નવી દિલ્હી: પહેલગામ હુમલા બાદ પાકિસ્તાનને વૈશ્વિક સ્તરે ખુલ્લું પાડવાના ઇરાદે મોકલાયેલા ભારતના સર્વપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળો કોંગ્રેસ માટે રાજકીય અગ્નિપરીક્ષા સમાન સાબિત થઈ રહ્યા છે. શશી થરૂરના વિવાદાસ્પદ નિવેદન બાદ હવે પૂર્વ વિદેશ મંત્રી અને કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા સલમાન ખુર્શીદ દ્વારા કલમ ૩૭૦ નાબૂદ કરવાના મોદી સરકારના ૨૦૧૯ના નિર્ણયને સમર્થન આપતી ટિપ્પણીઓથી કોંગ્રેસ પક્ષમાં ભારે અગવડતા અને આંતરિક ખેંચતાણ ઊભી થઈ છે. પક્ષના જ વરિષ્ઠ નેતાઓ દ્વારા સત્તાવાર લાઈનથી વિપરીત નિવેદનો આપતા, હાઈકમાન્ડની મુશ્કેલીમાં અનેકગણો વધારો થયો છે.
થરૂરનો "સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક" વિવાદ, હવે ખુર્શીદનો "આર્ટિકલ ૩૭૦" બોમ્બ:
આ પહેલા, સર્વપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળના અન્ય સભ્ય શશી થરૂરને પણ પક્ષની અંદરથી ભારે ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. થરૂરે કહ્યું હતું કે મોદી સરકાર હેઠળ ભારતે પહેલીવાર નિયંત્રણ રેખા (LoC) પાર કરીને સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરી હતી, જે કોંગ્રેસના પોતાના દાવાઓથી વિરુદ્ધ હતું. હવે, સલમાન ખુર્શીદનું નિવેદન વધુ મોટો રાજકીય ભૂકંપ લાવી શકે છે.
શુક્રવારે ઇન્ડોનેશિયામાં થિંક ટેન્ક અને શિક્ષણવિદોને સંબોધતા ખુર્શીદે સીધું જ કહ્યું હતું કે, "જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં કલમ ૩૭૦ નાબૂદ થયા બાદ જે સમૃદ્ધિ આવી છે, તેને પાકિસ્તાન પાછી ખેંચવા માંગે છે તે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે." આ નિવેદન કોંગ્રેસની ઐતિહાસિક અને સત્તાવાર નીતિથી બિલકુલ વિપરીત છે, કારણ કે કોંગ્રેસે શરૂઆતમાં કલમ ૩૭૦ નાબૂદ કરવાના નિર્ણયનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. જોકે, પાછળથી પક્ષે પોતાની સ્થિતિને થોડી નરમ પાડી હતી, પરંતુ કલમની પુનઃસ્થાપનાના મુદ્દે તે હંમેશા અનિશ્ચિત રહ્યું છે.
ખુર્શીદે ઇન્ડોનેશિયન થિંક ટેન્કને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, "કાશ્મીરમાં લાંબા સમયથી એક મોટી સમસ્યા હતી. તેનો ઘણો ભાગ બંધારણની ૩૭૦ નંબરની કલમમાં પ્રતિબિંબિત થતો હતો, જેણે કોઈક રીતે એવી છાપ આપી હતી કે તે દેશના બાકીના ભાગથી અલગ છે. પરંતુ કલમ ૩૭૦ રદ કરવામાં આવી, તેનો આખરે અંત લાવવામાં આવ્યો, કારણ કે ઘણો સમય વીતી ગયો હતો." તેમણે ઉમેર્યું, "ત્યારબાદ, ૬૫% ભાગીદારી સાથે ચૂંટણી થઈ. આજે કાશ્મીરમાં એક ચૂંટાયેલી સરકાર છે, અને તેથી, લોકો માટે જે કંઈ બન્યું છે, કાશ્મીરમાં જે સમૃદ્ધિ આવી છે, તેને પાછી ખેંચવા માંગવું ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. તે કોઈપણ માટે આંચકો આપશે."
હાઈકમાન્ડની લાચારી અને આંતરિક અસંતોષ:
વરિષ્ઠ નેતૃત્વએ ખુર્શીદની ટિપ્પણીઓ પર સત્તાવાર રીતે કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી, પરંતુ સરકારે ૫૧ સભ્યોના સર્વપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળોના નામ જાહેર કર્યા ત્યારથી જ પક્ષમાં ભારે અસંતોષ અને ગણગણાટ ચાલી રહ્યો છે. કોંગ્રેસે મોદી સરકાર પર "સંપૂર્ણ અપ્રમાણિકતા" અને "સસ્તી રાજકીય રમતો" રમવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો, કારણ કે કોંગ્રેસ નેતૃત્વ દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા ચાર નામોમાંથી ફક્ત એકનો જ સમાવેશ થયો હતો. જોકે, વિરોધ પક્ષે આખરે નમતું જોખ્યું અને સરકાર દ્વારા પસંદ કરાયેલા "પ્રતિષ્ઠિત" પક્ષના સભ્યોને પ્રતિનિધિમંડળો સાથે જવા અને પોતાનું યોગદાન આપવાની મંજૂરી આપી હતી.
કોંગ્રેસે આનંદ શર્મા, ગૌરવ ગોગોઈ, સૈયદ નસીર હુસૈન અને અમરિન્દર સિંહ રાજા વારિંગના નામ સુપરત કર્યા હતા. પરંતુ સરકાર દ્વારા અંતિમ કરાયેલા પ્રતિનિધિમંડળમાં શશી થરૂરનો સમાવેશ થાય છે, જે એક પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. અન્ય પ્રતિનિધિમંડળોમાં મનીષ તિવારી, આનંદ શર્મા, સલમાન ખુર્શીદ અને અમર સિંહ પણ સામેલ છે.
ખુર્શીદનું આ નિવેદન કોંગ્રેસ માટે ભવિષ્યમાં કલમ ૩૭૦ અંગેની તેની નીતિ પર વધુ સ્પષ્ટતા કરવાની અને પક્ષમાં નેતાઓ પર નિયંત્રણ રાખવાની તાતી જરૂરિયાત ઊભી કરી શકે છે. આવા નિવેદનો વિરોધ પક્ષ તરીકે કોંગ્રેસની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભા કરે છે અને ભાજપને રાજકીય રીતે વધુ મજબૂત થવાની તક પૂરી પાડે છે.