નવી દિલ્હી :દેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહનું ગુરૂવારે નિધન થયું છે. તેમની ઉંમર 92 વર્ષની હતી. દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસરથી લઈને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના ગવર્નર, દેશના નાણામંત્રી અને ત્યારબાદ દેશના વડાપ્રધાન સુધીની તેમની 10 વર્ષની સફર શાનદાર રહી છે. 2004 અને 2014 ની વચ્ચે, તેમની સરકારે 5 એવા મોટા નિર્ણયો લીધા જેણે દેશના લોકોનું ભાગ્ય બદલી નાખ્યું અને દેશની અર્થવ્યવસ્થાના વિકાસમાં પણ મદદ કરી.

રોજગારીનો અધિકાર આપ્યો

જો આપણે મનમોહન સિંહની સરકારના સૌથી મોટા આર્થિક સુધારા વિશે પૂછીએ, તો તે મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાયદો (મનરેગા) પસાર થયો હતો. આ એક કાયદાએ દેશમાં સ્થળાંતરની સમસ્યાને રોકવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. એટલું જ નહીં, આ કાયદાને કારણે ગ્રામીણ, ગરીબ અને અકુશળ લોકોને 100 દિવસની રોજગારની ખાતરી આપવામાં આવી હતી.

માહિતીનો અધિકાર લાવ્યા

મનમોહન સિંહની સરકારમાં માહિતીનો અધિકાર પસાર થયો હતો. આ એક કાયદાએ અર્થવ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા લાવવામાં ઘણું સારું કામ કર્યું છે. આનાથી સરકારની જવાબદારી અને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત થઈ, જે એકંદર અર્થતંત્ર માટે સારું પગલું સાબિત થયું.

ખોરાકનો અધિકાર આપવામાં આવે છે

મનમોહન સિંહની સરકારમાં બીજું મોટું કામ 'રાઈટ ટુ ફૂડ' હતું. આ અંતર્ગત દેશના ગરીબ લોકોને સબસિડીના દરે ભોજન આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી. તેનો ફાયદો એ હતો કે દેશની મોટી વસ્તી ભૂખની ચિંતા કર્યા વિના દેશના અર્થતંત્રમાં યોગદાન આપી શકતી હતી. આજે દેશમાં જે પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના ચાલી રહી છે તે આ કાયદાને કારણે છે. આ કાયદાએ કોવિડ દરમિયાન દેશના ગરીબ લોકોને ઘણી મદદ કરી.

ચંદ્રથી મંગળ સુધીની યાત્રા

મનમોહન સિંહના વડાપ્રધાન તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન દેશની અવકાશ અર્થવ્યવસ્થાને બળ મળ્યું હતું. આ જ સમયગાળામાં દેશની સ્પેસ એજન્સી ઈસરોએ ચંદ્ર અને મંગળ પર તેનું અવકાશયાન મોકલ્યું હતું. આ એક પગલાએ ભારતને બહારની દુનિયાના અવકાશ મિશન મોકલવાની તાકાત આપી. ભારતના માનવસહિત અવકાશ મિશનની રૂપરેખા મનમોહન સિંહની સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન લાગુ કરવામાં આવી હતી.