તા. ૪ નવેમ્બરે ર૦ર૫ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ કારતક સુદ – ૧૪ મંગળવાર
News of Wednesday, 4th December 2024
અજમેરમાં 'અધાઈ દિન કા ઝોપરા' મામલો ગરમાયો : શાળા-મંદિર તોડીને મસ્જિદ બનાવી હોવાનો દાવો
અજમેરમાં સ્થિત ખ્વાજા મોઇનુદ્દીન હસન ચિશ્તીની દરગાહના મામલા બાદ હવે એવો દાવો કરાયો કે થોડે દૂર સ્થિત ઐતિહાસિક મસ્જિદ અધાઈ દિન કા ઝોપરાની જગ્યાએ મંદિર અને શાળા હોવી જોઈએ

જયપુર. અજમેર સ્થિત વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ખ્વાજા મોઇનુદ્દીન હસન ચિશ્તીની દરગાહની નીચે મંદિર હોવાના દાવાનો મામલો કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. દરમિયાન, એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે દરગાહથી થોડે દૂર આવેલી ઐતિહાસિક મસ્જિદ 'અધાઈ દિન કા ઝોપરા'ની જગ્યાએ એક મંદિર અને એક સંસ્કૃત પાઠશાળા હતી.
આ દાવો અજમેરના ડેપ્યુટી મેયર નીરજ જૈને કર્યો છે. તેમણે રાજ્ય સરકાર પાસે ત્યાં નમાજ પઢવા પર પ્રતિબંધ મૂકવા અને ASI દ્વારા તપાસ કરાવવાની માંગ કરી છે. તેમનો દાવો છે કે નાલંદા અને તક્ષશિલા યુનિવર્સિટીની તર્જ પર જૂની વિરાસતને નષ્ટ કરીને 'અંધા દિન કા ઝોપરા' બનાવવામાં આવી છે.
તેમણે કહ્યું કે મંદિર અને સંસ્કૃત પાઠશાળાના પુરાવા ત્યાં હાજર છે. ધાઈ આ દિન કા ઝોપરાના સ્તંભો પર દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ સ્થાપિત છે. સ્વસ્તિક અને કમળના ચિહ્નો છે, સંસ્કૃત હસ્તલેખનમાં ઘણા શ્લોકો પણ લખેલા છે. નીરજ પણ હરબિલાસ સારદાના પુસ્તકને તેના દાવા પાછળનો આધાર માને છે.
શારદાએ વર્ષ 1911માં અજમેરઃ હિસ્ટોરિકલ એન્ડ ડિસ્ક્રિપ્ટિવ નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. 'અધાઈ દિન કા ખોપરા' નામના પુસ્તકમાં સાતમું પ્રકરણ છે. આમાં તેણે દાવો કર્યો છે કે તેના નામ પરથી સામાન્ય માન્યતા એ છે કે તે અઢી દિવસમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે આ સ્ટ્રક્ચરને મસ્જિદમાં રૂપાંતરિત કરવામાં ઘણા વર્ષો લાગ્યા હતા
તે મૂળરૂપે એક ઇમારત હતી જેનો ઉપયોગ શાળા તરીકે થતો હતો. તેના પશ્ચિમ ભાગમાં સરસ્વતી મંદિર હતું. તેનું નિર્માણ સમ્રાટ વિસાલદેવ દ્વારા 1153માં કરવામાં આવ્યું હતું. 1192 માં, ગોર (હાલના અફઘાનિસ્તાનનો એક પ્રાંત) ના અફઘાનોએ મોહમ્મદ ઘોરીના આદેશ પર અજમેર પર હુમલો કર્યો અને ઇમારતને નુકસાન પહોંચાડ્યું.
ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) ની વેબસાઈટ પર 'અધાઈ દિન કા ઝોપરા' વિશેની માહિતી અનુસાર, તે વાસ્તવમાં દિલ્હીના પ્રથમ સુલતાન કુતુબુદ્દીન એબક દ્વારા 1199માં બનેલી મસ્જિદ છે, જે કુવાલમાં બનેલી છે. દિલ્હીનું કુતુબ-મિનાર સંકુલ - ઉલ-ઈસ્લામ મસ્જિદ સાથે સમકાલીન છે.
આ પછી, 1213 માં, સુલતાન ઇલ્તુત્મિશે વક્ર કમાનો અને તેમાં છિદ્રોવાળી દિવાલ સ્થાપિત કરી. જો કે, સંકુલના વરંડાની અંદર મોટી સંખ્યામાં સ્થાપત્ય કલાકૃતિઓ અને મંદિર શિલ્પો છે, જે આશરે 11મી-12મી સદી દરમિયાન તેની આસપાસના વિસ્તારમાં હિંદુ મંદિરનું અસ્તિત્વ દર્શાવે છે.
(12:04 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
