નવી દિલ્હી : સોશિયલ મીડિયા પર એક મૌલાનાનો એક વીડિયો શેર થઈ રહ્યો છે જેમાં તે કહી રહ્યા છે કે જે દિવસે આપણે મુસ્લિમો 80 કરોડની સંખ્યા સુધી પહોંચીશું, તે દિવસે તેઓ પોતાનો અવાજ ઉઠાવી શકશે નહીં. મૌલાના સાજીદ રશીદી કહી રહ્યા છે કે મુસ્લિમોએ હિન્દુઓની જેમ 'હમ દો હમારે દો' ની વિભાવના અપનાવવી જોઈએ નહીં. તેમણે વસ્તી વધારવી જોઈએ. મૌલાનાનું આ નિવેદન ગમે તે હોય, પણ શું તમે જાણો છો કે શું એક દિવસ ભારતમાં મુસ્લિમોની વસ્તી ખરેખર હિન્દુઓ કરતા વધુ હશે? સોશિયલ મીડિયા પર લોકો કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પાસે વસ્તી નિયંત્રણ બિલ રજૂ કરવાની માંગ કેમ કરી રહ્યા છે? તેઓ એમ પણ કહી રહ્યા છે કે કટોકટી દરમિયાન જે પ્રકારનો નસબંધી કાર્યક્રમ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો તે જ પ્રકારનો નસબંધી કાર્યક્રમ મુસ્લિમો પર પણ લાગુ થવો જોઈએ. ચાલો સમજીએ કે શું આ શક્ય છે.

શું ભારતમાં ફરીથી કડક નસબંધી કાર્યક્રમ લાગુ કરી શકાય?

પ્રાજક્તા આર ગુપ્તેનું પુસ્તક "ઈન્ડિયા: "ધ ઈમરજન્સી" અને માસ નસબંધીની રાજનીતિ" જણાવે છે કે ભારતમાં વસ્તી ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે. આ એક મોટી ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે, ખાસ કરીને છેલ્લા ૫૦ વર્ષોમાં. સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ જૂન ૨૦૧૭ માં કહ્યું હતું કે ૨૦૫૦ સુધીમાં ભારતની વસ્તી ૧.૫ અબજ સુધી પહોંચી જશે. વસ્તી નિયંત્રણ માટે, ભારત ૧૯૫૧ થી નસબંધીની પદ્ધતિ અપનાવી રહ્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અનુસાર, ૨૦૧૧ માં, વિશ્વભરમાં થતી તમામ સ્ત્રી નસબંધીઓમાંથી ૩૭% ફક્ત ભારતમાં જ થઈ હતી.

તમે ઇન્દિરા ગાંધી જેવા નસબંધી કાર્યક્રમની વાત કેમ કરી રહ્યા છો?

નસબંધીથી થોડો ફાયદો થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, ૧૯૯૦ના દાયકામાં પ્રજનન દર ૩.૪ હતો, જે ૨૦૧૬માં ઘટીને ૨.૨ થયો. પરંતુ, તેની સાથે કેટલાક વિવાદો પણ સંકળાયેલા છે. ૧૯૭૦ના દાયકામાં, નસબંધીનો મુદ્દો ભારતમાં એક મોટી રાજકીય સમસ્યા બની ગયો. આને 'કટોકટી' કહેવામાં આવતું હતું. આ ૨૧ મહિનાનો સમયગાળો હતો, જેને ૧૯૪૭ પછી ભારતીય ઇતિહાસનો સૌથી ખરાબ સમયગાળો માનવામાં આવે છે. પુસ્તકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સંજય ગાંધીના નેતૃત્વ હેઠળની કટોકટી દરમિયાન નસબંધીનો મુદ્દો રાજકીય બન્યો હતો. રાજકીય લાભ માટે આ મુદ્દાનો ઉપયોગ કેવી રીતે થયો. લોકો સોશિયલ મીડિયા પર આ કડક કાર્યક્રમની હિમાયત કરી રહ્યા છે.

ભારતમાં મુસ્લિમ વસ્તી

શું ખરેખર હિન્દુઓની વસ્તી ઘટી અને મુસ્લિમોની વસ્તી વધી?

ગયા વર્ષે, વડા પ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદના એક અહેવાલમાં ખુલાસો થયો હતો કે ૧૯૫૦ થી ૨૦૧૫ દરમિયાન ભારતમાં હિન્દુઓની વસ્તીમાં ૭.૮૨ ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. તે જ સમયે, મુસ્લિમોની વસ્તીમાં ૪૩.૧૫ ટકાનો વધારો થયો હતો. હિન્દુ બહુમતી ધરાવતા નેપાળમાં પણ હિન્દુઓની વસ્તી ઘટી છે. ૧૯૫૦ થી ૨૦૧૫ વચ્ચે ૧૬૭ દેશોમાં થયેલા વસ્તી વિષયક ફેરફારોનો અભ્યાસ કર્યા પછી કાઉન્સિલે આ આંકડા જાહેર કર્યા છે. આ દેશોમાં, જેમની વસ્તી ૭૫ ટકાથી વધુ છે તેમને બહુમતી માનવામાં આવે છે. તે જ સમયે, અમેરિકન સંશોધન સંસ્થા પ્યુ રિસર્ચના 2020 ના અંદાજ મુજબ, ભારતમાં મુસ્લિમોની વસ્તી બીજા ક્રમે છે. ઇન્ડોનેશિયા પહેલા નંબરે છે અને પાકિસ્તાન ત્રીજા નંબરે છે.

