નવી દિલ્‍હી, તા.૬: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયાની MPC બેઠકના પરિણામો આવી ગયા છે અને કેન્‍દ્રીય બેંકે ફરી એકવાર મોટી રાહત આપી છે. વાસ્‍તવમાં RBI એ સતત ત્રીજી વખત રેપો રેટમાં ઘટાડો કર્યો છે અને તેમાં ૫૦ બેસિસ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો કર્યો છે. આ તાજેતરના ઘટાડા પછી હવે રેપો રેટ ૬ ટકાથી ઘટીને ૫.૫૦% થઈ ગયો છે. લોન લેનારાઓ માટે સારા સમાચાર છે. RBI એ રેપો રેટમાં ૫૦ બેસિસ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો કર્યો છે. કેન્‍દ્રીય બેંકે સતત ત્રીજી વખત રેપો રેટમાં ઘટાડો કર્યો છે. અગાઉ ફેબ્રુઆરી અને એ-લિમાં રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો કરવામાં આવ્‍યો હતો.આ રીતે, આ વર્ષે અત્‍યાર સુધીમાં રેપો રેટમાં ૧૦૦ બેસિસ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો થયો છે. આનો અર્થ એ છે કે તમારી હોમ લોન પરના વ્‍યાજ દરમાં પણ આટલો ઘટાડો થઈ શકે છે. ઓછા વ્‍યાજ દરો માત્ર ઘરો અને કારના વેચાણ પર સકારાત્‍મક અસર કરતા નથી, પરંતુ તે સમગ્ર અર્થતંત્રમાં પ્રવાહિતા વધારીને વળદ્ધિ પણ પૂરી પાડે છે. આજના ઘટાડા સાથે, રેપો રેટ હવે ઘટીને ૫.૫ ટકા થઈ ગયો છે. રેપો રેટ એ દર છે જેના પર RBI વાણિજ્‍યિક બેંકોને લોન આપે છે. તેના ઘટાડાથી, તમારી હોમ લોન, પર્સનલ લોન અને કાર લોનની EMI ઘટી જાય છે. આનાથી લોકો પાસે ખર્ચ કરવા માટે વધુ પૈસા બચશે અને અર્થતંત્રને પણ ફાયદો થશે.તમને જણાવી દઈએ કે અગાઉની બે MPC બેઠકોમાં પણ વ્‍યાજ દરમાં ૨૫-૨૫ બેસિસ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો કરવામાં આવ્‍યો હતો. બેંક લોન લેતા ગ્રાહકો માટે સારા સમાચાર છે કારણ કે હવે તેમનો EMI વધુ ઘટશે. એસડીએફ રેટ ૫.૭૫%થી ઘટાડી ૫.૨૫ ટકા તો NSF  રેટ ૬.૨૫%થી ઘટાડી ૫.૭૫% કરવામાં આવેલ છે. મોંઘવારીનું અનુમાન ૪%થી ઘટાડી ૩.૭% કરવામાં છે. રિઝર્વ બેંક વલણ ન્‍યુટ્રલ રાખેલ છે.

રેપો રેટ બેંક લોન લેતા ગ્રાહકો સાથે સીધો જોડાયેલો છે. તેના ઘટાડાને કારણે લોનનો EMI ઘટે છે અને તેના વધારાને કારણે, તે વધે છે. વાસ્‍તવમાં, રેપો રેટ એ દર છે જેના પર દેશની કેન્‍દ્રીય બેંક ભંડોળની કોઈપણ અછતના કિસ્‍સામાં વાણિજ્‍યિક બેંકોને નાણાં ઉછીના આપે છે. મોનેટરી ઓથોરિટીઝ દ્વારા રેપો રેટનો ઉપયોગ ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.

RBI MPC ની બેઠક ૪ જૂને શરૂ થઈ હતી અને આજે ૬ જૂને તેના પરિણામો જાહેર કરવામાં આવ્‍યા હતા. તાજેતરના રેપો રેટ ઘટાડા પહેલા પણ, આ વર્ષની છેલ્લી બે બેઠકોમાં રાહત આપવામાં આવી હતી. અગાઉ ફેબ્રુઆરીમાં યોજાયેલી બેઠકમાં, રેપો રેટમાં ૦.૨૫ ટકાનો ઘટાડો કરવામાં આવ્‍યો હતો, જે પછી તે ૬.૫૦% થી ઘટીને ૬.૨૫% થયો હતો. તો આ પછી, એપ્રિલમાં યોજાયેલી નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ની પહેલી MPC બેઠકમાં, તેને ફરી એકવાર ૨૫ બેસિસ પોઈન્‍ટ ઘટાડીને ૬% કરવામાં આવ્‍યો હતો અને હવે રિઝર્વ બેંકે રેપો રેટમાં કાપની હેટ્રિક લાગુ કરીને લોન લેનારા ગ્રાહકોને મોટી ભેટ આપી છે.

RBI ની નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠકમાં રેપો રેટ ઘટાડવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્‍યો હતો. RBI ગવર્નર સંજય મલ્‍હોત્રાએ બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયોની માહિતી આપી હતી. મોટાભાગના અર્થશાષાીઓએ રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઇન્‍ટનો ઘટાડો થવાનો અંદાજ લગાવ્‍યો હતો. અર્થશાષાીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે વિકાસની ગતિ ધીમી છે અને ફુગાવો પણ નિયંત્રણમાં છે. આવી સ્‍થિતિમાં, RBI પાસે નાણાકીય નીતિને સરળ બનાવવાની તક છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં ભારતનો GDP વળદ્ધિ દર ૬.૫% હતો, જ્‍યારે ગયા વર્ષે તે ૯.૨% હતો.

આ વર્ષે ચોમાસું સારું રહેવાની ધારણા છે અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પણ ઓછા છે. હવામાન વિભાગનો અંદાજ છે કે ચોમાસું લાંબા ગાળાના સરેરાશના ૧૦૬% રહેશે. આનાથી ખરીફ પાક સારો થશે, ગામડાઓમાં માંગ વધશે અને ખાદ્ય ચીજવસ્‍તુઓનો ફુગાવો પણ નિયંત્રણમાં રહેશે. આ નાણાકીય વર્ષમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સરેરાશ ઼૬૫-૭૦ પ્રતિ બેરલ રહેવાની ધારણા છે, જે ગયા વર્ષે $૭૮.૮ થી ઘટીને $૭૮.૮ થશે. (રર.૯)