નવી દિલ્‍હીઃ તાજેતરમાં ભારતીય શેરબજારમાં થોડો અટકાવ જોવા મળ્યો હતો, જેનો મુખ્ય કારણ અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ભારે ટેરિફ હતા. જોકે, હવે સારા સમાચાર આવ્યા છે! ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર સંબંધી મહત્વના કરારો થયા છે, જેના કારણે બજારમાં ફરી તેજી આવી શકે છે.

ભારત અને અમેરિકાએ પ્રસ્તાવિત દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (BTA) હેઠળ આગામી અઠવાડિયામાં ક્ષેત્રવાર વાતચીત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. વાણિજ્ય મંત્રાલયે શનિવારે આ માહિતી આપી. ભારત અને અમેરિકાના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ વચ્ચે ચાર દિવસની વાતચીત બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ વાટાઘાટો શનિવારે અહીં સમાપ્ત થઈ. દક્ષિણ અને પશ્ચિમ એશિયા માટે યુએસ સહાયક વેપાર પ્રતિનિધિ બ્રાન્ડન લિંચના નેતૃત્વમાં યુએસ અધિકારીઓની એક ટીમ વાટાઘાટો માટે ભારતની મુલાકાતે હતી. વાણિજ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, "BTA હેઠળ ક્ષેત્રના નિષ્ણાત સ્તરની વાતચીત આગામી અઠવાડિયામાં ઓનલાઈન શરૂ થશે અને વ્યક્તિગત રીતે વાટાઘાટોના પ્રારંભિક રાઉન્ડ માટે માર્ગ મોકળો કરશે."

મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું 'ચર્ચાઓનું સફળ નિષ્કર્ષ બંને દેશોમાં સમૃદ્ધિ, સુરક્ષા અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારત-અમેરિકા દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણ સંબંધોને વધારવાના પ્રયાસોમાં પ્રગતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે' આ પગલાં વ્યવસાયો માટે નવી તકો ખોલવા, દ્વિપક્ષીય આર્થિક એકીકરણને પ્રોત્સાહન આપવા અને બે વેપારી ભાગીદારો વચ્ચે આર્થિક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા માટે રચાયેલ છે. બંને દેશોએ બેઠકના પરિણામો પર સંતોષ વ્યક્ત કર્યો અને સતત સહયોગની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટિ કરી. વાણિજ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો આગામી મહિનાઓમાં BTA ને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા આતુર છે જેથી તેને સમૃદ્ધિ, સ્થિતિસ્થાપકતા અને પરસ્પર લાભના તેમના સહિયારા લક્ષ્યો સાથે વધુ સારી રીતે સંરેખિત કરી શકાય.

અમેરિકા ઇચ્છે છે કે ભારત તેની સાથે એક મોટા અને વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વેપાર સોદા માટે વાટાઘાટો કરે. તેઓ અમેરિકન વ્યવસાયો માટે કૃષિ ક્ષેત્ર ખોલવા પણ માંગે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ભારત વેપાર વાટાઘાટોમાં કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રનો સમાવેશ કરવા તૈયાર નહીં હોય કારણ કે તે રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ મુદ્દો છે. ૨૦૨૪માં ભારતમાં અમેરિકાની કૃષિ નિકાસ ૧.૬ બિલિયન ડોલર હતી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફરીથી રાષ્ટ્રપતિ બન્યા ત્યારથી અમેરિકામાં કસ્ટમ ડ્યુટીનો મુદ્દો ચર્ચાનું કેન્દ્ર રહ્યો છે. ટ્રમ્પે 2 એપ્રિલથી ભારત પર બદલો લેવાની કસ્ટમ ડ્યુટી લાદવાની જાહેરાત કરી છે.

ભારત અને અમેરિકા આ વર્ષે સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારનો પ્રથમ તબક્કો પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખી રહ્યા છે. તેમણે 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને વર્તમાન $190 બિલિયનથી બમણો કરીને $500 બિલિયન કરવાનો લક્ષ્યાંક પણ રાખ્યો છે. અમેરિકાએ ભારત પાસેથી અમુક ઔદ્યોગિક માલ, વાહનો, દારૂ, પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો, ડેરી, કૃષિ ચીજવસ્તુઓ પર ડ્યુટી છૂટ માંગી છે જ્યારે ભારત કાપડ જેવા શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રો પર ડ્યુટી ઘટાડા પર વિચાર કરી શકે છે. ભારતીય ઉદ્યોગ અને નિકાસકારોએ સરકાર પાસેથી અમેરિકાના પ્રતિશોધાત્મક ટેરિફ જોગવાઈઓથી રક્ષણ માંગ્યું છે. તેમણે તે ફરજોમાંથી મુક્તિ માંગી છે કારણ કે તેનાથી તેમને ઘણું નુકસાન થશે કારણ કે અમેરિકા ભારતનો સૌથી મોટો વેપારી ભાગીદાર છે.

અમેરિકા પહેલાથી જ ચીન પર ટેરિફ લાદી ચૂક્યું છે. વધુમાં, ૧૨ માર્ચથી સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ પર ૨૫ ટકાની ઊંચી આયાત ડ્યુટી લાદવામાં આવી છે. ટ્રમ્પે ૨૬ માર્ચે સંપૂર્ણ રીતે બનેલા વાહનો (CBU) અને ઓટો પાર્ટ્સ પર ૨૫ ટકાનો વ્યાપક ટેરિફ લાદવાની પણ જાહેરાત કરી હતી, જે ૩ એપ્રિલથી અમલમાં આવશે. કસ્ટમ ડ્યુટી એ આયાત ડ્યુટી છે જે સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવે છે અને એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને કંપનીઓ દ્વારા વિદેશી માલ દેશમાં લાવવા માટે ચૂકવવામાં આવે છે.