સિડની તા. ૨૮ : લગભગ ૧૦૦ વર્ષ પહેલાં, વૈજ્ઞાનિકોએ આગાહી કરી હતી કે સસ્‍તન પ્રાણીઓના શરીરમાં કોષો હોવા જોઈએ જે ઘાને મટાડવામાં મદદ કરે છે. આ અનુમાન હવે સાચું સાબિત થયું છે. ઓસ્‍ટ્રેલિયન વૈજ્ઞાનિકોએ પુખ્‍ત ઉંદરોની એરોટામાં આવા કોષો શોધી કાઢ્‍યા છે. આને ‘એન્‍ડોમેક પ્રોજેનિટર્સ' નામ આપવામાં આવ્‍યું છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આવા કોષો માનવ શરીરમાં પણ હોઈ શકે છે. નેચર કોમ્‍યુનિકેશન જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, જયારે શરીરને જરૂર હોય ત્‍યારે આ કોષો રક્‍તવાહિનીઓનું વિસ્‍તરણ કરવામાં મદદ કરે છે. જયારે ઇજા થાય અથવા રક્‍ત પ્રવાહમાં ખલેલ હોય ત્‍યારે તેઓ સક્રિય બને છે. આ ઝડપથી વધે છે. આ ઘાવને રૂઝાવવામાં મદદ કરે છે. ઉંદરમાં, આ કોષો પ્રારંભિક વિકાસ દરમિયાન હૃદયની એરોટામાં ફેલાય છે. ઉંદરની ઉંમર સાથે, લોહીમાં ફરતા સ્‍ટેમ સેલ પેશીઓમાં નવા રોગપ્રતિકારક કોષો બનાવે છે.

સંશોધકોએ તંદુરસ્‍ત પુખ્‍ત ઉંદરમાંથી એન્‍ડોમેક પ્રોજેનિટર કોષો કાઢ્‍યા અને પ્રયોગશાળામાં તેમની વસાહતોનો વિકાસ કર્યો. બાદમાં, તેઓને ડાયાબિટીસના ઉંદરોમાં ઇન્‍જેક્‍શન આપવામાં આવ્‍યું હતું જેઓ લાંબા સમયથી ઘાથી પીડાતા હતા. ઉંદરોના ઘા રૂઝાવા લાગ્‍યા. સંશોધનના મુખ્‍ય લેખક, સાનુરી લિયાનાગે કહે છે કે આ કોષો જૂના ઘાથી પીડાતા દર્દીઓની સારવારમાં ગેમ ચેન્‍જર સાબિત થઈ શકે છે.

સંશોધકો કહે છે કે એન્‍ડોમેક પ્રોજેનિટર કોષોની શોધ સસ્‍તન પ્રાણીઓ તેમના શરીરને કેવી રીતે સાજા કરે છે તે અંગેની અમારી સમજમાં વધારો કરે છે. આ કોષો પાસે ‘ઓળખ ટેગ' નથી. તેથી તેઓ સરળતાથી ટ્રાન્‍સપ્‍લાન્‍ટ કરી શકાય છે. રોગપ્રતિકારક શક્‍તિ તેમને વિદેશી હોવાનું માનીને હુમલો કરતી નથી.