તા. ૧૭ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૮ મંગળવાર
News of Sunday, 18th May 2025
'પરિણીત પુત્રી 'આશ્રિત વળતર' માટે પાત્ર નથી સિવાય કે...', સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું- કાળજી લેવી તેની ફરજ છે
મોટર વાહન અધિનિયમ પરના એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે પરિણીત પુત્રી આશ્રિત વળતર મેળવવા માટે પાત્ર નથી જ્યાં સુધી તે સાબિત ન કરે કે તે મૃતક પર આર્થિક રીતે આશ્રિત હતી.

નવી દિલ્હી. મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળ આશ્રિત વળતર મેળવવાના અધિકાર અંગેના એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું છે કે પરિણીત પુત્રી મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળ આશ્રિત વળતર મેળવવા માટે પાત્ર નથી, સિવાય કે તે સાબિત કરે કે તે મૃતક પર આર્થિક રીતે આશ્રિત હતી.
જોકે, કોર્ટે એવું ઠરાવ્યું છે કે પરિણીત પુત્રીને કાનૂની પ્રતિનિધિ તરીકે ગણી શકાય. આ સાથે, કોર્ટે હાઇકોર્ટના નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું છે કે પરિણીત પુત્રીનું અકસ્માતમાં મૃત્યુ થવાના કિસ્સામાં તેને આપવામાં આવતું વળતર ઘટાડીને 50,000 રૂપિયા કરવામાં આવે અને તેણીને આશ્રિત ન ગણવામાં આવે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે વૃદ્ધ માતાના વળતરના દાવાને ફગાવી દેતા હાઇકોર્ટના આદેશને રદ કર્યો છે અને માતાને વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે.સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું છે કે વૃદ્ધ માતાપિતાની સંભાળ રાખવી એ બાળકોની ફરજ છે જેમ સગીરોની સંભાળ રાખવી એ માતાપિતાની ફરજ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે વૃદ્ધ માતાના વળતરના દાવાને સ્વીકાર્યો જ નહીં, પરંતુ કુલ વળતરની રકમ ૧૫,૯૭,૦૦૦ રૂપિયાથી વધારીને ૧૯,૨૨,૩૫૬ રૂપિયા કરી દીધી. આ કિસ્સામાં, 55 વર્ષીય મહિલા પારસ શર્માનું 26 જાન્યુઆરી, 2008 ના રોજ એક માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુ થયું હતું. તેમની પરિણીત પુત્રી અને તેમની સાથે રહેતી તેમની વૃદ્ધ માતા બંનેએ વળતરના દાવા દાખલ કર્યા હતા.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ નિર્ણય જસ્ટિસ સુધાંશુ ધુલિયા અને જસ્ટિસ કે. વિનોદ ચંદ્રનની બેન્ચે 13 મેના રોજ આ ચુકાદો સંભળાવ્યો હતો. આ કેસમાં, પરિણીત પુત્રી અને વૃદ્ધ માતાએ 14 મે, 2018 ના રોજ રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના આદેશને પડકાર્યો હતો.હાઇકોર્ટે પરિણીત પુત્રીના વળતરમાં ઘટાડો કર્યો હતો, જ્યારે વૃદ્ધ માતાના વળતરના દાવાને ફગાવી દીધો હતો. હાઇકોર્ટ સમક્ષ, મોટર અકસ્માત ટ્રિબ્યુનલે બંનેના વળતરના દાવા સ્વીકાર્યા હતા અને કુલ ૧૫,૯૭,૦૦૦ રૂપિયાનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ટ્રિબ્યુનલે એવું ઠરાવ્યું હતું કે બંને મૃત મહિલાના કાયદેસરના વારસદાર હતા અને અમુક હદ સુધી તેના પર નિર્ભર હતા. ટ્રિબ્યુનલે ૫૦ ટકા નિર્ભરતાને ધ્યાનમાં લીધી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ વિચારણા માટેનો કાનૂની પ્રશ્ન એ હતો કે શું અરજદારો (બંને) ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા આપવામાં આવેલા વળતર માટે હકદાર હતા કારણ કે બંનેએ મૃતકના આશ્રિત હોવાનો દાવો કર્યો હતો
