ફાઇટર જેટ ન્યૂઝ: ભારતીય વાયુસેના ફાઇટર જેટની ભારે અછતનો સામનો કરી રહી છે. સેનાના ટોચના નેતૃત્વએ આ અંગે જાહેરમાં ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ચીન અને પાકિસ્તાન એમ બે મોરચે પડકારોનો સામનો કરી રહેલા ભારત સામે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ અછતને કેવી રીતે દૂર કરવી. ભારત વિદેશી કંપનીઓ પાસેથી ફાઇટર જેટ ખરીદવા માંગતું નથી. પરંતુ, બીજી તરફ, સ્થાનિક કંપની એટલે કે HAL હજુ સુધી વાયુસેનાની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવામાં સક્ષમ સાબિત થઈ નથી. તે લગભગ 40 વર્ષથી તેજસ ફાઇટર જેટનું ઉત્પાદન કરી રહી છે પરંતુ અત્યાર સુધી તે 40 ફાઇટર જેટ પહોંચાડી શકી નથી.

ભારતની સમસ્યા

જો ભારત વિદેશથી ફાઇટર પ્લેન ખરીદે છે, તો તેની સામે ત્રણ વિકલ્પો છે - રશિયા, ફ્રાન્સ અને અમેરિકા. રશિયા તેનું 5મું જનરેશન ફાઇટર સુખોઈ-57 ભારતને આપવા માંગે છે જ્યારે અમેરિકાએ કહ્યું છે કે તે તેનું F-35 ભારતને આપશે. ભારતે ફ્રાન્સ પાસેથી પહેલાથી જ રાફેલના બે સ્ક્વોડ્રન ખરીદી લીધા છે. તેની પાસે આવા વધુ વિમાન ખરીદવાનો વિકલ્પ છે. પરંતુ, ભારત માટે કોઈ સોદો યોગ્ય લાગતો નથી. કારણ કે તેમાં ઘણા પૈસા ખર્ચ થાય છે, બીજી તરફ ટેકનિકલી તેને આ વિમાનો પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મળતું નથી. ભવિષ્યમાં વિમાનોના સોર્સ કોડ અને અપગ્રેડેશન અંગે વિવાદ થવાની શક્યતા છે. આ સાથે, રશિયન સુખોઈ-57 ના પ્રદર્શન પર પણ પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. બીજી તરફ, અમેરિકન F-35 ખૂબ મોંઘું છે. આ સાથે, તેના પ્રદર્શન પર પણ પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. રાફેલ 4.5 પેઢીનું વિમાન છે અને તે ખૂબ મોંઘું પણ છે.

ભારતને F-21 પ્રસ્તાવ

હવે પ્રશ્ન એ છે કે આવી સ્થિતિમાં ભારત શું કરશે. અમેરિકન લોકહીડ માર્ટિન કંપનીએ ભારતને બીજો જેટ વિકલ્પ આપ્યો છે. લોકહીડ માર્ટિન અમેરિકાની અગ્રણી ફાઇટર જેટ ઉત્પાદક કંપની છે. તેણે F-35 બનાવ્યું. તેના F શ્રેણીના ફાઇટર જેટ વિશ્વના ડઝનબંધ દેશોની માલિકીના છે. પાકિસ્તાન પાસે આ કંપનીના F-16 વિમાનો છે. લોકહીડ માર્ટિને ભારતને F-35 ના નાના ભાઈ એટલે કે F-21 વિમાન આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. કંપનીના CEO જીમ ટેક્લેટે કહ્યું છે કે ભારત F-35 ને બદલે F-21 ખરીદી શકે છે. આ વિમાન ભારતની જરૂરિયાતો અનુસાર બનાવવામાં આવ્યું છે. F-21 એ જ કંપનીના F-16 નું અદ્યતન સંસ્કરણ છે.

F-21 અને F-35 વચ્ચે તફાવત

F-21 એ લોકહીડ માર્ટિનનું 4.5મી પેઢીનું ફાઇટર એરક્રાફ્ટ છે, જે F-16 નું અદ્યતન સ્વરૂપ છે. તે ખાસ કરીને ભારતની જરૂરિયાતો માટે બનાવવામાં આવ્યું છે અને મેક ઇન ઇન્ડિયા હેઠળ ટાટા ગ્રુપ સાથે મળીને ભારતમાં બનાવી શકાય છે. અહેવાલ મુજબ, તેમાં આધુનિક રડાર (AESA), વધુ સારું કોકપીટ અને મિશન કમ્પ્યુટર છે. આ વિમાન હવાથી હવા અને હવાથી જમીન મિશન માટે યોગ્ય છે. તેની કિંમત પ્રતિ જેટ લગભગ $100 મિલિયન (લગભગ 850 કરોડ રૂપિયા) છે. જો ભારતની જરૂરિયાતો અનુસાર તેમાં વધુ ફેરફારો કરવામાં આવે તો કિંમત વધી શકે છે. બીજી તરફ, F-35 એ 5મી પેઢીનું સ્ટીલ્થ જેટ છે. તેમાં રડાર, અદ્યતન સેન્સર અને ડેટા શેરિંગ ટેકનોલોજીથી બચવાની ક્ષમતા છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સ અનુસાર, તેની કિંમત પ્રતિ જેટ $110-150 મિલિયન છે.

અમેરિકાની વ્યૂહરચનામાં ફેરફાર

અમેરિકા પહેલા ભારત અને સાઉદી અરેબિયા જેવા ટાયર-2 સાથીઓને F-35 આપવામાં ખચકાટ અનુભવતો હતો. એક અહેવાલ મુજબ, આ એટલા માટે હતું કારણ કે અમેરિકાને ડર હતો કે તેની સંવેદનશીલ ટેકનોલોજી ચીન અથવા રશિયા જેવા દેશોના હાથમાં આવી શકે છે. ઉપરાંત, ઈઝરાયલ સાથે એક કરાર છે કે તે મધ્ય પૂર્વમાં સૌથી અદ્યતન શસ્ત્રો મેળવશે, જેથી તેની લશ્કરી શ્રેષ્ઠતા જળવાઈ રહે. પરંતુ હવે અમેરિકાની વ્યૂહરચના બદલાઈ રહી છે, કારણ કે રશિયાના SU-57 અને ચીનના J-20 જેવા સ્ટીલ્થ જેટ અન્ય દેશોને વેચાઈ રહ્યા છે.

ભારત માટે તક

લોકહીડના CEOએ કહ્યું કે ભારત હજુ F-35 માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર નથી, તેથી તે F-21 ખરીદી શકે છે. એક અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લોકહીડ માર્ટિન ભારતમાં F-21નું ઉત્પાદન કરવા માટે તૈયાર છે. આનાથી ભારતીય ઉદ્યોગોને ફાયદો થશે. આ F-21 વિમાનો ભારતીય વાયુસેનાના જૂના MiG-21 અને MiG-27 જેટને બદલવા માટે એક સસ્તો વિકલ્પ છે.