નવી દિલ્હી : છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોના અને ચાંદીના ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. તેની અસર એ હતી કે બંને કીમતી ધાતુઓ જીવનકાળની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ હતી. કિંમતોમાં વધારો થવાનું કારણ વિકાસશીલ દેશોની કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા સોનાની રેકોર્ડ ખરીદી હોવાનું કહેવાય છે. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બજારમાં સોનાની કિંમતમાં લગભગ 2 ટકાનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ઘટાડાનું કારણ ચીનની સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા સોનાની ખરીદી અટકાવવાનું માનવામાં આવે છે.

  ચીનની સેન્ટ્રલ બેંક છેલ્લા 18 મહિનાથી સતત સોનાની ખરીદી કરી રહી હતી. પરંતુ મે મહિનામાં તેમની તરફથી સોનાની ખરીદી બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. શુક્રવારે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાજર સોનાની કિંમત 1.8% ઘટીને $ 2,333.69 પ્રતિ ઔંસ થઈ હતી. એટલું જ નહીં, બજાર બંધ થતાં સુધીમાં આ સપ્તાહમાં સોનાનો વધારો લગભગ ગુમાવી દીધો હતો. આ અઠવાડિયે અત્યાર સુધીમાં સોનું માત્ર 0.3% ઉપર છે. ઑક્ટોબર 2022 પછી મે મહિનામાં આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે પીપલ્સ બેંક ઑફ ચાઇના (PBOC) એ તેના સોનાના ભંડારમાં કોઈપણ રીતે વધારો કર્યો નથી

   એપ્રિલના અંતમાં, ચીન પાસે 72.8 મિલિયન ટ્રોય ઔંસ સોનું હતું, આ આંકડો મેના અંતમાં પણ સમાન રહ્યો હતો. આના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચીને મે મહિનામાં સોનું ખરીદ્યું ન હતું. 20 મેના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની કિંમત 2,449.89 રૂપિયા પ્રતિ ઔંસના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી હતી. ચીનની કિંમતમાં વધારો થવાનું મુખ્ય કારણ મોટી સેન્ટ્રલ બેંકો, ખાસ કરીને ચીનની મજબૂત માંગ હતી. સ્ટોનેક્સના વિશ્લેષક રોના ઓ'કોનેલે ચીનના આ પગલા પર જણાવ્યું હતું કે એપ્રિલમાં ખૂબ જ ઓછા વધારા પછી ચીનની મધ્યસ્થ બેંક સોનાની ખરીદી ન કરે તે ભાવમાં ઘટાડાનું કારણ હોઈ શકે છે. 

   રોના ઓ'કોનેલે એમ પણ કહ્યું કે ભૂતકાળમાં આવું ઘણી વખત બન્યું છે કે બેંક ઓફ ચાઇનાએ લાંબા સમય સુધી તેના સોનાના ભંડારમાં ફેરફારની જાણ કરી ન હતી અને પછી અચાનક જ મોટો વધારો નોંધાવ્યો હતો. મે 2009 પહેલા પણ ચીને આવું જ કર્યું હતું. ત્યારે 600 ટન સોનું રાખ્યા બાદ ચીને અચાનક આ આંકડો 1054 ટન હોવાનું જણાવ્યું હતું. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવનારા સમયમાં ચીન વધુ ખરીદી કરશે. સેક્સો બેંકના કોમોડિટી વ્યૂહરચના વડા ઓલે હેન્સેન કહે છે કે ચીને હજુ સુધી સોનું ખરીદવાનું બંધ કર્યું નથી. 

   ભારતીય બુલિયન માર્કેટમાં સોનાની કિંમત 21 મેના રોજ 74222 રૂપિયાની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ પહોંચી હતી. એ જ રીતે 29 મેના રોજ ચાંદીનો ભાવ રૂ. 94280 પ્રતિ કિલોગ્રામની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ હતો. શુક્રવારે બંધ થયેલા કારોબારી સપ્તાહમાં સોનું ઘટીને 71913 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ચાંદી 90535 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર આવી ગઈ હતી. ચીનના સમાચારની અસર ભારતીય બજારમાં પણ જોવા મળી રહી છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ સમાચારની અસર બજારમાં રહેશે અને સોમવારે સોનું વધુ નીચે જઈ શકે છે.