લંડન: વડાપ્રધાન કીર સ્ટારમર અને તેમની લેબર પાર્ટીએ ગયા વર્ષે જંગી જીત મેળવ્યા બાદ ગુરુવારે ઇંગ્લેન્ડમાં યોજાયેલી સ્થાનિક ચૂંટણીઓ રાજકીય વાતાવરણનો પ્રથમ મોટો પડકાર છે.
ત્યારથી ઘણું બદલાઈ ગયું છે.
અર્થતંત્ર સ્થિર થતાં અને સરકાર ઓપિનિયન પોલમાં પાછળ ધકેલાતાં, નાઇજલ ફેરેજના નેતૃત્વવાળી જમણેરી લોકપ્રિય પાર્ટી રિફોર્મ યુકે મતદારોની હતાશાનો લાભ ઉઠાવે તેવી શક્યતા છે. બ્રેક્ઝિટ માટે લાંબા સમયથી ઝુંબેશ ચલાવનાર અને પ્રમુખ ટ્રમ્પના પ્રખર સાથી ફેરેજ જાણશે કે રિફોર્મ તેની ઓપિનિયન પોલની વૃદ્ધિને કેટલી અસરકારક રીતે મતોમાં ફેરવી શકે છે.
જ્યારે સ્ટારમરને આંચકાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે, ત્યારે મુખ્ય વિપક્ષી કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટી પણ સંઘર્ષ કરી રહી છે. તેના નેતા કેમી બેડેનોકે તેમની પાર્ટી સત્તા પરથી બહાર ફેંકાઈ ગઈ ત્યારથી જમીન પાછી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.
તેનાથી અન્ય નાના પક્ષો, જેમાં મધ્યમાર્ગી લિબરલ ડેમોક્રેટ્સ અને ગ્રીન્સનો પણ સમાવેશ થાય છે, માટે જગ્યા ખાલી થઈ ગઈ છે.
સ્કોટલેન્ડ, વેલ્સ અથવા ઉત્તરી આયર્લેન્ડમાં ચૂંટણીઓ નથી અને મતદાન માત્ર ઇંગ્લેન્ડના કેટલાક ભાગોમાં જ છે. સ્ટારમર સ્થાનિક સરકારનું પુનર્ગઠન કરી રહ્યા છે અને ઘણી મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલે ચૂંટણીઓ રદ કરી છે કારણ કે તેઓને બદલવાની અપેક્ષા છે.
પરંતુ મતદારો ઇંગ્લેન્ડની 24 મ્યુનિસિપાલિટીમાં 1,600 થી વધુ કાઉન્સિલ સભ્યો તેમજ કેમ્બ્રિજશાયર અને પીટરબોરો; ડોનકાસ્ટર; ઉત્તરી ટાઇનસાઇડ; વેસ્ટ ઓફ ઇંગ્લેન્ડ; હલ અને ઇસ્ટ યોર્કશાયર; અને ગ્રેટર લિંકનશાયરમાં છ પ્રાદેશિક મેયરોની ચૂંટણી કરશે.
લેબરના કાયદા ઘડવૈયા માઇક એમ્સબરીએ મતદારને માર માર્યા બાદ રાજીનામું આપતાં તેમની જગ્યાએ લેબરના જ સભ્યની વિશેષ ચૂંટણી યોજાશે. આ સ્પર્ધા ઉત્તર-પશ્ચિમ ઇંગ્લેન્ડમાં લિવરપૂલ નજીકના રનકોર્ન અને હેલ્સબીમાં છે.
ખાસ ચૂંટણીનું પરિણામ શુક્રવારે સવારે 3 વાગ્યે અને ચાર મેયરોની રેસ સવારે 2 વાગ્યાથી 5 વાગ્યાની વચ્ચે આવવાની ધારણા છે. ઘણી મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓના પરિણામો શુક્રવારે બપોરના ભોજનની આસપાસ અને કેટલાક સાંજ સુધીમાં આવવાની ધારણા છે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, મુખ્ય બે પક્ષો - લેબર અને કન્ઝર્વેટિવ્સ માટે આ દિવસ ખરાબ રહેવાની શક્યતા છે.
બ્રિટનની મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓ ચાર વર્ષના ચક્રને અનુસરે છે. કન્ઝર્વેટિવ્સ માટે દુર્ભાગ્યવશ, આ બેઠકો પર છેલ્લી ચૂંટણી 2021ની શરૂઆતમાં લડવામાં આવી હતી, જ્યારે મતદારોએ વડાપ્રધાન બોરિસ જોન્સનને કોરોનાવાયરસ રસી ઝડપથી વિતરિત કરવા બદલ પુરસ્કાર આપ્યો હતો.
તેમના કન્ઝર્વેટિવ્સે ઉપલબ્ધ કાઉન્સિલ બેઠકોમાં લગભગ બે તૃતીયાંશ જીતી હતી, જેના કારણે બેડેનોક પાસે બચાવવા માટે લગભગ 970 બેઠકો હતી. તેણીએ કહ્યું કે તે "ખૂબ મુશ્કેલ" હશે અને વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે તેની પાર્ટી સેંકડો બેઠકો ગુમાવશે.
