તા. ૧૭ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૮ મંગળવાર
News of Wednesday, 9th April 2025
આ વર્ષે ઘઉંનું ઉત્પાદન શરૂઆતના અંદાજ કરતાં પણ ૧૦ ટકા વધારે જે ગયા વર્ષ કરતાં પણ વધુ અને તેની ગુણવત્તા પણ છે સારી
કૃષિ મંત્રાલયે ૧૧૫.૪૩ મેટ્રિક ટન ઘઉંના રેકોર્ડ ઉત્પાદનનો લગાવ્યો અંદાજ: મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્રમાં ઘઉંની આવક વધુ, એગમાર્કનેટ અનુસાર, ઘઉંનો વર્તમાન ભારિત સરેરાશ ભાવ 2,499 રૂપિયા, જોકે કેટલીક APMC માં, 2,425 રૂપિયાના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ કરતા થોડો ઓછો ભાવ, ઉત્તર પ્રદેશમાં વેપારીઓ નારાજ

આ વખતે ઘઉંના બમ્પર ઉત્પાદનની શક્યતા છે. આ દાવો ઘણા અહેવાલોમાં કરવામાં આવ્યો છે. આ જ કારણ છે કે ઘઉંના ઝડપથી વધી રહેલા ભાવ હવે નીચે આવવા લાગ્યા છે. દેશભરના કૃષિ ઉત્પાદન બજાર સમિતિ (APMC) યાર્ડમાં ઘઉંના ભાવ ઘટવા લાગ્યા છે. વેપારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં હવે તેનું ઉત્પાદન વધુ રહેવાની ધારણા છે. આ ઘણા વર્ષોથી વધુ પડતી આવકને કારણે છે.
"ઘઉંનું ઉત્પાદન શરૂઆતના અંદાજ કરતાં ૧૦ ટકા વધારે છે. ગયા વર્ષ કરતાં પણ વધુ છે. તેની ગુણવત્તા પણ સારી છે. હવામાનને કારણે પાકને અસર થવાની આશંકા પાયાવિહોણી સાબિત થઈ છે," દિલ્હી સ્થિત એક મિલ માલિકે જણાવ્યું.
વેપારને અપેક્ષા છે કે ઉત્પાદન ૧૦૫ મિલિયન ટનથી વધુ થશે. કૃષિ મંત્રાલયે તેના બીજા આગોતરા અંદાજમાં ૧૧૫.૪૩ મેટ્રિક ટન ઘઉંના રેકોર્ડ ઉત્પાદનનો અંદાજ લગાવ્યો છે. યુએસ કૃષિ વિભાગનો અંદાજ છે કે ભારતીય પાક ૧૧૫ મેટ્રિક ટન છે.
આંકડા શું કહે છે?
કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના એકમ, એગમાર્કનેટ અનુસાર, 1 માર્ચથી 7 એપ્રિલ (1 માર્ચને વહેલા આગમન તરીકે ગણવામાં આવે છે) વચ્ચે ઘઉંની આવક 41.82 લાખ ટન હતી. એક વર્ષ પહેલા આ જ સમયગાળા દરમિયાન તે 26.49 લાખ ટન હતું. ડેટા એ પણ દર્શાવે છે કે મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્રમાં આવક વધુ છે. હરિયાણા અને પંજાબમાં કાપણી શરૂ થઈ ગઈ હોવાથી પાક ધીમે ધીમે આવી રહ્યો છે.
દિલ્હી સ્થિત મિલો 2,500 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલના ભાવે ઘઉં મેળવી શકે છે. કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના એકમ, એગમાર્કનેટ અનુસાર, ઘઉંનો વર્તમાન ભારિત સરેરાશ ભાવ 2,499 રૂપિયા છે. જોકે, કેટલીક APMC માં, ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશમાં, તે આ વર્ષ માટે સરકારે નક્કી કરેલા 2,425 રૂપિયાના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ કરતા થોડું ઓછું છે. એક વર્ષ પહેલા આ જ સમયગાળા દરમિયાન, ભારિત સરેરાશ કિંમત ₹2,392 હતી, પરંતુ MSP ₹2,275 હતી. એક મહિના પહેલા, ભારિત સરેરાશ કિંમત ₹2,710 હતી.
વિશ્લેષકો શું કહે છે?
