<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 8th May 2025

લાંબા સમય સુધી લિવ-ઈનમાં રહયાં: હવે લગ્નના વચન પર રેપનો આરોપ માની ન શકાય

સુપ્રિમ કોર્ટનો ચુકાદોઃ ફગાવી FIR : ફકત લગ્નના ઈન્‍કાર કરવાના આધાર પર આરોપીને રેપ માટે કેસનો સામનો કરવા ન દેવાય

નવી દિલ્‍હી, તા.૮: સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં એક મહત્‍વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્‍યો છે. કોર્ટે કહ્યું કે જો બે પુખ્‍ત વયના લોકો પરસ્‍પર સંમતિથી લાંબા સમય સુધી લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહે છે, તો એવું માની શકાય નહીં કે આ સંબંધ લગ્નના ખોટા વચન પર આધારિત હતો. આવી સ્‍થિતિમાં, મહિલા દ્વારા લગાવવામાં આવેલા બળાત્‍કારના આરોપોને સ્‍વીકારી શકાય નહીં. ન્‍યાયાધીશ સંજય કરોલ અને મનોજ મિશ્રાની બેન્‍ચે જણાવ્‍યું હતું કે આવા કિસ્‍સાઓમાં, એવું માનવામાં આવશે કે બંને વ્‍યક્‍તિઓએ બુદ્ધિપૂર્વક અને પરિણામોની સંપૂર્ણ સમજણ સાથે આવા સંબંધમાં પ્રવેશ કર્યો છે.

બાર અને બેન્‍ચના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં કહ્યું, અમારા મતે, જો બે સક્ષમ પુખ્‍ત વયના લોકો ઘણા વર્ષો સુધી સાથે રહે છે અને સંમતિથી સંબંધ બાંધે છે, તો એવું માનવામાં આવશે કે તેમણે પોતાની સ્‍વતંત્ર ઇચ્‍છાથી આ સંબંધ પસંદ કર્યો છે અને તેના પરિણામોથી વાકેફ હતા. આવી સ્‍થિતિમાં, આ સંબંધ લગ્નના વચન પર આધારિત હોવાનો આરોપ સ્‍વીકારી શકાય નહીં. કોર્ટે એ પણ સ્‍પષ્ટ કર્યું કે આવી પરિસ્‍થિતિઓમાં, એવો દાવો કરવો વિશ્વસનીય નથી કે શારીરિક સંબંધ ફક્‍ત લગ્નના વચનને કારણે સ્‍થાપિત થયો હતો, ખાસ કરીને જ્‍યારે FIRમાં એવું કહેવામાં આવ્‍યું નથી કે શારીરિક સંબંધ ફક્‍ત લગ્નના વચન પર આધારિત હતો.

બેન્‍ચે એમ પણ કહ્યું કે લાંબા ગાળાના લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં, બંને પક્ષો લગ્ન કરવાની ઇચ્‍છા વ્‍યક્‍ત કરે તે શકય છે, પરંતુ આ ઇચ્‍છા જ એ વાતનો પુરાવો ન હોઈ શકે કે સંબંધ લગ્નના વચન પર આધારિત હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં સમાજમાં પરિવર્તન આવ્‍યું છે. હવે વધુ મહિલાઓ આર્થિક રીતે સ્‍વતંત્ર છે અને પોતાના જીવનના નિર્ણયો જાતે લઈ શકે છે. આ કારણે લિવ-ઇન રિલેશનશિપની સંખ્‍યામાં પણ વધારો થયો છે.

કોર્ટે કહ્યું, આવા કિસ્‍સાઓમાં, કોર્ટે ટેકનિકલ અભિગમ અપનાવવો જોઈએ નહીં, પરંતુ સંબંધ કેટલો સમય ચાલ્‍યો અને બંને પક્ષોનું વર્તન કેવું હતું તે ધ્‍યાનમાં લેવું જોઈએ. આના પરથી અનુમાન લગાવી શકાય છે કે આ સંબંધ બંનેની પરસ્‍પર સંમતિથી રચાયો હતો, પછી ભલે તેનો તેને લગ્નમાં રૂપાંતરિત કરવાનો કોઈ ઇરાદો હતો કે નહીં.

રવિશ સિંહ રાણા નામના પુરુષ પર બળાત્‍કાર અને હુમલાનો આરોપ લગાવનારી એક મહિલાની ફરિયાદ પર નોંધાયેલી FIR રદ કરતી વખતે સુ-ીમ કોર્ટે આ અવલોકન કર્યું હતું. કેસ મુજબ, રાણા અને મહિલા ફેસબુક પર મળ્‍યા હતા અને ત્‍યારબાદ બંને એકબીજા સાથે લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહેવા લાગ્‍યા હતા. મહિલાએ આરોપ લગાવ્‍યો હતો કે રાણાએ લગ્નના વચન પર તેની સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધ્‍યા હતા અને તેના પર હુમલો પણ કર્યો હતો. બાદમાં જ્‍યારે તેણીએ લગ્નનો આગ્રહ કર્યો ત્‍યારે રાણાએ ના પાડી અને તેને ધમકી આપી અને સંબંધ બાંધવા દબાણ કર્યું.

આરોપી પર ફક્‍ત લગ્ન કરવાનો ઇનકાર કરવાના આધારે બળાત્‍કારનો કેસ ચલાવવો જોઈએ નહીં. હુમલો અને દુર્વ્‍યવહાર જેવા અન્‍ય આરોપોના કોઈ નક્કર પુરાવા નથી, સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસમાં રાણાની અરજી ફગાવી દેવાના હાઇકોર્ટના નિર્ણયને ઉલટાવી દીધો. (રર.ર)

(10:04 AM IST)