નવી દિલ્હી તા.૨૮ : અગાઉની YSRCP સરકાર દરમિયાન તિરુમાલા તિરુપતિ મંદિરમાં લાડુ બનાવવામાં ભેળસેળયુક્ત ઘીના ઉપયોગને લઈને TDPની આગેવાની હેઠળની આંધ્રપ્રદેશ સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા આરોપોની કોર્ટ દ્વારા દેખરેખ હેઠળની તપાસની માંગ કરતી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટ 30 સપ્ટેમ્બરે સુનાવણી કરશે.

આ કેસ જસ્ટિસ બીઆર ગવઈ અને કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચ સમક્ષ લિસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

ટૂંકમાં, આ વિવાદ આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી એન ચંદ્રબાબુ નાયડુ દ્વારા સાર્વજનિક કરાયેલા લેબ રિપોર્ટથી ઉભો થયો છે, જે મુજબ, અગાઉની YSRCP સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન તિરુપતિ મંદિરને લાડુ બનાવવા માટે આપવામાં આવેલા ઘીના નમૂનાઓમાં વિદેશી ચરબી મળી આવી હતી. (જેમાં બીફ ચરબી અને માછલીનું તેલ હોય છે) મળી આવ્યું હતું.

અત્યાર સુધીમાં લગભગ 5 અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે, જેમાં આરોપોની કોર્ટ દ્વારા દેખરેખ હેઠળની તપાસ અને સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા સંચાલિત હિંદુ મંદિરોમાં વધુ જવાબદારી સહિત રાહતની માંગ કરવામાં આવી છે.

(I) સુરેશ ખંડેરાવ ચવ્હાંકેની અરજી

સુદર્શન ન્યૂઝ ટીવીના સંપાદક સુરેશ ખંડેરાવ ચહાંકેએ અરજી દાખલ કરી હતી, જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ અથવા નિવૃત્ત હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશની આગેવાની હેઠળની સમિતિ દ્વારા આ મામલાની તપાસની માંગ કરવામાં આવી હતી. તેઓ દલીલ કરે છે કે પ્રસાદમાં માંસાહારી ઘટકોનો ઉપયોગ બંધારણની કલમ 25 અને 26 હેઠળ ભક્તોના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે, જે ધર્મની સ્વતંત્રતા અને ધાર્મિક સંપ્રદાયોને તેમની પોતાની બાબતોનું સંચાલન કરવાનો અધિકાર આપે છે.

તેમની અરજી દ્વારા, ચાવહાંકેએ મંદિરો અને ધાર્મિક સ્થળોના સંચાલનની દેખરેખ રાખવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ અથવા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશની નિમણૂકની પણ માંગ કરી હતી, જેનાથી પારદર્શિતા અને ધાર્મિક વિધિઓનું પાલન સુનિશ્ચિત થાય છે.

(II) સુરજીત સિંહ યાદવની અરજી

હિન્દુ સેનાના પ્રમુખ સુરજીત સિંહ યાદવે બીજી અરજી દાખલ કરી, જેમાં લાડુમાં ભેળસેળયુક્ત ઘીના કથિત ઉપયોગની વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) દ્વારા તપાસની માંગ કરવામાં આવી હતી.

યાદવનો દાવો છે કે લાડુ બનાવવામાં પ્રાણીની ચરબીના કથિત ઉપયોગને કારણે તિરુપતિ બાલાજીના હિંદુ ભક્તોની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચી છે.

(III) ડૉ. સુબ્રમણ્યમ સ્વામીની અરજી

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ કોર્ટ મોનિટરિંગ કમિટી દ્વારા તપાસની માંગ કરતી ત્રીજી અરજી દાખલ કરી હતી. સમિતિની નિમણૂક માટે પ્રાર્થના કરવા ઉપરાંત, સ્વામીએ સંબંધિત લેબ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ઘીના નમૂના (તેના સ્ત્રોત સહિત)ની ફોરેન્સિક તપાસ અંગે સત્તાવાળાઓ પાસેથી વિગતવાર અહેવાલ માટે નિર્દેશો માંગ્યા હતા.

સ્વામીના મતે, આ મુદ્દાને તિરુમાલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ (TTD)ના કાર્યક્ષેત્રમાં જ ઉકેલવો જોઈતો હતો. જોકે, તેનું રાજનીતિકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આને પ્રચારનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું, જેણે ભગવાન વેંકટેશ્વરના કરોડો ભક્તોને ઊંડે ઊંડે ઠેસ પહોંચાડી.

સ્વામી એ પણ કહે છે કે જો પ્રસાદમ/લાડુ બનાવવા માટે પૂરા પાડવામાં આવેલ પુરવઠાની ગુણવત્તા નિર્ધારિત ધોરણ કરતા ઓછી હોય તો સામગ્રી સપ્લાયરને આ શરત સાથે પરત કરવામાં આવે છે કે તેઓ નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કરશે.