"આવકના આંકડા આયાતને ટેકો આપે છે," નવી દિલ્હી સ્થિત એક વેપાર વિશ્લેષકે જણાવ્યું હતું. ગયા વર્ષ કરતાં પાક ઓછામાં ઓછો ૧૦ ટકા વધુ રહેવાની ધારણા છે. દક્ષિણ ભારતમાં સ્થિત એક મિલરે જણાવ્યું હતું કે, દેશે ઘઉંની સ્થિતિ પ્રત્યે નિશ્ચિંન્ત રહેવું જોઈએ કારણ કે શરૂઆતનો સ્ટોક 4 મિલિયન ટન વધારે હતો.
ડેટા દર્શાવે છે કે ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (FCI) એ 7 એપ્રિલ સુધીમાં 18.96 લાખ ટન ઘઉંની ખરીદી કરી છે, જે એક વર્ષ પહેલા 11.76 લાખ ટન હતી. ૧ એપ્રિલના રોજ સત્તાવાર ખરીદી પહેલાં જ, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં વહેલી ખરીદીને કારણે FCI એ તેના ગોદામોમાં ઓછામાં ઓછા છ લાખ ટન ઘઉંનો સ્ટોક કર્યો હતો.
કેન્દ્ર મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં સારી ખરીદીની અપેક્ષા રાખે છે, જ્યાં ખેડૂતોને પ્રતિ ક્વિન્ટલ અનુક્રમે ₹175 અને ₹150 બોનસ આપવામાં આવે છે. ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા પણ 1-2 દિવસમાં ખરીદેલા અનાજ માટે એક સમયે MSP ચૂકવી રહ્યું છે. આનાથી ખરીદી વધારવામાં મદદ મળી છે. વેપાર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે મધ્યપ્રદેશના બે તૃતીયાંશથી વધુ ભાગમાં, ગુજરાતમાં લગભગ સંપૂર્ણપણે અને રાજસ્થાનમાં 50-60 ટકા ઘઉંની લણણી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.
"પંજાબ અને હરિયાણામાં ઉત્પાદન ગયા વર્ષ કરતાં 10 ટકાથી વધુ હોઈ શકે છે, જે વર્તમાન પાક પરથી જોઈ શકાય છે, જે 4 એપ્રિલથી વૈશાખી તહેવાર પછી વેગ પકડશે," સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું.
યુપીમાં ઘઉંના આંકડા શું કહે છે?
ઉત્તર પ્રદેશના ઘટનાક્રમથી વેપારી સમુદાય નારાજ છે કારણ કે રાજ્ય કથિત રીતે ખાનગી વેપારીઓને ઘઉં ખરીદવાથી રોકવામાં આવી રહ્યા છે. રેલવે રેકની ઉપલબ્ધતા ન હોવાની ફરિયાદો છે, જેના કારણે દક્ષિણ રાજ્યોમાં લોટ મિલોને ટ્રક દ્વારા પરિવહન માટે વધારાના ₹200-300/ક્વિન્ટલ ચૂકવવા પડે છે. કેટલાક જિલ્લાઓમાં, ખેડૂતોને MSP કરતા ઓછો ભાવ મળી રહ્યો હોવાના અહેવાલ છે. ઉદાહરણ તરીકે, બિંદકી, દોહરીઘાટ, ગોપીગંજ જેવા APMC યાર્ડમાં ઘઉંના ભાવ ઘટીને ₹2,350 ની આસપાસ થઈ ગયા છે.
"જ્યારે સામાન્ય ખરીદી પ્રવૃત્તિઓમાં ઘટાડો થાય છે, ત્યારે ઘઉંની માંગ ઘટી જાય છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં આવું જ થઈ રહ્યું છે. ગયા વર્ષે, રાજ્ય સામાન્ય ચૂંટણીઓને કારણે ખેડૂતોનો રોષ ન રહે અને ખાનગી વેપારીઓને ખરીદીમાં ભાગ લેવાની મંજૂરી મળે તે માટે વધુ સક્રિય હતું," એક ઉદ્યોગ સૂત્રએ જણાવ્યું.
સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે આ વખતે આવી કોઈ ઉતાવળ નથી અને ખેડૂત સંગઠનો પણ મૌન છે, તેથી સરકાર 15 મે સુધીમાં શક્ય તેટલા ઘઉં ખરીદવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ વર્ષે ઘઉંનું ઉત્પાદન ગયા વર્ષના 113.29 મેટ્રિક ટન કરતા વધુ છે. જોકે, વેપારે સરકારના 2023 અને 2024 માં પાક ઉત્પાદનના અંદાજને વિવાદિત ગણાવ્યો છે, જે તેને લગભગ 100 મેટ્રિક ટન દર્શાવે છે.
(5:47 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
