ભારતમાં કામના કલાકો વધુ, પરંતુ ઉત્પાદકતા અને પગાર બંને ઓછા
૫૧ ટકા કર્મચારીઓ દર અઠવાડિયે ૪૯ કલાકથી વધુ કામ કરે છે, ILO અનુસાર, આ ૧૭૦ દેશોમાં સૌથી વધુ છે, તેનાથી વિપરીત, ભારતીય કર્મચારીની લઘુત્તમ માસિક આવક ફક્ત ડોલર ૨૨૦ છે. ભારતમાં શ્રમ ઉત્પાદકતા (દેશના અર્થતંત્રનું પ્રતિ કલાક ઉત્પાદન) ફક્ત ડોલર ૮ છે જે વિકાસશીલ દેશોમાં સૌથી ઓછું છે ૫૦ કલાક કામ કર્યા પછી કર્મચારીની ઉત્પાદકતા ઘટે છે અને ૫૫ કલાક કામ કર્યા પછી તે વધુ ઘટે છે
નવી દિલ્હી, તા.૧પઃ લાર્સન એન્ડ ટુબ્રોના ચેરમેન એસ.એન. અઠવાડિયામાં ૯૦ કલાક અને રવિવારે પણ કામ કરવા અંગે સુબ્રમણ્યમનું નિવેદન ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. આ નિવેદન પછી, કાર્ય જીવન સંતુલન પર ફરી એકવાર ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જોકે, દરેક જણ આ વિચાર સાથે સહમત નથી. મહિન્દ્રા ગ્રુપના ચેરમેન આનંદ મહિન્દ્રાએ ઉત્પાદકતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની હાકલ કરી છે, અને કહ્યું છે કે કલાકો નહીં, પરંતુ ઉત્પાદકતા મહત્વપૂર્ણ છે. શ્રમ ડેટાના વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે ભારતીયો ઓછા વેતન પર લાંબા કલાકો સુધી કામ કરે છે, જ્યારે ઉત્પાદકતા ઓછી છે.
૫૧ ટકા ભારતીયો દર અઠવાડિયે ૪૯ કલાક કામ કરે છે. ભારતીય શ્રમ કાયદા મુજબ દરરોજ ૯ કલાકથી વધુ કામ ન હોવું જોઈએ. આમાં અડધો કલાક આરામનો પણ સમાવેશ થાય છે. કર્મચારીઓને સાપ્તાહિક રજાના ઓછામાં ઓછા એક દિવસનો
અધિકાર પણ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠન (ILO) અનુસાર, એક ભારતીય કામદાર દર અઠવાડિયે સરેરાશ ૪૬.૭ કલાક કામ કરે છે.
ભારત સૌથી વધુ કામ કરતાં દેશોમાંનો એક છે. અહીં ૫૧ ટકા કર્મચારીઓ દર અઠવાડિયે ૪૯ કલાકથી વધુ કામ કરે છે. ILO અનુસાર, આ ૧૭૦ દેશોમાં સૌથી વધુ છે. તેનાથી વિપરીત, ભારતીય કર્મચારીની લઘુત્તમ માસિક આવક ફક્ત ૨૨૦ છે. ભારતમાં શ્રમ ઉત્પાદકતા (દેશના અર્થતંત્રનું પ્રતિ કલાક ઉત્પાદન) ફક્ત ઼૮ છે જે વિકાસશીલ દેશોમાં સૌથી ઓછું છે.
G૨૦ દેશોમાં ભારતમાં સૌથી વધુ નોકરીઓ છે પરંતુ પગાર સૌથી ઓછો છે. અઠવાડિયામાં ૪૯ કલાકથી વધુ કામ કરતા કર્મચારીઓની ટકાવારી ટોચના ૩ દેશોનો માસિક પગારઃ ભારત ડોલર ૫૧.૪,૨૨૦, દક્ષિણ કોરિયા ડોલર ૧૬.૬ ૧૯૭૮, સૌથી ઓછી કાર્યકારી વસ્તી ધરાવતા દેશો, દર મહિને પગાર.
ષાોતઃ ILO: કેટલાક વિસ્તારોમાં ઉત્પાદકતા ધીમી છે. ૨૦૨૨-૨૩માં ટોચના ૫ ક્ષેત્રોમાં શ્રમ ઉત્પાદકતા (ટકાવારીમાં). ઉદ્યોગ વાર્ષિક વળદ્ધિ નાણાકીય વર્ષ ૧૫-૧૯ સરેરાશ (%માં). પીણાં, તમાકુ -૫.૨ ૧૨.૬.
ષાોતઃ RBI KLEMS ડેટાબેઝ, વધુ કલાકો કામ કરવાથી ઉત્પાદકતા વધતી નથી.
સંશોધન દર્શાવે છે કે લાંબા સમય સુધી કામ કરવાથી ઉત્પાદકતામાં વધારો થાય તે જરૂરી નથી. સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના અર્થશાષાના પ્રોફેસર જોન પેનકેવેલ દ્વારા ૨૦૧૪ માં હાથ ધરવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ચોક્કસ મર્યાદાથી વધુ કામ કરવાથી ખરેખર તમારી ઉત્પાદકતા ઘટી શકે છે. ૫૦ કલાક કામ કર્યા પછી કર્મચારીનું ઉત્પાદન ઘટે છે અને ૫૫ કલાક કામ કર્યા પછી વધુ ઘટે છે.
૭૦ કલાક કામ કરનાર વ્યક્તિ તે વધારાના ૧૫ કલાકમાં ઘણું બધું કરી શકતો નથી. વધુમાં, લાંબા કલાકો સુધી કામ કરવું પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન અને ILO દ્વારા ૨૦૨૧ના વિશ્લેષણમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૧૬માં લાંબા કામકાજના કલાકોને કારણે લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ લોકો સ્ટ્રોક અને હૃદય રોગથી મળત્યુ પામ્યા હતા. આમાંથી, મધ્યમ વયના અને પુરુષો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા હતા.
ઘણા દેશોમાં ઓવરટાઇમ માટે વધારાના પૈસાઃ શ્રમ કાયદાઓમાં ઓવરટાઇમ સંબંધિત જોગવાઈઓ પણ કરવામાં આવી છે. ઘણા દેશોમાં ઓવરટાઇમ પ્રીમિયમ નિયમિત વેતન કરતા ૫૦% વધારે હોય છે. ભારતમાં બ્લુ કોલર કામદારો (બાંધકામ કામો, મશીન ઓપરેટરો, વગેરે) તેમના સામાન્ય વેતનના બમણા દરે ઓવરટાઇમ માટે પાત્ર છે. જોકે, શ્વેત કોલર કર્મચારીઓ (મેનેજરો, સુપરવાઇઝર અને કોન્ટ્રાક્ટ કામદારો) માટેની જોગવાઈઓ સ્પષ્ટ નથી
(3:35 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