સ્વામીએ તેમની અરજીમાં કેટલાક પ્રશ્નોનો સમાવેશ કર્યો છે જેને સૂચિત સમિતિ વિચારી શકે છે:

- શું લેબ ટેસ્ટિંગ એજન્સી દ્વારા સેમ્પલ એકત્રિત/ખરીદવામાં આવ્યો હતો?

- ઘીનો નમૂનો પ્રસાદમાં વપરાતા ઘીમાંથી લેવામાં આવ્યો હતો કે નમૂનાના નકારવામાં આવેલા લોટમાંથી?

- ભેળસેળયુક્ત ઘીની ખરીદીમાં કયો સપ્લાયર સામેલ હતો?

- શું આ રિપોર્ટમાં ખોટા હકારાત્મક પરિણામની શક્યતા છે?

- પ્રતિવાદી નંબર 3 (TTD) ની આંતરિક તપાસ પછી કથિત ઘી ક્યારે ખરીદવામાં આવ્યું હતું અથવા નકારવામાં આવ્યું હતું?

- શું આવા અહેવાલો જાહેર કરવામાં કોઈ રાજકીય દખલગીરીની મંજૂરી હોવી જોઈએ અને TTD નહીં?

(IV) Y.V. સુબ્બા રેડ્ડીની અરજી

ચોથી અરજી રાજ્યસભાના સાંસદ અને TTDના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન વાય.વી. સુબ્બા રેડ્ડી, જે કોર્ટ મોનિટરિંગ કમિટી અથવા ડોમેન નિષ્ણાતો સાથે કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ દ્વારા ભેળસેળના આરોપોની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરે છે.

ઉપરોક્ત ઉપરાંત, રેડ્ડીએ પ્રતિવાદી-અધિકારીઓને "લેબ રિપોર્ટનો વિગતવાર ફોરેન્સિક રિપોર્ટ અને તે અહેવાલમાં નમૂના તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા ઘીનો સ્ત્રોત અને તમામ વધારાની વિગતો સાથે પ્રીટ્રીટમેન્ટના સ્ત્રોત" અંગેનો અહેવાલ તૈયાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે સૂચનાઓ

ટીટીડીના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન કહે છે કે તિરુમાલામાં પ્રમાણભૂત ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયા મુજબ, ગાયનું ઘી લઈ જતું વાહન મંદિરના પરિસર/પરિસરમાં પહોંચતાની સાથે જ સંબંધિત અધિકારી આ ટાંકી/વાહનમાંથી નમૂના લે છે અને મૂળભૂત પરીક્ષણો કરે છે. જો ટેસ્ટ રિપોર્ટ ટેન્ડર ડોક્યુમેન્ટમાં આપેલા સ્પષ્ટીકરણો સાથે મેળ ખાતો હોય તો જ લાડુ પ્રસાદમ સહિત પ્રસાદની તૈયારી માટે ઉક્ત ગાયના ઘીનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવશે, અન્યથા ઉક્ત વાહન કોઈપણ રિબેટ વિના પરત મોકલવામાં આવશે.

અરજીમાં જણાવ્યું હતું કે,

"તેથી ભગવાન વેંકટેશ્વર માટે કોઈ પણ પ્રસાદ તૈયાર કરવા માટે આવા ઘીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તે કહેવું કે આક્ષેપ કરવો ખોટું છે."

અરજીમાં આંધ્રના સીએમ ચંદ્રબાબુ નાયડુને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા. તિરુમાલા લડ્ડુ પ્રસાદમમાં પ્રાણીઓની ચરબીના ઉપયોગ અંગેની તેમની ટિપ્પણીએ ભગવાન વેંકટેશ્વરના મોટી સંખ્યામાં ભક્તોની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડી હોવાનું કહેવાય છે. એવો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે ટીટીડી અને આંધ્રના સીએમના નિવેદનોમાં વિસંગતતા છે. જુલાઈ 2024માં લેબ રિપોર્ટ આવ્યો તો રાજ્ય સરકાર 2 મહિનાથી વધુ સમય સુધી મૌન રહી.

(V) ડૉ. વિક્રમ સંપત અને દુષ્યંત શ્રીધર દ્વારા પાંચમી અરજી

ઈતિહાસકાર ડૉ. વિક્રમ સંપથ અને આધ્યાત્મિક ઉપદેશક દુષ્યંત શ્રીધર દ્વારા "મંદિરો પર સરકારી/નોકરશાહીના નિયંત્રણને સમાપ્ત કરવા" માટે ફાઇલ કરવામાં આવી છે. બંનેએ સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા સંચાલિત હિંદુ મંદિરોમાં જવાબદારી સ્થાપિત કરવાની માંગ કરી હતી.

સુબ્રમણ્યમ સ્વામી, વાય.વી. સુબ્બા રેડ્ડી અને વિક્રમ સંપથ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓ સોમવારે લિસ્ટ કરવામાં આવશે.