નવી દિલ્હી : કોર્ટે કહ્યું, 'અમારો અભિપ્રાય એ છે કે જો કોઈપણ બિલની બંધારણીયતા અંગે કોઈ શંકા હોય, તો આ કોર્ટનો અભિપ્રાય પણ લઈ શકાય છે.' રાષ્ટ્રપતિએ ફક્ત નિર્ણય લેવો જોઈએ નહીં, પરંતુ જો કોઈ શંકા હોય તો તેઓ કોર્ટનો અભિપ્રાય પણ લઈ શકે છે.

શું સુપ્રીમ કોર્ટ રાષ્ટ્રપતિને બિલની બંધારણીયતા અંગે અભિપ્રાય મેળવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવા માટે ફરજ પાડી શકે છે? તામિલનાડુમાં રાજ્યપાલ દ્વારા 10 બિલોને રોકવાના કેસની સુનાવણી કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે આ આદેશ આપ્યો હતો. હવે આ અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. કોર્ટે કહ્યું હતું કે રાજ્યપાલે કોઈપણ બિલ પેન્ડિંગ ન રાખવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, જો કોઈ ફાઇલ રાષ્ટ્રપતિ પાસે આવે છે, તો તેને 3 મહિનાથી વધુ સમય માટે પેન્ડિંગ ન રાખો. જો તે પાસ ન થાય તો ફાઇલ રાજ્યોને સ્પષ્ટ કારણો સાથે પરત કરવી જોઈએ. કોર્ટના આ નિર્ણય પર કાયદાકીય નિષ્ણાતો સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. ચર્ચા છે કે સરકાર દ્વારા આ મામલે વિચારણા કર્યા પછી સમીક્ષા અરજી પણ દાખલ કરવામાં આવી શકે છે.

પ્રશ્ન એ છે કે, શું રાષ્ટ્રપતિને દરેક બિલ પર સુપ્રીમ કોર્ટનો અભિપ્રાય લેવાની ફરજ પાડી શકાય? એક ગંભીર પ્રશ્ન એ પણ ઊભો થાય છે કે શું કોર્ટ કલમ ૧૪૩ હેઠળ કોઈપણ બિલની બંધારણીયતા પર રાષ્ટ્રપતિને પોતાનો અભિપ્રાય આપવા માટે દબાણ કરી શકે છે. આ પ્રશ્ન એટલા માટે ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે બંધારણના કલમ ૨૦૧ માં એવી કોઈ સમય મર્યાદા આપવામાં આવી નથી કે રાજ્યપાલ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા બિલને કેટલા દિવસોમાં મંજૂરી આપવી જોઈએ. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના આદેશમાં ત્રણ મહિનાની મર્યાદા નક્કી કરી છે. જસ્ટિસ જેપી પારડીવાલા અને જસ્ટિસ આર. મહાદેવનની બેન્ચે વધુમાં કહ્યું કે જો આવી મંજૂરી આપવામાં ન આવે તો રાજ્યને પણ સ્પષ્ટ કારણો આપવા જોઈએ.

કાયદાકીય નિષ્ણાતોએ એવો પણ અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો છે કે આવો આદેશ આપીને કોર્ટે કાયદાકીય કાર્યમાં દખલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. કોર્ટે કહ્યું, 'અમારો અભિપ્રાય એ છે કે જો કોઈપણ બિલની બંધારણીયતા અંગે કોઈ શંકા હોય, તો આ કોર્ટનો અભિપ્રાય પણ લઈ શકાય છે.' રાષ્ટ્રપતિએ ફક્ત નિર્ણય લેવો જોઈએ નહીં, પરંતુ જો કોઈ શંકા હોય તો તેઓ કોર્ટનો અભિપ્રાય પણ લઈ શકે છે. વધુમાં, બેન્ચે કહ્યું કે અમારું માનવું છે કે કોર્ટને એવા કોઈપણ મામલાથી દૂર રાખી શકાય નહીં જેમાં બંધારણીય મુદ્દો હોય અને તેના અભિપ્રાયની જરૂર હોય. બેન્ચે કહ્યું કે કોઈપણ બિલ કાયદો બનતા પહેલા, તેની બંધારણીયતા પર સુપ્રીમ કોર્ટનો અભિપ્રાય લઈ શકાય છે.