લેબર પણ મુશ્કેલી માટે તૈયાર છે. જીવનધોરણ પર દબાણ વચ્ચે, સરકારે ખર્ચ ઘટાડવા અને કર વધારવા માટે અપ્રિય નિર્ણયો લીધા છે - ખાસ કરીને મધ્ય-ડાબેરી પક્ષ માટે. પરંતુ તેની પાસે બચાવવા માટે ઓછી બેઠકો છે: લગભગ 300.
લેબર માટે સૌથી મોટો પડકાર એમ્સબરીની જગ્યાએ યોજાનારી વિશેષ ચૂંટણી છે. ગયા વર્ષની સામાન્ય ચૂંટણીમાં તેણે રિફોર્મ યુકેના હરીફ પર મોટી બહુમતીથી જીત મેળવી હતી, તેથી હારવું એ એક પ્રતીકાત્મક ફટકો હશે. પરંતુ ફેરેજે કહ્યું છે કે તે ઉત્તર અને મધ્ય ઇંગ્લેન્ડમાં લેબરના ભૂતપૂર્વ ગઢને નિશાન બનાવી રહ્યો છે અને તેને તેના ઉમેદવારની જીતનો વિશ્વાસ છે.
રિફોર્મ સૌથી વધુ મહત્વાકાંક્ષા ધરાવે છે, તે સેંકડો કાઉન્સિલ બેઠકો તેમજ વિશેષ ચૂંટણી અને બે કે ત્રણ મેયરશિપ જીતવાની આશા રાખે છે.
આ પક્ષ, જે તેની કામગીરીને વધુ વ્યાવસાયિક બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે, તે મોટાભાગની કાઉન્સિલ સ્પર્ધાઓમાં ઉમેદવારો ઉતારી રહ્યો છે અને તેનાથી નોંધપાત્ર અસર થવાની સંભાવના છે. મતદાન નિષ્ણાતો તેના પ્રદર્શનની તુલના 2013માં ફેરેજના નેતૃત્વ હેઠળ યુકે ઇન્ડિપેન્ડન્સ પાર્ટીના અગાઉના લોકપ્રિય ઉછાળા સાથે કરશે, જ્યારે તેણે જે સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં સ્પર્ધા કરી હતી તેમાં ચોથા ભાગના મત જીત્યા હતા.
લિબરલ ડેમોક્રેટ્સ અને ગ્રીન્સ પણ આગળ વધવાની આશા રાખે છે. લિબરલ ડેમોક્રેટ નેતા એડ ડેવી કહે છે કે તેમનો ધ્યેય "કન્ઝર્વેટિવ્સને મિડલ ઇંગ્લેન્ડની પાર્ટી તરીકે બદલવાનો" છે. ગ્રીન્સ કહે છે કે તેઓ ડાબેરી લેબરના મતદારોને જીતવાની અપેક્ષા રાખે છે જેઓ સરકારથી નિરાશ છે.
હાઉસ ઓફ લોર્ડ્સના કન્ઝર્વેટિવ સભ્ય અને મતદાન નિષ્ણાત રોબર્ટ હેવર્ડ અપેક્ષા રાખે છે કે તેમની પાર્ટી 475 થી 525 બેઠકો ગુમાવશે; લેબર સ્થિર રહેશે; લિબરલ ડેમોક્રેટ્સ 70 થી 80 બેઠકો અને ગ્રીન્સ 40 સુધીની બેઠકો જીતશે. તેમણે આગાહી કરી છે કે રિફોર્મ 400 થી 450 બેઠકો સાથે સૌથી મોટો વિજેતા બનશે.
જો રિફોર્મ અપેક્ષા મુજબ સારું પ્રદર્શન કરે છે, તો તે તેમને વેગ આપશે પરંતુ તે જ સમયે સ્થાનિક સત્તાનો પ્રથમ અનુભવ કરાવશે, જેનાથી તેમની શાસન કરવાની ક્ષમતાની કસોટી થશે.
પરંતુ હારનારાઓ પર દબાણ રહેશે.
લેબરને રાષ્ટ્રીય સ્તરે સત્તા ગુમાવવાનું કોઈ જોખમ નથી - આગામી સામાન્ય ચૂંટણી વર્ષો દૂર છે. પરંતુ જો તે ખરાબ પ્રદર્શન કરે છે, તો તેના કાયદા ઘડવૈયાઓ ચિંતા કરવાનું શરૂ કરશે. અસંતોષનું એક કેન્દ્ર ચાન્સેલર ઓફ ધ એક્સચેકર, રશેલ રીવ્સ હોઈ શકે છે, જેમની કડક નીતિઓએ ઘણા મતદારોને નારાજ કર્યા છે અને આર્થિક વૃદ્ધિને દબાવવા બદલ તેમની ટીકા કરવામાં આવી છે.
બેડેનોક માટે દાવ સૌથી ઊંચો લાગે છે. તેણીએ હજી છ મહિના પહેલા જ કાર્યભાર સંભાળ્યો છે, પરંતુ જો રિફોર્મ કન્ઝર્વેટિવ્સના ભોગે સારું પ્રદર્શન કરે છે, તો પાર્ટીમાં તેના ટીકાકારોને બળ મળશે, જેમાં ફેરેજ સાથે જોડાણ કરનારાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે - જેનો તેણીએ અત્યાર સુધી વિરોધ કર્યો છે.