<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 3rd December 2024

શું સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વી સુધી નહીં પહોંચે? અવકાશમાં 'ટ્રાફિક જામ' પૃથ્વી માટે મોટો ખતરો

પૃથ્વીની ઉપર અવકાશમાં એક ભય તોળાઈ રહ્યો છે જે ભવિષ્યમાં આપણા માટે સૌથી મોટી સમસ્યા બની શકે

નવી દિલ્હી : પૃથ્વીની ઉપર અવકાશમાં એક ભય તોળાઈ રહ્યો છે જે ભવિષ્યમાં આપણા માટે સૌથી મોટી સમસ્યા બની શકે છે. ખરેખર જગ્યામાં ટ્રાફિક જામ છે. અવકાશમાં કાટમાળ અને ઉપગ્રહોની વધતી જતી સંખ્યાએ વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતા વધારી દીધી છે. નાસા અને અન્ય સ્પેસ એજન્સીઓએ આ અંગે ગંભીર ચેતવણી આપી છે

   પૃથ્વીની નીચેની ભ્રમણકક્ષા એટલે કે લોઅર અર્થ ઓર્બિટ (LEO) થોડા દિવસોમાં જામ થઈ જશે. સૂર્યપ્રકાશ પણ ફિલ્ટર દ્વારા આવશે. અથવા કદાચ સૂર્યપ્રકાશ બિલકુલ આવતો નથી. આ ખતરાને અનુભવતા આપણા વૈજ્ઞાનિકો ખૂબ જ ચિંતિત છે કારણ કે અવકાશમાં જે ટ્રાફિક જામ થવા જઈ રહ્યો છે તે સૂર્યપ્રકાશને પૃથ્વી સુધી પહોંચતા અટકાવશે.

    લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO)માં એટલે કે પૃથ્વીથી 100 થી 1000 કિલોમીટરની ઉંચાઈ પર ઉપગ્રહો અને અવકાશના કાટમાળનો એવો સંચય થયો છે કે તેને "અવકાશનું જંકયાર્ડ" કહેવામાં આવે છે. પૃથ્વીની આસપાસ ફરતા 14,000 થી વધુ ઉપગ્રહો છે, પરંતુ તેમાંથી માત્ર 3,500 જ કાર્યરત છે. 

   લગભગ 120 મિલિયન નાના-મોટા કાટમાળના ટુકડા અવકાશમાં તરતા છે. આમાં રોકેટના ભાગો, ક્ષતિગ્રસ્ત ઉપગ્રહો અને પેઇન્ટના નાના ટુકડાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ કાટમાળની વધુ ઝડપ (18,000 માઈલ પ્રતિ કલાક) માત્ર સ્પેસ મિશનને જ અસર કરી રહી નથી, પરંતુ પૃથ્વી માટે જોખમ પણ વધારી રહી છે. 

   LEOમાં વધતા ટ્રાફિક અને કાટમાળને કારણે વૈજ્ઞાનિકોને ડર છે કે સૂર્યપ્રકાશમાં વિક્ષેપ પડી શકે છે. જો કાટમાળ અને ઉપગ્રહોની સંખ્યા આમ જ વધતી રહેશે તો તે સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વી સુધી પહોંચવામાં અવરોધરૂપ બની શકે છે. 

  રોકેટ લોન્ચિંગમાં સમસ્યા: આટલા ટ્રાફિકને કારણે, નવા રોકેટ લોન્ચ કરવા અને પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષાથી આગળ મિશન લેવાનું મુશ્કેલ બની શકે છે. 

    હાઇ સ્પીડ ભંગાર: આ કાટમાળ 18,000 માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફરે છે, જે કોઈપણ અવકાશયાન, ઉપગ્રહ અથવા સ્ટેશન માટે ઘાતક બની શકે છે.

   સલામતી જોખમ: LEO માં કોઈપણ અકસ્માત કાટમાળની માત્રામાં વધારો તરફ દોરી શકે છે, જે કેસલ સિન્ડ્રોમ તરીકે ઓળખાતી ઘટના છે.

    પૃથ્વી પર અસર: અવકાશનો કાટમાળ પૃથ્વી પર પણ પડી શકે છે, જેનાથી જાનહાનિનો ભય રહે છે.

   અવકાશની સુરક્ષા માટે યુનાઈટેડ નેશન્સ સ્પેસ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ ગ્રુપે દેશોને ઉપગ્રહોને જવાબદારીપૂર્વક લોન્ચ કરવાની અપીલ કરી છે. તકનીકી કંપનીઓ આવા ઉપગ્રહો બનાવી રહી છે જે તેમના મિશન પછી સ્વ-વિનાશ કરે છે. યુનાઈટેડ નેશન્સ ઑફિસ ફોર આઉટર સ્પેસ અફેર્સના ડાયરેક્ટર આરતી હોલા-મણિ અનુસાર, જો આપણી પૃથ્વીની આસપાસ ફરતા ઉપગ્રહો અને એકઠા થયેલા અવકાશના કાટમાળને સાફ કરવામાં નહીં આવે તો તેના ખરાબ પરિણામો જોવા મળશે.

  ભવિષ્યમાં આ ઉપગ્રહો અને અવકાશમાં જમા થયેલો આ કચરો એકબીજા સાથે અથડાશે જે ખૂબ જ ચિંતાનો વિષય છે. જ્યારે ઉપગ્રહો અને આ કચરો અવકાશમાં ટકરાશે ત્યારે તેના અવશેષો પૃથ્વી પર પડશે. સ્પેસ મિશન માટે પણ આ પટ્ટો પાર કરવો પડશે. આ કારણે અવકાશયાન અને માનવતાવાદી મિશન પણ જોખમમાં છે. જો આ ગંભીર સમસ્યાનું નિરાકરણ નહીં આવે તો મોટી સમસ્યા સર્જાઈ શકે છે

(7:39 PM IST)