નવી દિલ્‍હી, તા.૨૬: બજારની સ્‍થિતિમાં સુધારો થતાં સરકારે આજથી ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન સ્‍કીમ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. નાણા મંત્રાલયે મંગળવારે આ માહિતી આપી. જોકે, મંત્રાલયે જણાવ્‍યું હતું કે બેંકો તેમની એક થી ત્રણ વર્ષની ટૂંકા ગાળાની ગોલ્‍ડ ડિપોઝિટ યોજનાઓ ચાલુ રાખી શકે છે. સરકારે ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન સ્‍કીમ હેઠળ નવેમ્‍બર, ૨૦૨૪ સુધીમાં લગભગ ૩૧,૧૬૪ કિલો સોનું એકત્ર કર્યું હતું. સરકારે ૧૫ સપ્‍ટેમ્‍બર, ૨૦૧૫ ના રોજ આ યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. તેને રજૂ કરવાનો ઉદ્દેશ્‍ય લાંબા ગાળે સોનાની આયાત પર દેશની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો હતો તેમજ દેશમાં ઘરો અને સંસ્‍થાઓ દ્વારા રાખવામાં આવેલા સોનાને એકત્ર કરવાનો હતો જેથી તેનો ઉપયોગ ઉત્‍પાદક હેતુઓ માટે થઈ શકે.

GMS માં ત્રણ ઘટકોનો સમાવેશ થાય છેઃ ટૂંકા ગાળાની બેંક થાપણો (એક-ત્રણ વર્ષ), મધ્‍યમ ગાળાની સરકારી થાપણો (પાંચ-સાત વર્ષ) અને લાંબા ગાળાની સરકારી થાપણો (૧૨-૧૫ વર્ષ). મંત્રાલયે જણાવ્‍યું હતું કે, ગોલ્‍ડ મોનેટાઇઝેશન સ્‍કીમના પ્રદર્શન અને ઉભરતા બજારની પરિસ્‍થિતિઓની તપાસના આધારે, ૨૬ માર્ચ, ૨૦૨૫ થી GMS ના મધ્‍યમ ગાળાના અને લાંબા ગાળાના સરકારી થાપણ ઘટકોને બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્‍યો છે.

જોકે, GMS હેઠળ બેંકો દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતી ટૂંકા ગાળાની બેંક ડિપોઝિટ સુવિધા બેંકોના વિવેકબુદ્ધિથી ચાલુ રહેશે. બેંકો વાણિજ્‍યિક સધ્‍ધરતાનું મૂલ્‍યાંકન કર્યા પછી STBD ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે. આ સંદર્ભમાં રિઝર્વ બેંકની વિગતવાર માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવામાં આવશે. મંત્રાલયે જણાવ્‍યું હતું કે ૨૬ માર્ચ, ૨૦૨૫ થી GMS ના મધ્‍યમ ગાળાના ઘટક હેઠળ કોઈપણ સોનાની થાપણો સ્‍વીકારવામાં આવશે નહીં. પરંતુ GMS ના હાલના માર્ગદર્શિકા અનુસાર આ ઘટક હેઠળ હાલની થાપણો મુદત પૂર્ણ થાય ત્‍યાં સુધી ચાલુ રહેશે.

નવેમ્‍બર, ૨૦૨૪ સુધીમાં જમા કરાયેલા કુલ ૩૧,૧૬૪ કિલો સોનામાંથી, ટૂંકા ગાળાના સોનાના ભંડાર ૭,૫૦૯ કિલો, મધ્‍યમ ગાળાના સોનાના ભંડાર (૯,૭૨૮ કિલો) અને લાંબા ગાળાના સોનાના ભંડાર (૧૩,૯૨૬ કિલો) હતા. GMSમાં લગભગ ૫,૬૯૩ થાપણદારોએ ભાગ લીધો હતો. ૧ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૨૪ ના રોજ ૬૩,૯૨૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામથી ૨૬,૫૩૦ રૂપિયા અથવા ૪૧.૫ ટકાનો વધારો થતાં સોનાના ભાવ ૯૦,૪૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ (૨૫ માર્ચ, ૨૦૨૫ ના રોજ) થયા છે.