નવી દિલ્‍હી, તા.૨: રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગને ૨૦૨૪માં મહિલાઓ વિરુદ્ધ અપરાધોની ૨૫,૭૪૩ ફરિયાદો મળી હતી. તેમાંથી સૌથી વધુ ૨૪% (૬,૨૩૭) ઘરેલું હિંસાનો હતો. નોંધનીય છે કે ‘ગૌરવ સાથે જીવવાનો અધિકાર'ની માગણી કરતી ફરિયાદો ટોચ પર રહી હતી, જે કુલ ફરિયાદોના ૨૮% જેટલી છે. દહેજ ઉત્‍પીડનના કેસો ૧૭% (૪,૩૮૩) હતા અને દહેજના કારણે મળત્‍યુની ૨૯૨ ફરિયાદો નોંધાઈ હતી.

NCWના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૪માં ઘરેલુ હિંસા મુખ્‍ય ચિંતા બની રહી છે. કુલ ૨૫,૭૪૩ ફરિયાદોમાંથી ૬,૨૩૭ ફરિયાદો ઘરેલુ હિંસા સંબંધિત હતી, જે કુલ ફરિયાદોના લગભગ એક ચતુર્થાંશ છે. આ દર્શાવે છે કે મહિલાઓ સામેની હિંસા ઘરની દિવાલોની અંદર એક ગંભીર સમસ્‍યા છે. સૌથી વધુ ફરિયાદો ‘સન્‍માન સાથે જીવવાના અધિકાર'ને લગતી હતી. આ અધિકાર મહિલાઓ માટે મૂળભૂત છે અને તેની માંગ સૌથી વધુ છે તે ચિંતાજનક છે. દહેજ ઉત્‍પીડન અને દહેજના કારણે થતા મળત્‍યુની ફરિયાદો પણ મોટી સંખ્‍યામાં નોંધાઈ હતી, જે દર્શાવે છે કે દહેજ પ્રથા હજુ પણ મહિલાઓ માટે મોટો ખતરો છે.

જો કે ૨૦૨૪ માં કુલ ફરિયાદોમાં ઘટાડો જોવા મળ્‍યો હતો, તેમ છતાં આ સંખ્‍યા કોવિડ પહેલાના વર્ષો કરતા વધુ છે. ૨૦૧૯માં કુલ ફરિયાદો ૧૯,૭૩૦ હતી, જે ૨૦૨૦માં વધીને ૨૩,૭૨૨ થઈ ગઈ છે. રોગચાળા દરમિયાન ૨૦૨૧ અને ૨૦૨૨ માં આ સંખ્‍યા વધીને ૩૦,૦૦૦ થી વધુ થઈ ગઈ. ૨૦૨૩માં પહેલીવાર આ ફરિયાદોમાં ઘટાડો જોવા મળ્‍યો હતો. આ ઘટાડો હકારાત્‍મક સંકેત છે, પરંતુ ફરિયાદોની સંખ્‍યા હજુ પણ ચિંતાજનક છે.

જો આપણે રાજ્‍ય મુજબના ડેટા પર નજર કરીએ તો સૌથી વધુ ફરિયાદો ઉત્તર પ્રદેશમાંથી મળી હતી, જે કુલ ફરિયાદોના અડધાથી વધુ છે. દિલ્‍હી, મહારાષ્ટ્ર, બિહાર, મધ્‍યપ્રદેશ અને હરિયાણા પણ એવા રાજ્‍યોમાં સામેલ છે જ્‍યાંથી મોટી સંખ્‍યામાં ફરિયાદો મળી છે. આ દર્શાવે છે કે આ રાજ્‍યોમાં મહિલાઓ વિરુદ્ધના ગુનાઓને રોકવા માટે વધુ પ્રયત્‍નો કરવા પડશે. ૨૦૨૪ માં સૌથી વધુ ફરિયાદો ઉત્તર પ્રદેશ (૫૪%)માંથી આવી હતી, ત્‍યારબાદ દિલ્‍હી (૯%), મહારાષ્ટ્ર (૫.૧%), બિહાર (૪.૮%), મધ્‍ય પ્રદેશ (૪.૨%) અને હરિયાણા (૪.૧%) આવે છે.

છેડતી, બળાત્‍કાર, જાતીય સતામણી, સાયબર ગુનાઓ અને કાર્યસ્‍થળ પર જાતીય સતામણી જેવા મહિલાઓની સુરક્ષા સાથે સંબંધિત અન્‍ય ગુનાઓની ફરિયાદો પણ નોંધવામાં આવી હતી. આ આંકડા દર્શાવે છે કે મહિલાઓને વિવિધ પ્રકારની હિંસા અને ઉત્‍પીડનનો સામનો કરવો પડે છે.(