ્‍ય રીતે નિયમન કરવામાં આવે તો તે ખૂબ જ ઝડપથી વધશે.