બેઈજિંગ, ૨૯ માર્ચ, ૨૦૨૫: ચીને ડીપ-સી (ઊંડા સમુદ્ર) એન્જિનિયરિંગમાં મોટું પગલું ભર્યું છે અને એક એવું ઉપકરણ રજૂ કર્યું છે જે વિશ્વના સૌથી મજબૂત અંડરવોટર કેબલ્સને અભૂતપૂર્વ ઊંડાઈએ કાપી શકે છે. ચાઈના શિપ સાયન્ટિફિક રિસર્ચ સેન્ટર (CSSRC) અને સ્ટેટ કી લેબોરેટરી ઓફ ડીપ-સી (ઊંડા સમુદ્ર) મેન્ડ વ્હીકલ્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલું આ ઉપકરણ ચીનના અદ્યતન સબમર્સિબલ્સ જેમ કે ફેન્દોઝે (સ્ટ્રાઈવર) અને હાઈદો સિરીઝ સાથે સંકલિત થઈ શકે છે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે કોઈ દેશે આવા ઉપકરણની માલિકી જાહેરમાં સ્વીકારી છે, જે વૈશ્વિક સંચાર અને સૈન્ય કામગીરી માટે મહત્ત્વના અંડરસી (સમુદ્રમાં નીચે) ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવી શકે છે. આ કેબલ્સ વિશ્વના ૯૫ ટકા ડેટાનું પરિવહન કરે છે, જે ખંડોને જોડે છે અને નાણાકીય બજારો, સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ અને રોજિંદા ડિજિટલ સેવાઓને સુચારું રાખે છે.

ઉપકરણ કેવી રીતે કામ કરે છે?
પરંપરાગત અંડરવોટર કેબલ-કટીંગ ટેકનિક સ્ટીલથી મજબૂત કરેલી લાઈનો સામે સંઘર્ષ કરે છે. આને દૂર કરવા માટે, ઈજનેર હુ હાઓલોંગની ટીમે ૧૫૦ મીમી (છ ઈંચ)નું ડાયમંડ-કોટેડ ગ્રાઈન્ડીંગ વ્હીલ ડિઝાઈન કર્યું, જે ૧,૬૦૦ આરપીએમની ઝડપે ફરે છે. આ યંત્ર સ્ટીલને તોડવા માટે પૂરતી શક્તિ ઉત્પન્ન કરે છે અને સમુદ્રતળની ખલેલ ઘટાડે છે. એક કિલોવોટનું મોટર અને ૮:૧ ગિયર રિડ્યુસર આ ઉપકરણને કાર્યક્ષમ ટોર્ક આપે છે, જોકે લાંબા સમય સુધી ઉપયોગથી ઓવરહીટીંગનું જોખમ રહે છે. ૪,૦૦૦ મીટરના ઊંડાણે કામ કરવા માટે, આ ઉપકરણ ટાઈટેનિયમ એલોય શેલ અને ઓઈલ-કોમ્પેન્સેટેડ સીલથી સજ્જ છે, જે ભયંકર દબાણમાં પણ નિષ્ફળતા અટકાવે છે. રોબોટિક હાથ દ્વારા લગભગ શૂન્ય દૃશ્યતામાં ચલાવવામાં આવતું આ ઉપકરણ અદ્યતન પોઝિશનિંગ સિસ્ટમ પર આધાર રાખે છે.

સૈન્ય માટે સંભવિત જોખમો:
આ ઉપકરણને સમુદ્રતળ ખાણકામ અને બચાવ કામગીરી માટે રજૂ કરવામાં આવ્યું હોવા છતાં, તેના ડ્યુઅલ-યુઝ સ્વભાવે સુરક્ષા નિષ્ણાતોમાં ચિંતા ઉભી કરી છે. અંડરસી કેબલ્સને ગુપ્ત રીતે કાપવાની ક્ષમતા બેઈજિંગને સંઘર્ષમાં વ્યૂહાત્મક લાભ આપી શકે છે. યુએસના ઈન્ડો-પેસિફિક સૈન્ય નેટવર્કનું મુખ્ય કેન્દ્ર ગુઆમ, ડઝનબંધ ફાઈબર-ઓપ્ટિક કેબલ્સનું ઘર છે, જે સૈન્ય અને નાગરિક સેવાઓ જેમ કે ગૂગલને સપોર્ટ કરે છે. જો આ લાઈનો ભૂ-રાજકીય સંકટ દરમિયાન કાપવામાં આવે, તો તે સંચારને ખોરવી શકે છે અને વૈશ્વિક નાણાકીય પ્રણાલીઓને ખોરવી શકે છે. સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના સીલાઈટ મેરિટાઈમ ટ્રાન્સપેરન્સી પ્રોજેક્ટના સ્થાપક અને નિવૃત્ત યુએસ એરફોર્સ કર્નલ રેમન્ડ પોવેલે ચેતવણી આપી, “ચીન તેના ગ્રે ઝોન ટૂલકિટને વિસ્તારી રહ્યું છે, જે શાંતિ અને શત્રુતા વચ્ચેની રેખાઓને અસ્પષ્ટ કરીને અસમપ્રમાણ લાભ મેળવે છે. કેબલ અને પાઈપલાઈન તોડફોડ માત્ર હેરાનગતિ નથી, પરંતુ બેઈજિંગની વધુ નુકસાન કરવાની ક્ષમતાની યાદી છે.”

