નવી દિલ્‍હી તા. ૨ : દેશમાં મધ્‍યમ અને ઉચ્‍ચ આવક જૂથમાંથી આવતા લોકો પર દેવાનો બોજ વધી રહ્યો છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ૫ થી ૧૫  અને ૧૫ લાખથી વધુની વાર્ષિક આવક જૂથમાં આવતા લોકોની બાકી વ્‍યક્‍તિગત લોનનો હિસ્‍સો વધ્‍યો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ડેટા દર્શાવે છે કે આ બે કેટેગરીના લોકો પર બાકી વ્‍યક્‍તિગત લોનનો હિસ્‍સો લગભગ ૧૧ ટકા વધ્‍યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે લોન લેનારા લોકોની સંખ્‍યા વધી રહી છે અને સમયસર તેને ચૂકવવામાં અસમર્થ લોકોની સંખ્‍યા પણ વધી રહી છે. બીજી તરફ, અનસિક્‍યોર્ડ પર્સનલ લોનના મામલામાં ૫ લાખ રૂપિયાથી ઓછી આવક ધરાવતા લોકોના સૌથી વધુ નામ સામે આવ્‍યા છે.

નાણાકીય સ્‍થિરતા રિપોર્ટ, ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૪, આરબીઆઈ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવ્‍યો છે, જે દર્શાવે છે કે ૫ લાખથી ૧૫ લાખ રૂપિયાની આવક જૂથના લોકોની વ્‍યક્‍તિગત બાકી લોનનો હિસ્‍સો સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૪ સુધીના છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ૧૧ ટકા વધ્‍યો છે. જયારે ૧૫ લાખથી વધુની આવક ધરાવતા લોકોનો હિસ્‍સો નવ ટકા વધ્‍યો છે.

તે જ સમયે, ૫ લાખ રૂપિયા સુધીની વાર્ષિક આવક જૂથમાં આવતા લોકોનો હિસ્‍સો માત્ર એક ટકાની ઝડપે વધ્‍યો છે. તેની પાછળનું એક કારણ એ છે કે બેંકોની મોટાભાગની અસુરક્ષિત પર્સનલ લોન આ આવક જૂથના લોકો પાસે ફસાયેલી છે. તેવી જ રીતે, નિયમિત આવક ન ધરાવતા લોકોની બાકી લોનમાં ૨૦ ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

તેની પાછળનું મુખ્‍ય કારણ એ છે કે બેંકો છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી એવા લોકોને લોન આપવામાં સાવધાની રાખે છે જેમની પાસે કોઈ નિયમિત આવક નથી. આવા લોકોને ઘણીવાર બેંકો દ્વારા ટૂંકા ગાળા માટે નાની રકમની લોન આપવામાં આવે છે. આરબીઆઈએ બેંકોને પણ આવી લોનને લઈને સાવધાન રહેવા કહ્યું હતું, ત્‍યારબાદ બેંકોએ નાની લોનની વસૂલાત વધારી અને નવી લોન આપવામાં ખૂબ કાળજી લીધી.

૫ લાખથી ઓછી આવક ધરાવતા લોકો પાસે સૌથી વધુ અસુરક્ષિત વ્‍યક્‍તિગત લોન છે, જેમાં માર્ચ અને સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૪ વચ્‍ચે કોઈ ઘટાડો થયો નથી. માર્ચમાં પણ લગભગ ૪૨ ટકા અસુરક્ષિત લોન આ આવક જૂથના લોકો પાસે હતી અને સપ્‍ટેમ્‍બરમાં પણ એટલી જ રકમની લોન અટવાઈ ગઈ હતી. જોકે, માર્ચ ૨૦૨૩માં આ લોન ૫૨ ટકાથી વધુ હતી. એટલે કે છેલ્લા દોઢ વર્ષમાં તેમાં ઘટાડો થયો છે