જમ્મુ: જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ કડક પગલાં લીધાં. આ નિર્ણયોમાં પાકિસ્તાન સાથેના રાજદ્વારી અને વ્યાપારી સંબંધો પર પુનર્વિચાર કરવો, પાકિસ્તાની નાગરિકોના વિઝા રદ કરીને તેમને દેશમાંથી પાછા મોકલવા, દેશના વિવિધ શહેરોમાં રહેતા પાકિસ્તાની નાગરિકોની ઓળખ કરવી અને તેમને બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે. પાકિસ્તાની નાગરિકોને ભારતમાંથી બહાર કાઢવાની કાર્યવાહી દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશના મુરાદાબાદમાંથી એક ચોંકાવનારો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે. અહીં 22 મહિલાઓ મળી આવી જેમની નાગરિકતા હજુ પણ પાકિસ્તાની છે, પરંતુ તેઓ દાયકાઓથી ભારતમાં રહે છે.

આ બધી મહિલાઓએ ભારતીય પુરુષો સાથે લગ્ન કર્યા છે અને અહીં જીવન અપનાવ્યું છે. તેમના કુલ 95 બાળકો છે, જેમાંથી ઘણી હવે પુખ્ત થઈ ગઈ છે. કેટલીક પરિણીત પણ છે. કેટલીક મહિલાઓ દાદી પણ બની ગઈ છે. હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે દાયકાઓ પહેલા ભારત આવેલી આ મહિલાઓ અને તેમના બાળકોને ભારતીય નાગરિકતા મળશે કે પછી તેઓ હજુ પણ પાકિસ્તાની કહેવાશે?

ભારતમાં નાગરિકતા મેળવવા માટે નાગરિકતા અધિનિયમ, ૧૯૫૫ લાગુ પડે છે. આ હેઠળ, નાગરિકતા મુખ્યત્વે પાંચ રીતે આપી શકાય છે.

જન્મના આધારે
જો કોઈ વ્યક્તિ ભારતમાં જન્મે છે (ચોક્કસ શરતો હેઠળ), તો તે જન્મના આધારે નાગરિકતા મેળવી શકે છે.

વંશના આધારે
જો માતા કે પિતા ભારતીય નાગરિક હોય, તો બાળક નાગરિકતા મેળવી શકે છે.

નોંધણી દ્વારા
વિદેશી નાગરિકો, જેમણે ભારતીય નાગરિક સાથે લગ્ન કર્યા છે અને કેટલાક વર્ષોથી ભારતમાં રહે છે, તેઓ MHA (ગૃહ મંત્રાલય) ને અરજી કરીને નાગરિકતા મેળવી શકે છે.

નેચરલાઈઝેશન
લાંબા સમયથી (સામાન્ય રીતે ૧૧ વર્ષ) ભારતમાં કાયદેસર રીતે રહેતા વિદેશી નાગરિકો, ખાસ શરતો પૂરી કરીને નાગરિકતા માટે અરજી કરી શકે છે.

આ ૨૨ પાકિસ્તાની મહિલાઓએ ભારતીય પુરુષો સાથે લગ્ન કર્યા છે (જે નાગરિકતા નોંધણીનો આધાર હોઈ શકે છે). તેઓ દાયકાઓથી ભારતમાં રહે છે (જે નાગરિકતા માટેનો આધાર હોઈ શકે છે). તેમના ભારતમાં જન્મેલા બાળકો છે, જેમની નાગરિકતા જન્મ અને વંશના આધારે નક્કી કરી શકાય છે. પરંતુ જો તેઓએ અત્યાર સુધી નાગરિકતા માટે ઔપચારિક રીતે અરજી કરી નથી, તો પણ તેઓ કાયદેસર રીતે વિદેશી નાગરિક ગણાશે. સરકારી કાર્યવાહી હવે આવા અનિયમિત રહેવાસીઓને પણ લાગુ થઈ શકે છે, ભલે તેઓ માનવતાવાદી ધોરણે ભારતમાં રહેતા હોય.