નવી દિલ્‍હી, તા.૨૬: નાના શહેરોમાં ડાયગ્નોસ્‍ટિક ટેસ્‍ટની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. તેથી, ડાયગ્નોસ્‍ટિક સર્વિસ સેક્‍ટરમાં સંગઠિત ખેલાડીઓ આ બજારોમાં વધુ ઘૂંસપેંઠ કરવા પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહયા છે. રેડક્‍લિફ લેબ્‍સના સીઈઓ આદિત્‍ય કંદોઈના જણાવ્‍યા અનુસાર, મધ્‍યમ અને નાના શહેરો અને નગરોમાં કારોબાર ૨૫ ટકાના ચક્રવળદ્ધિ વાર્ષિક વળદ્ધિ દરથી વધી રહયો છે, જ્‍યારે મહાનગરોમાં તે ૧૦ ટકાના દરે વધી રહયો છે.

રફ અંદાજ મુજબ, મધ્‍યમ અને નાના શહેરોમાં ડાયગ્નોસ્‍ટિક્‍સ ઉદ્યોગની આવકમાં લગભગ ૪૦ ટકા હિસ્‍સો ધરાવે છે. બાકીનો હિસ્‍સો મોટા શહેરોનો છે. મેટ્રો બજારો ૧૦ ટકાના દરે વધી રહયા છે, જ્‍યારે નાના શહેરો ૨૫ ટકા કે તેથી વધુના દરે વધી રહ્‍યા છે. કંદોઈને લાગે છે કે બેથી ત્રણ વર્ષમાં મોટા શહેરો અને નાના શહેરો વચ્‍ચેની આવકનો હિસ્‍સો ૫૦:૫૦ રેશિયોમાં હશે.

હાલમાં દેશમાં ડાયગ્નોસ્‍ટિક ઉદ્યોગનું મૂલ્‍યાંકન ૧૪ થી ૧૫ અબજ ડોલર છે અને તે વાર્ષિક ૧૩ થી ૧૪ ટકાના દરે વધી રહ્‍યું છે. આ શ્રેણીમાં સંગઠિત ક્ષેત્રનો હિસ્‍સો (લેબમાં ૧૫ ટકા અને રેડિયોલોજીમાં ૧૦ ટકા) લગભગ ૨૫ ટકા છે. વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં દેશમાં ૧૪ કરોડ વધુ પરિવારો મધ્‍યમ વર્ગમાં આવશે. હેલ્‍થકેર પર વધારાનો ખર્ચ પણ ત્રણથી ચાર ગણો વધવાની ધારણા છે. ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અને કેન્‍સરનો બોજ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૨૨૬ મિલિયન સુધી પહોંચી જશે.

હેલ્‍થકેર ફેડરેશન ઓફ ઈન્‍ડિયા અહેવાલ આપે છે કે NITI આયોગ દ્વારા ઓળખવામાં આવેલા ૫૦ ટકાથી વધુ જિલ્લાઓમાં જરૂરી ઈન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચર અને સર્વિસ ડિલિવરી ડાયગ્નોસ્‍ટિક ચેઈનનો અભાવ છે. આનંદ, મેનેજિંગ ડિરેક્‍ટર અને સીઈઓ, એગિલસ ડાયગ્નોસ્‍ટિક્‍સ, માને છે કે જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી મધ્‍યમ અને નાના શહેરોમાં નિદાન સેવાઓની ઍક્‍સેસને વધુ વધારી રહી છે.

‘‘એજિલસ ડાયગ્નોસ્‍ટિક્‍સના ૭૦ ટકા ગ્રાહકો આ શહેરોમાં છે, જે અમારી કુલ આવકમાં ૬૦ ટકા યોગદાન આપે છે,' તેમણે બિઝનેસ સ્‍ટાન્‍ડર્ડને જણાવ્‍યું. અમે જે ૨૫ રાજ્‍યોમાં પહેલાથી જ છીએ તેમાં વધુ વિસ્‍તરણ કરવાની અમારી યોજના છે. અમારા ભાવિ વિસ્‍તરણનો ૬૦ ટકા મધ્‍યમ અને નાના શહેરોમાં થશે.

તેવી જ રીતે, મધ્‍યમ અને નાના શહેરોએ નાણાકીય વર્ષ ૨૫ ના પ્રથમ છ મહિનામાં મેટ્રોપોલિસ હેલ્‍થકેરની આવકમાં લગભગ ૩૪ ટકા યોગદાન આપ્‍યું છે. હાલમાં મેટ્રોપોલિસ ૭૦૦ થી વધુ શહેરોમાં હાજર છે. તેનો નોંધપાત્ર હિસ્‍સો મધ્‍યમ અને નાના શહેરોમાં છે. કંપની આગામી ૧૨ થી ૧૮ મહિનામાં ૧,૦૦૦ થી વધુ નગરો સુધી તેની પહોંચ વિસ્‍તારવાની યોજના ધરાવે છે, આ પ્રદેશોમાં તેના નેટવર્કને વધુ મજબૂત બનાવશે.

મેટ્રોપોલિસ હેલ્‍થકેરના સીઈઓ સુરેન્‍દ્રન ચેમ્‍મનકોટિલે જણાવ્‍યું હતું કે, ‘પાછલા વર્ષની સરખામણીએ એકલા નાના શહેરોની આવકમાં તંદુરસ્‍ત ૨૩ ટકાનો વધારો થયો છે, જે કંપનીની એકંદર વળદ્ધિ વ્‍યૂહરચનામાં આ બજારોના વધતા મહત્‍વને દર્શાવે છે. ‘‘આ મજબૂત વળદ્ધિ હેલ્‍થકેર જાગળતિમાં વધારો, હેલ્‍થકેર ઇન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચરમાં વિસ્‍તરણ અને નાના નગરોમાં વિશેષ નિદાન સેવાઓની વધતી જતી જરૂરિયાત જેવા પરિબળો દ્વારા સંચાલિત છે.'

મેટ્રોપોલિસ આ વિસ્‍તારોમાં લગભગ ૫૦ ટકા નવી પ્રયોગશાળાઓ શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. તેની પાસે પહેલાથી જ મધ્‍યમ અને નાના શહેરોમાં ૪૬ લેબ છે. તે ૨૦૨૫માં ૨૫ વધારાની નવી લેબ શરૂ કરવા જઈ રહી છે.