<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 29th January 2025

કોરોના પછી શિક્ષણમાં સુધારો : સરકારી શાળાઓમાં પ્રગતિ જોવા મળી

કેરળ, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, ઓડિશા અને મહારાષ્‍ટ્ર જેવા રાજ્‍યોમાં મોટા સુધારા જોવા મળ્‍યા : આ રાજ્‍યોમાં ૨૦૨૨ની સરખામણીમાં ૨૦૨૪માં શિક્ષણ સ્‍તરમાં ૧૦%નો વધારો નોંધાયો : ૨૦૧૪માં સરકારી શાળાઓમાં ધો. ૩ના વિદ્યાર્થીઓમાંથી માત્ર ૧૭.૨% વિદ્યાર્થીઓ ધો. ૨ સ્‍તરનું કાર્ય વાંચી શકતા હતા, જ્‍યારે ૨૦૨૪માં આ આંકડો ૨૩.૪% પર પહોંચ્‍યો

નવી દિલ્‍હી, તા. ૨૯ : એએસઈઆરનો વાર્ષિક શિક્ષણ અહેવાલ ૨૦૨૪ મંગળવારે બહાર પાડવામાં આવ્‍યો છે. આ રિપોર્ટમાં કોરોના મહામારી પછી શિક્ષણમાં સુધારો જોવા મળ્‍યો છે. વધુમાં, બાળકોમાં ડિજિટલ સાક્ષરતાના દરમાં પણ વધારો જોવા મળ્‍યો છે. આ સાથે, ઘણા વધુ સુધારાઓ પણ નોંધાયા છે. ગ્રામીણ ભારતમાં વિદ્યાર્થીઓની વાંચન અને ગાણિતિક ક્ષમતાઓમાં જબરદસ્‍ત સુધારો થયો છે. વાર્ષિક ધોરણે, ખાનગી શાળાઓની તુલનામાં, ખાસ કરીને સરકારી શાળાઓમાં, મૂળભૂત શિક્ષણના સ્‍તરમાં મોટો સુધારો થયો છે. આ સર્વે ૬૦૫ ગ્રામીણ જિલ્લાઓના ૬,૪૯,૪૯૧ બાળકો વચ્‍ચે કરવામાં આવ્‍યો હતો. રિપોર્ટ અનુસાર, રોગચાળાને કારણે થયેલા ઘટાડા પછી, શિક્ષણના સ્‍તરમાં સુધારાના સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે.

એએસઈઆર ડિરેક્‍ટરે આ સુધારાનું મુખ્‍ય કારણ રાષ્‍ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (એનઈપી) ૨૦૨૦ અને મૂળભૂત શિક્ષણ પર તેના વિશેષ ધ્‍યાનને આભારી છે. તેમણે કહ્યું કે, પહેલીવાર, દેશભરમાં મૂળભૂત શિક્ષણ અને ગાણિતિક કૌશલ્‍યો સુધારવા માટે વ્‍યવસ્‍થિત પ્રયાસ કરવામાં આવ્‍યો છે.

૨૦૨૪માં ઘણા સુધારા કરવામાં આવ્‍યા છે

એએસઈઆર ૨૦૨૨ ની સરખામણીમાં ૨૦૨૪ માં સુધારાના ઘણા મહત્‍વપૂર્ણ આંકડા જાહેર થયા છે. સરકારી શાળાઓમાં ૨૦૨૪માં, ધોરણ ૩ ના ૨૩.૪% વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ ૨ સ્‍તરનું લખાણ વાંચી શકતા હતા, જે ૨૦૨૨માં ૧૬.૩% હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન, ખાનગી શાળાઓમાં આ સંખ્‍યા ૩૩.૧% થી વધીને ૩૫.૫% થઈ ગઈ. સરકારી શાળાઓમાં ધોરણ ૫ ના વિદ્યાર્થીઓની વાંચન ક્ષમતા ૨૦૨૨ માં ૩૮.૫% થી વધીને ૨૦૨૪ માં ૪૪.૮% થઈ, જે ૨૦૧૮ માં ૪૪.૨% ની નજીક છે. તે જ સમયે, ખાનગી શાળાઓમાં આ આંકડો ૨૦૨૨ માં ૫૬.૮% થી વધીને ૫૯.૩% થયો, પરંતુ તે હજુ પણ ૨૦૧૮ ના ૬૫.૧% થી નીચે છે.

આ રાજ્‍યોએ પણ સારું પ્રદર્શન કર્યું

વ્‍યક્‍તિગત રાજ્‍યોની વાત કરીએ તો, ખાસ કરીને કેરળ, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ,  હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, ઓડિશા અને મહારાષ્‍ટ્ર જેવા રાજ્‍યોમાં મોટા સુધારા જોવા મળ્‍યા. આ રાજ્‍યોમાં ૨૦૨૨ ની સરખામણીમાં ૨૦૨૪ માં શિક્ષણ સ્‍તરમાં ૧૦ ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો. રિપોર્ટમાં એ પણ ખુલાસો થયો છે કે સરકારી શાળાઓ વાંચનનું સ્‍તર એવા સ્‍તરે પહોંચી ગઈ છે જે છેલ્લા દાયકામાં જોવા મળ્‍યું ન હતું. ૨૦૧૪ માં, સરકારી શાળાઓમાં ધોરણ ૩ ના વિદ્યાર્થીઓમાંથી માત્ર ૧૭.૨% વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ ૨ સ્‍તરનું કાર્ય વાંચી શકતા હતા, જ્‍યારે ૨૦૨૪ માં આ આંકડો ૨૩.૪% પર પહોંચ્‍યો.

બાળકોમાં સ્‍માર્ટફોનનો વધતો ઉપયોગ

અહેવાલમાં વિવિધ પ્રકારની માહિતી આપવામાં આવી છે. જેમાં સોશિયલ મીડિયા અને સ્‍માર્ટફોનનો પણ સમાવેશ થાય છે. એએસઈઆર ૨૦૨૪ ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં ૧૪ થી ૧૬ વર્ષની વયના ૮૨.૨% બાળકો સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે જાણે છે. આમાંથી, ૫૭% બાળકો અભ્‍યાસ અને સંબંધિત પ્રવળત્તિઓ માટે સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરે છે. તે જ સમયે, ૭૬% બાળકોએ સ્‍વીકાર્યું કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા માટે સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરે છે. આ અહેવાલમાં ૧૭,૯૯૭ ગામડાઓના ૬,૪૯,૪૯૧ બાળકોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્‍યો હતો. રિપોર્ટ મુજબ, ૯૦% બાળકોએ કહ્યું કે તેમના ઘરમાં સ્‍માર્ટફોન છે. આમાં ૮૫.૫% છોકરાઓ અને ૭૯.૪% છોકરીઓનો સમાવેશ થાય છે જેઓ સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે જાણે છે.

(10:33 AM IST)