ચીનનું ડીપ-સી (ઊંડા સમુદ્ર) વિસ્તરણ:
ચીનની ડીપ-સી ક્ષમતાઓનો ઝડપી વિસ્તાર સ્પષ્ટ છે. દેશ હવે વિશ્વનું સૌથી મોટું મેન્ડ અને અનમેન્ડ સબમર્સિબલ ફ્લીટ ચલાવે છે. ગયા મહિને, ચીને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં ૨,૦૦૦ મીટર ઊંડાઈએ અંડરવોટર “સ્પેસ સ્ટેશન”નું નિર્માણ શરૂ કર્યું, જે છ લોકોને મહિનાઓ સુધી રહેવા માટે રચાયેલું છે. બીજી તરફ, અમેરિકાનું ડીપ-સી (ઊંડા સમુદ્ર) ફ્લીટ જૂનું થઈ રહ્યું છે, અને જાપાનનું એકમાત્ર મેન્ડ સબમર્સિબલ, શિનકાઈ ૬૫૦૦, નિવૃત્તિની નજીક છે, જેનો કોઈ ઉત્તરાધિકારી નથી.

વધતા અંડરસી સુરક્ષા જોખમો:
આ કેબલ-કટરનું અનાવરણ એવા સમયે થયું છે જ્યારે અંડરસી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વધતા જોખમોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ૨૦૨૩થી, બાલ્ટિક સમુદ્રમાં અંડરવોટર કેબલ નુકસાનની ૧૧ ઘટનાઓ નોંધાઈ છે, જે તોડફોડની શંકા ઉભી કરે છે. તાઈવાનમાં, ચીની હસ્તક્ષેપની શંકાઓ વધી છે—સત્તાધિકારીઓએ હોંગ તાઈ ૫૮ કાર્ગો શિપને જપ્ત કર્યું, જે ચીની ક્રૂ દ્વારા ચલાવવામાં આવતું હતું અને ટેલિકોમ કેબલ્સ કાપવામાં સંડોવાયેલું હતું. તાઈવાને ૨૦૨૫માં આવી પાંચ ઘટનાઓ નોંધી છે, જે ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪માં ત્રણ-ત્રણની સરખામણીમાં વધારે છે. તાઈવાન સ્ટ્રેટમાં તણાવ વચ્ચે, અંડરવોટર વિક્ષેપનું જોખમ ચિંતાજનક છે.

બેઈજિંગનું ન્યાયીકરણ:
હુની ટીમે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ ઉપકરણ યુદ્ધ માટે નહીં, પરંતુ સમુદ્રી સંસાધન વિકાસ માટે છે. તેમના પ્રકાશિત પેપરમાં તેઓએ લખ્યું, “રાષ્ટ્રો હવે સમુદ્ર તરફ સંસાધન શોષણનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા મજબૂર છે. ૨૧મી સદી સમુદ્રની સદી છે. સમુદ્રી સંસાધન વિકાસ ક્ષમતાઓને વધારવી, બ્લુ ઈકોનોમીને આગળ ધપાવવી અને ચીનને સમુદ્રી મહાસત્તા બનાવવું એ ચીની સ્વપ્નને સાકાર કરવાના મુખ્ય ઘટકો છે.” જોકે, વ્યૂહાત્મક અસરોને અવગણી શકાય નહીં.

ચીનની ડીપ-સી મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ સ્પષ્ટ છે. અદ્યતન સબમર્સિબલ્સ, વિશાળ ફ્લીટ અને હવે કેબલ-કટીંગ ઉપકરણ સાથે, બેઈજિંગ અંડરસી કામગીરીમાં પ્રભુત્વ જમાવી રહ્યું છે. આ નવીનતા આર્થિક લાભ માટે હોય કે વ્યૂહાત્મક લાભ માટે, તેણે વૈશ્વિક સુરક્ષા વર્તુળોમાં આંચકા પેદા કર્યા છે. હવે મુખ્ય સવાલ એ છે કે અન્ય રાષ્ટ્રો આનો જવાબ કેવી રીતે આપશે?