નવી દિલ્‍હી, તા.૩૧: દેશમાં ગોલ્‍ડ લોનની માંગ સતત વધી રહી છે. RBI ના નવા ડેટા અનુસાર, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ માં, સોનાના દાગીના સામે આપવામાં આવેલી લોનમાં મોટો વધારો થયો છે. ૨૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ સુધીમાં, બેંકો દ્વારા આપવામાં આવેલી ગોલ્‍ડ લોનમાં ૮૭.૪%નો તીવ્ર ઉછાળો જોવા મળ્‍યો છે અને તે ૧.૯૧ લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. પર્સનલ લોન શ્રેણીમાં આ વળદ્ધિ સૌથી ઝડપી રહી છે.

એક વર્ષ પહેલા ૨૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૪ ના રોજ, આ આંકડો ૧.૦૨ લાખ કરોડ રૂપિયા હતો અને તેનો વિકાસ દર પણ માત્ર ૧૫.૨% હતો. આરબીઆઈના મતે, વ્‍યક્‍તિગત લોનમાં એકંદર વળદ્ધિ ૧૯% હતી, પરંતુ સોનાના દાગીના સામે લેવામાં આવેલી લોનમાં સૌથી વધુ ઉછાળો જોવા મળ્‍યો. આ દર્શાવે છે કે નાણાકીય દબાણ અથવા રોકડની તાત્‍કાલિક જરૂરિયાતને કારણે, લોકો મોટી માત્રામાં સોનું ગીરવે મૂકીને લોન લઈ રહ્યા છે. RBI એ ૪૧ બેંકો પાસેથી આ આંકડા એકત્રિત કર્યા છે.

નિષ્‍ણાતોના મતે, સોનાની વધતી કિંમતોને કારણે ગોલ્‍ડ લોનમાં આ વધારો થયો છે. ઘરગથ્‍થુ નાણાકીય તણાવને કારણે સુરક્ષિત ગોલ્‍ડ લોન પર નિર્ભરતા વધી છે. ગ્રાહકો તેમના ઘરેણાં ગીરવે મૂકીને વધુ લોન મેળવી રહ્યા છે. આના કારણે અસુરક્ષિત વ્‍યક્‍તિગત લોનની માંગમાં ઘટાડો થયો છે.

આરબીઆઈના ડેટા અનુસાર, પર્સનલ લોન શ્રેણીમાં દર વર્ષે દર વર્ષે દરમાં ઘટાડો થયો છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩માં આ દર ૧૯.૫ ટકા હતો, જે આ વર્ષે ઘટીને ૮.૫ ટકા થયો છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન, અન્‍ય વ્‍યક્‍તિગત લોન, વાહન લોન, ગ્રાહક લાંબા ગાળાની માલ લોન અને અન્‍ય વ્‍યક્‍તિગત લોનમાં વળદ્ધિ ઘટી છે. જોકે, ક્રેડિટ કાર્ડની બાકી રકમ ૧૫.૬% વધીને રૂ. ૨.૯ લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે.

ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં ગોલ્‍ડ લોનમાં ૧૫.૨ ટકાનો વધારો થયો હતો અને ૨૦૨૫માં તે જ મહિનામાં ૮૭.૪ ટકાનો વધારો થયો હતો. જ્‍યારે, જો આપણે અન્‍ય પર્સનલ લોનની વાત કરીએ, તો ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં તે ૨૧.૭ ટકા હતો અને ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫માં ૭.૯ ટકા રહ્યો.

ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં શિક્ષણ લોન ૨૩.૯ ટકા હતી, જે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫માં ઘટીને ૧૫.૩ ટકા થઈ ગઈ. હોમ લોન વળદ્ધિ પણ ૩૬.૪ થી ઘટીને ૧૧.૧ ટકા થઈ ગઈ. ૨૦૨૪માં કાર લોનમાં વળદ્ધિ ૧૭.૬ ટકા અને ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫માં ૯.૬ ટકા રહી.સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૪ થી બેંકોની ગોલ્‍ડ લોનમાં ૫૦%નો વધારો જોવા મળ્‍યો છે, જે એકંદર લોન વળદ્ધિ કરતા ઘણો વધારે છે. આ વધારો મુખ્‍યત્‍વે અન્‍ય અસુરક્ષિત લોન પર કડક નિયમો લાદવાના કારણે થયો છે. ભારત વિશ્વમાં સોનાનો બીજો સૌથી મોટો ગ્રાહક દેશ છે, જ્‍યાં સોનાની ખરીદી સામાન્‍ય રીતે તહેવારો અને લગ્નો દરમિયાન થાય છે. સોનાના ભાવમાં થયેલા રેકોર્ડ વધારાને કારણે, લોકો માટે ગોલ્‍ડ લોન વધુ આકર્ષક બની છે.