તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
સર્જરી પછી ચેપનું જોખમઃ દર વર્ષે ૧૫ લાખ દર્દીઓ પ્રભાવિત : ઘામાં પ્રવેશ કરે છે સુપરબગ્સ
દેશમાં દર વર્ષે ત્રણ કરોડથી વધુ દર્દીઓના ઓપરેશન થાય છે, જેમાં મોટી અને નાની સર્જરીનો સમાવેશ થાય છે, હાડકાના ઓપરેશન અથવા અંગવિચ્છેદન પછી મહત્તમ ૫૪.૨ ટકા ચેપ થાય છે : સર્જિકલ સાઇટ ચેપના મોટાભાગના કેસો સરળતાથી અટકાવી શકાય છે, આના માટે ડોકટરોએ વધુ સતર્ક રહેવાની જરૂર છે
નવી દિલ્હી, તા.૧૧: દર વર્ષે, દેશમાં લગભગ ૧૫ લાખ દર્દીઓ સર્જરી પછીના ચેપ, એટલે કે સર્જિકલ સાઇટ ઇન્ફેક્શન (SSI) ને કારણે ખતરનાક સુપરબગ્સથી સંક્રમિત થઈ રહ્યા છે. તમામ પ્રકારના ઓપરેશન પછી દર્દીઓમાં સર્જિકલ સાઇટ ચેપનો દર ૫.૨ ટકા છે. દેશમાં દર વર્ષે ત્રણ કરોડથી વધુ દર્દીઓના ઓપરેશન થાય છે, જેમાં મોટી અને નાની સર્જરીનો સમાવેશ થાય છે. આ મુજબ, દર વર્ષે ૧૫ લાખથી વધુ દર્દીઓ તેનો શિકાર બની રહ્યા છે. તે જ સમયે, હાડકાના ઓપરેશન અથવા અંગવિચ્છેદન પછી મહત્તમ ૫૪.૨ ટકા ચેપ થાય છે. નવી દિલ્હી સ્થિત ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) ના અહેવાલમાં આ ચિંતાજનક સ્થિતિ પ્રકાશમાં આવી છે.
ICMR મુજબ, સર્જિકલ સાઇટ ચેપ એ આરોગ્યસંભાળ સાથે સંકળાયેલ ચેપનો એક પ્રકાર છે. આ ત્યારે થાય છે જયારે બેક્ટેરિયા શસ્ત્રક્રિયા દરમિયાન બનાવેલા ચીરામાં પ્રવેશ કરે છે અને ચેપનું કારણ બને છે. શસ્ત્રક્રિયા પછી થતા ચેપમાં આ સૌથી સામાન્ય છે. દિલ્હી એઈમ્સ, મણિપાલમાં કસ્તુરબા હોસ્પિટલ અને મુંબઈમાં ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલમાં ૩૦૦૦ થી વધુ ઓપરેશનો પર હાથ ધરાયેલા અભ્યાસમાં ICMR એ જણાવ્યું હતું કે ૧૨૦ મિનિટ અથવા બે કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા ઓપરેશન પછી દર્દીઓમાં સર્જિકલ સાઇટ ચેપનું જોખમ સામાન્ય રીતે વધારે હોય છે. જોખમ વધે છે. ખતરનાક વાત એ છે કે આ ચેપથી પ્રભાવિત દર્દીઓમાં ઘાતક બેક્ટેરિયા પણ મળી આવ્યા છે. આ દર્દીઓના ઘામાં ૨૨૯ પ્રકારના બેક્ટેરિયા મળી આવ્યા હતા, જેને સુપરબગ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્ઘ્પ્ય્ મુજબ, દેશ પાસે હજુ સુધી સર્જિકલ સાઇટના ચેપ અંગે સચોટ ડેટા નહોતો. ભારતમાં હજુ સુધી આનું નિરીક્ષણ કરવા માટે કોઈ સિસ્ટમ નથી, તેથી SSI મોનિટરિંગ નેટવર્ક પણ વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
ઘણા સુપરબગ્સ જીવલેણ હોય છે. આ અભ્યાસમાં સામેલ દિલ્હી એઈમ્સના પ્રો. પૂર્વા માથુર દ્વારા દર્દીઓમાં જોવા મળતા ૨૨૯ પ્રકારના બેક્ટેરિયામાંથી, સૌથી વધુ સંખ્યા, ૫૨%, ક્લેબસિએલા ન્યુમોનિયા, સ્યુડોમોનાસ એરુગિનોસા અને એસ્ચેરીચીયા કોલી છે, જે દર્દીઓ માટે ઘાતક માનવામાં આવે છે. આમાંથી, ૨૧ ટકામાં સૌથી સામાન્ય આઇસોલેટ ક્લેબસિએલા ન્યુમોનિયા જોવા મળ્યો, જે શરીરના અન્ય ભાગોમાં પ્રવેશ કરે ત્યારે દર્દી માટે ખતરનાક બની શકે છે.
ડોક્ટરોએ સાવધ રહેવું જોઈએઃ ICMR: અભ્યાસમાં સામેલ ચિકિત્સકોના મતે, સર્જિકલ સાઇટ ચેપના મોટાભાગના કેસો સરળતાથી અટકાવી શકાય છે. આના માટે ડોકટરોએ વધુ સતર્ક રહેવાની જરૂર છે કારણ કે તેઓ રિકવરીનું નિરીક્ષણ કરતી વખતે તેને શોધી શકે છે. ભારતમાં, મોટાભાગના દર્દીઓ ઓપરેશન પછી ઘરે પહોંચ્યા પછી સારવાર સંબંધિત વસ્તુઓ ભૂલી જવા લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં, બધા પરીક્ષણ અહેવાલોથી સંતુષ્ટ થયા પછી જ દર્દીને રજા આપવાની જવાબદારી ડોક્ટરોની છે.
આ બાબતો પર ધ્યાન આપવું મહત્વપૂર્ણ છે. ICMR એ દર્દીના રોકાણ દરમિયાન અને ડિસ્ચાર્જ પછી SSI માટે ડેટાબેઝ વિકસાવ્યો છે. ભારતમાં આવી સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનો આ પહેલો પ્રયાસ છે. લોહીના પ્રવાહના ચેપ (BSI), પેશાબની નળીઓનો વિસ્તાર ચેપ (UTI), અને વેન્ટિલેટર-સંકળાયેલ ન્યુમોનિયા (VAP)નો ટ્રેક રાખવાથી શસ્ત્રક્રિયા પછીના ચેપનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
(10:24 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
