News of Thursday, 28th November 2024
કોણ હતા હરવિલાસ શારદા? જેમના પુસ્તકે અજમેર દરગાહ મુદ્દે વિવાદ ઉભો કર્યો હતો
હરવિલાસ શારદાના પુસ્તક 'અજમેરઃ હિસ્ટોરિકલ એન્ડ ડિસ્ક્રિપ્ટિવ'નો ઉલ્લેખ કરીને હિન્દુ પક્ષે દાવો કર્યો કે અજમેર દરગાહમાં શિવ મંદિર છે.

નવી દિલ્હી : હિન્દુ પક્ષ દ્વારા અજમેર શરીફ દરગાહને સંકટમોચન શિવ મંદિર હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. અજમેર સિવિલ કોર્ટે આ અંગેની અરજી સ્વીકારી લીધી છે. આ અરજી હિન્દુ સેનાના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ વિષ્ણુ ગુપ્તાએ દાખલ કરી છે. આ કેસમાં સિવિલ કોર્ટે લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલય, દરગાહ સમિતિ અજમેર અને ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI)ને નોટિસ મોકલી છે.
વાસ્તવમાં હિન્દુ પક્ષ તરફથી દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં દિવાન બહાદુર હરવિલાસ શારદાના પુસ્તક 'અજમેરઃ હિસ્ટોરિકલ એન્ડ ડિસ્ક્રિપ્ટિવ'નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં દરગાહની અંદર શિવ મંદિર હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે આ પુસ્તક 1911માં લખ્યું હતું. જાણીએ કોણ હતા હરવિલાસ શારદા અને તેમના પુસ્તકમાં શું છે, જેના પર વિવાદ છેડાઈ ગયો છે.
અજમેરમાં 3 જૂન 1867ના રોજ જન્મેલા હરવિલાસ શારદા શિક્ષક, ધારાસભ્ય અને ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ હતા. હરવિલાસ શારદાનો જન્મ મહેશ્વરી પરિવારમાં થયો હતો. 1888માં આગ્રા કોલેજમાંથી સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવનાર હરવિલાસે અંગ્રેજી ઓનર્સનો અભ્યાસ કર્યો હતો. શારદાએ 1889માં અજમેરની સરકારી કોલેજમાં શિક્ષક તરીકે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તે ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા માંગતો હતો,
પરંતુ પિતાની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે તેમ કરી શક્યો નહીં. શારદાએ ઘણી યાત્રાઓ કરી. તેમણે અલ્હાબાદમાં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અનેક સત્રોમાં હાજરી આપી હતી. જેમાં નાગપુર, બોમ્બે, બનારસ, કલકત્તા અને લાહોરમાં યોજાયેલા સત્રોનો સમાવેશ થતો હતો
શારદાએ 1892માં અજમેર-મેરવાડા પ્રાંતના ન્યાયિક વિભાગમાં કામ કર્યું હતું. બાદમાં તેમની બદલી વિદેશ વિભાગમાં કરવામાં આવી હતી. તેમણે પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન અજમેર-મેરવાડા પ્રચાર બોર્ડના માનદ સચિવની જવાબદારી પણ નિભાવી હતી. 1923માં સરકારી નોકરીમાંથી નિવૃત્ત થયા બાદ, તેઓ 1925માં જોધપુર કોર્ટના વરિષ્ઠ જજ તરીકે નિયુક્ત થયા. સારડા જાન્યુઆરી 1924માં સેન્ટ્રલ એસેમ્બલીના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.
પછી 1926 અને 1930 માં તેઓ ફરીથી વિધાનસભામાં ચૂંટાયા. શારદા બાળપણથી જ દયાનંદ સરસ્વતીના અનુયાયી અને આર્ય સમાજના સભ્ય હતા. તેમણે ઘણા પુસ્તકો લખ્યા. જેમાં હિન્દુ સર્વોચ્ચતા, અજમેરઃ ઐતિહાસિક અને વર્ણનાત્મક, મહારાણા કુંભા, મહારાણા સાંગા અને રણથંભોરના મહારાજા હમ્મીરનો સમાવેશ થાય છે. અંગ્રેજોના સમયમાં તેમને રાય સાહેબ અને દિવાન બહાદુર જેવા સન્માનો આપવામાં આવ્યા હતા. 20 જાન્યુઆરી 1955ના રોજ 87 વર્ષની વયે તેમનું અવસાન થયું.
હવે પ્રશ્ન એ થાય છે કે શારદાના પુસ્તકમાં શું છે? વાસ્તવમાં, શારદાએ તેમના પુસ્તક અજમેરઃ હિસ્ટોરિકલ એન્ડ ડિસ્ક્રિપ્ટિવમાં, હાલની ઇમારતમાં 75 ફૂટ ઊંચા દરવાજાના નિર્માણમાં મંદિરના નિશાનો દર્શાવ્યા છે. તેમણે અહીં એક ભોંયરુંનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જેમાં શિવલિંગ હોવાનું જણાવાયું હતું. જ્યાં બ્રાહ્મણ પરિવાર પૂજા કરતો હતો.
(10:31 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