ભારતમાં મુસ્લિમ વસ્તી

તો શું ભારત પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવું બની જશે?

એક અંદાજ મુજબ, 2024 માં, ભારતની કુલ 147 કરોડની વસ્તીમાં મુસ્લિમોની વસ્તી લગભગ 20 કરોડ હશે. ૧૯૪૭ માં સ્વતંત્રતા સમયે ભારતમાં લગભગ ૧૦ કરોડ મુસ્લિમો હતા. ભાગલા પછી, લગભગ 6.5 કરોડ મુસ્લિમો પાકિસ્તાન ગયા, જ્યારે લગભગ 3.5 કરોડ મુસ્લિમો ભારતમાં રહ્યા. સોશિયલ મીડિયા પર, લોકો વસ્તી નિયંત્રણ બિલની હિમાયત કરી રહ્યા છે અને કહી રહ્યા છે કે અમિત શાહે એવું બિલ લાવવું જોઈએ જેમાં દરેકને બે કરતા વધુ બાળકો રાખવાની મનાઈ હોય. જો આવું નહીં થાય તો એ દિવસ દૂર નથી જ્યારે ભારત પણ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેટલું ખરાબ થઈ જશે.

શું ખરેખર હિન્દુઓની વસ્તી ઘટી રહી છે?

પ્રોફેસર આર.બી. ભગતના સંશોધન 'હિન્દુ અને મુસ્લિમ વસ્તી વૃદ્ધિ દરમાં પરિવર્તન: માન્યતા અને વાસ્તવિકતા' જણાવે છે કે બ્રિટિશ ભારતમાં ૧૯૦૧ની પ્રથમ વસ્તી ગણતરી દરમિયાન, બ્રિટિશ સરકારે અફવા ફેલાવી હતી કે હિન્દુઓનો જન્મ દર ઘટી રહ્યો છે, જેનો પ્રચાર પાછળથી એમ કહીને કરવામાં આવ્યો હતો કે હિન્દુ જાતિ તેના અંતની નજીક છે. એવું કહેવામાં આવતું હતું કે મુસ્લિમોમાં જન્મદર ઊંચો છે અને ઇસ્લામ મુસ્લિમ પુરુષને ચાર પત્નીઓ રાખવાની પરવાનગી આપે છે જેથી વધુ બાળકો ઉત્પન્ન થઈ શકે. પ્રોફેસર ભગતના મતે, ૨૦૦૧માં હિન્દુ વસ્તી ૮૦.૫ ટકા હતી, જે ૨૦૧૧માં ઘટીને ૭૯.૮ ટકા થઈ ગઈ. તે જ સમયે, મુસ્લિમ વસ્તી, જે ૨૦૦૧માં ૧૩.૪ ટકા હતી, ૨૦૧૧માં ૦.૮ ટકા વધીને ૧૪.૨ ટકા થઈ ગઈ. જ્યારે, વાસ્તવમાં ૧૯૮૦ના દાયકાથી મુસ્લિમ સમુદાયનો જન્મ દર સતત ઘટી રહ્યો છે.

શું મુસ્લિમોની વસ્તી પણ સતત ઘટી રહી છે?

પ્રોફેસર ભગતના સંશોધન મુજબ, ૧૯૯૧ થી ૨૦૦૧ દરમિયાન હિન્દુઓનો દશકાલી વસ્તી વૃદ્ધિ દર ૨૦ ટકા હતો, જે ૨૦૦૧ થી ૨૦૧૧ દરમિયાન ૩.૨ ટકા ઘટીને ૧૬.૮ ટકા થયો હતો. જ્યારે ૧૯૯૧ થી ૨૦૦૧ દરમિયાન મુસ્લિમોનો દશકાલી વસ્તી વૃદ્ધિ દર ૨૯.૩ ટકા હતો, જે ૨૦૦૧ થી ૨૦૧૧ દરમિયાન ૪.૭ ટકા ઘટીને ૨૪.૬ ટકા થયો હતો. એટલે કે, છેલ્લા બે દાયકામાં, મુસ્લિમોનો વસ્તી વૃદ્ધિ દર હિન્દુઓ કરતા વધુ ઘટ્યો છે.

શું ભારતના મુસ્લિમો કુટુંબ નિયોજનમાં માનતા નથી?

ભારતમાં કુટુંબ નિયોજન નીતિ ધર્મનિરપેક્ષ રહી છે. મુસ્લિમોની મોટી વસ્તી હજુ પણ અભણ, ગરીબ અને સમાજમાં હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલી હોવાથી, મુસ્લિમોમાં વસ્તી નિયંત્રણ અંગે જાગૃતિનો અભાવ છે. આવી સ્થિતિમાં, લોકોને લાગે છે કે ઇસ્લામ કુટુંબ નિયોજનની વિરુદ્ધ છે. જ્યારે હદીસ જેવા મુસ્લિમ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં, પરિવાર વધારવાની વાત કરતી વખતે, એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે વધુ બાળકો હોવા ફાયદાકારક છે.