આ કિસ્સામાં, અકસ્માતમાં જીવ ગુમાવનાર પારસ શર્મા પરિણીત હતી પરંતુ તેના પતિએ તેની પુત્રી (પહેલા દાવેદાર) ના જન્મ પછી તેને ત્યજી દીધી હતી. ત્યારબાદ તેની માતા (બીજી દાવેદાર) તેની સાથે રહેવા આવી. સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં કહ્યું હતું કે એકવાર દીકરીના લગ્ન થઈ જાય, પછી સામાન્ય ધારણા એ છે કે હવે તેણીને તેના સાસરિયાઓ પર અધિકાર છે અને હવે તે તેના પતિ અથવા તેના પરિવાર પર આર્થિક રીતે નિર્ભર છે, સિવાય કે તેણી અન્યથા સાબિત કરે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે મોટે ભાગે એવું સમજાય છે કે તેના માતાપિતાના ઘર અથવા માતા પરની તેની નિર્ભરતા સમાપ્ત થઈ ગઈ છે.સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે મોટર વાહન અધિનિયમ, ૧૯૮૮ ની કલમ ૧૬૬ અને ૧૬૮ મૃતક અને દાવેદાર વચ્ચેના આર્થિક સંબંધ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. કોર્ટે કહ્યું કે મંજુરી બેરાના ચુકાદા (અગાઉના ચુકાદા) મુજબ પરિણીત પુત્રીને કાનૂની પ્રતિનિધિ તરીકે ગણી શકાય છે, પરંતુ જ્યાં સુધી તે સાબિત ન કરે કે તે મૃતક પર આર્થિક રીતે આશ્રિત હતી ત્યાં સુધી તે આશ્રિત વળતર માટે પાત્ર રહેશે નહીં. બેન્ચે કહ્યું કે રેકોર્ડ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પુત્રી એ સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ હતી કે લગ્ન પછી તેને તેની માતા તરફથી નાણાકીય સહાય મળી રહી હતી. તેથી, તેને માતા પર આધારિત ન કહી શકાય.સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આવા કિસ્સામાં, હાઈકોર્ટના મંજુ બેરાના નિર્ણયના આધારે, પુત્રીને મૃતકના કાનૂની પ્રતિનિધિ તરીકે માનીને, કલમ 140 હેઠળ જ વળતર આપવું યોગ્ય છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જો તે આશ્રિત ન હોય તો પણ, આ કલમ હેઠળ તેના અધિકારો સમાપ્ત થતા નથી. પરંતુ માતાના દાવાને ફગાવી દેવાના હાઈકોર્ટના નિર્ણયને ખોટો ગણાવતા સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જ્યારે પારસ શર્માનું અવસાન થયું ત્યારે તેમની માતા 70 વર્ષની હતી અને તે સંપૂર્ણપણે તેની પુત્રી પર નિર્ભર હતી અને તેની સાથે રહેતી હતી, તેની કોઈ અલગ આવક નહોતી. આ દલીલનો વિરોધ કરવા માટે કોઈ પુરાવા રેકોર્ડ પર નથી.કોર્ટે કહ્યું કે બાળકની ફરજ છે કે તે વૃદ્ધાવસ્થામાં માતા-પિતાની સંભાળ રાખે, જેમ બાળક સગીર હોય ત્યારે તેની સંભાળ રાખવાની માતા-પિતાની જવાબદારી છે.કોર્ટે કહ્યું કે માતા આશ્રિત છે અને તેની પુત્રીનું અકાળ મૃત્યુ તેના માટે મુશ્કેલીઓનું કારણ બની શકે છે. માતાનો દાવો પરિણીત પુત્રી કરતાં અલગ છે. આ પછી, સુપ્રીમ કોર્ટે વળતરની ગણતરી ફરીથી કરી અને રકમ વધારીને રૂ. ૧૯,૨૨,૩૫૬ કરી અને માતાને રૂ. ૧૯,૨૨,૩૫૬ વળતર આપવાનો આદેશ આપ્યો.
(11:14 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
