કેન્સર એક ગંભીર રોગ છે, જે દર વર્ષે લાખો લોકોને અસર કરે છે. વૈજ્ઞાનિકો સતત નવી સારવાર અને નિવારણ પદ્ધતિઓ શોધી રહ્યા છે. તાજેતરમાં, ઓસ્ટ્રેલિયન વૈજ્ઞાનિકોએ ટેલોમેરેસ નામની રચના પર આધારિત નવી પ્રક્રિયા શોધી કાઢી છે, જે કેન્સરને રોકવામાં મદદ કરી શકે છે.

  ટેલોમેરેસ એ રંગસૂત્રોના છેડે હાજર નાના રક્ષણાત્મક કેપ્સ છે. આ કોષોના વૃદ્ધત્વ અને કેન્સર (કેન્સર ટ્રીટમેન્ટ)ને રોકવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ટેલોમેરેસ વય સાથે ટૂંકા બનતા જાય છે, જે કોષોને વિભાજન રોકવા માટે સંકેત આપે છે. આ એક કુદરતી સંરક્ષણ પદ્ધતિ છે જે કેન્સરને ફેલાતા અટકાવી શકે છે.

  નવા સંશોધનની શોધ સિડની સ્થિત ચિલ્ડ્રન મેડિકલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CMRI) ના વૈજ્ઞાનિકોએ આ વિષય પર ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કર્યો હતો. આ સંશોધનનું નેતૃત્વ ટોની સીઝર અને તેમની ટીમ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે શોધ્યું હતું કે ટેલોમેરેસ માત્ર નિષ્ક્રિય રીતે ટૂંકા થતા નથી, તેઓ સક્રિય રીતે કોષોનું રક્ષણ પણ કરે છે.

  ટોની સીઝરના જણાવ્યા મુજબ, "અમારા ડેટા દર્શાવે છે કે ટેલોમેરેસ માત્ર વૃદ્ધત્વ સાથે સંકળાયેલા નથી, પરંતુ તે તણાવ અને નુકસાનને પ્રતિભાવ આપીને કેન્સરના કોષોના વિકાસને રોકવા માટે પણ કાર્ય કરી શકે છે."

  કોષ વિભાજનનું નિયમન - જ્યારે ટેલોમેર ખૂબ ટૂંકા થઈ જાય છે, ત્યારે તેઓ કોષોને વિભાજન રોકવા માટે સંકેત આપે છે, કોષોની અનિયંત્રિત વૃદ્ધિને અટકાવે છે.

  ક્ષતિગ્રસ્ત કોષોનો વિનાશ - જો કોષને ગંભીર રંગસૂત્ર નુકસાન થાય છે, તો ટેલોમેરેસ તેને સ્વ-વિનાશનું કારણ બની શકે છે

  ઝડપી પ્રતિભાવ પ્રણાલી - વૈજ્ઞાનિકોએ શોધ્યું કે ટેલોમેરેસ તાણનો ઝડપથી પ્રતિસાદ આપી શકે છે અને કોષો વૃદ્ધાવસ્થા જેવા પ્રતિભાવો બતાવવાનું કારણ બને છે. આ પ્રક્રિયા કેન્સરને રોકવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

  ટોની સીઝરના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી શોધ કેન્સરની સારવારની નવી વ્યૂહરચના વિકસાવવા તરફ દોરી શકે છે. જો વૈજ્ઞાનિકો ટેલોમેરેસને ટાર્ગેટ કરીને કેન્સરના કોષોને નષ્ટ કરવાનો માર્ગ શોધે તો તે કેન્સર માટે અસરકારક અને નવો સારવાર વિકલ્પ બની શકે છે.

  કેન્સરના વધતા કેસો: વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) મુજબ, 2022 માં લગભગ 2 કરોડ નવા કેન્સરના કેસોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી અને 97 લાખ લોકો આ રોગથી મૃત્યુ પામ્યા હતા. પાંચમાંથી એક વ્યક્તિને તેમના જીવનકાળમાં કેન્સર થવાની સંભાવના છે.

  ટેલોમેરેસની ભૂમિકાને સમજવા માટે આ સંશોધન એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આ માત્ર કેન્સર નિવારણમાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ નવી સારવાર વિકસાવવાની શક્યતા પણ વધારી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોની આ શોધ ભવિષ્યમાં કેન્સર સામે લડવામાં મોટી ક્રાંતિ લાવી શકે છે.

  તાજેતરમાં, ભારતમાં હાથ ધરવામાં આવેલ પ્રથમ CAR-T સેલ થેરાપી ક્લિનિકલ ટ્રાયલના પરિણામો "ધ લેન્સેટ" માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, આ થેરાપી ભારતીય દર્દીઓમાં 73% સુધી સફળ રહી છે, જેને કેન્સરની સારવારમાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે.

  CAR-T (કાઇમરિક એન્ટિજેન રીસેપ્ટર ટી-સેલ) થેરાપી એ એક અદ્યતન ઇમ્યુનોથેરાપી તકનીક છે, જેમાં દર્દીના ટી-સેલ્સને લેબમાં આનુવંશિક રીતે સંશોધિત કરવામાં આવે છે જેથી તેઓ કેન્સરના કોષોને ઓળખી અને નાશ કરી શકે.

  તે એવા દર્દીઓ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે જેમનું કેન્સર પરંપરાગત સારવારથી મટતું ન હતું.

  તે રક્ત કેન્સરની સારવારમાં ખાસ કરીને અસરકારક છે, જેમ કે તીવ્ર લિમ્ફોબ્લાસ્ટિક લ્યુકેમિયા અને પ્રસરેલા મોટા બી-સેલ લિમ્ફોમા. ભારતમાં આ ટેક્નોલોજીની સફળતાએ કેન્સરના દર્દીઓ માટે નવી આશા જન્માવી છે

. આ સંશોધનને ભારતમાં કેન્સરની આધુનિક સારવારની દિશામાં એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે અને આવનારા સમયમાં તે વધુ દર્દીઓ માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.