દેશમાં LPG કનેક્શન અંગે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. એપ્રિલથી ઓગસ્ટ દરમિયાન, ઘરેલુ LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં 6.2 મિલિયનનો ઘટાડો થયો છે. તેલ મંત્રાલયના આંકડા દર્શાવે છે કે દેશમાં સક્રિય ઘરેલુ LPG ગ્રાહકોની સંખ્યા, જે એપ્રિલની શરૂઆતમાં 333.9 મિલિયન હતી, તે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં ઘટીને 327.7 મિલિયન થઈ ગઈ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં આ ઘટાડો લાંબા સમય પછી જોવા મળ્યો છે. 

છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ભારતમાં LPG કનેક્શનમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. 2015-16 ની શરૂઆતમાં, દેશમાં આશરે 148.6 મિલિયન સક્રિય LPG ગ્રાહકો હતા. ત્યારબાદ 2027 ની શરૂઆતમાં આ સંખ્યા સતત વધીને 333.9 મિલિયન થઈ ગઈ. આનો અર્થ એ થયો કે LPG ગ્રાહકોની સંખ્યા બમણીથી વધુ થઈ ગઈ હતી.

પરંતુ 2027 માં, સમગ્ર ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું. એપ્રિલ અને ઓગસ્ટ વચ્ચે, સક્રિય ગ્રાહકોની સંખ્યામાં 1 ટકાનો ઘટાડો થયો. નોંધનીય છે કે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆત સુધીમાં, LPG ગ્રાહકો ઘટીને 327.7 મિલિયન થઈ ગયા હતા.

LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થવા પાછળ ફક્ત એક જ કારણ હોઈ શકે નહીં. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધે LPG પુરવઠાને અસર કરી છે, જેનાથી ભારતની સમસ્યાઓમાં વધારો થયો છે. યુદ્ધ પહેલા, ભારતની LPG આયાતનો 90 ટકા ભાગ ગલ્ફ પ્રદેશમાંથી આવતો હતો. પુરવઠા પર વધતા દબાણને કારણે, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ નવા LPG જોડાણો ઘટાડી દીધા છે

LPG જોડાણો ચકાસવા માટે આધાર-આધારિત બાયોમેટ્રિક પ્રમાણીકરણનો પણ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, 19 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, 274.3 મિલિયન (89.9%) સક્રિય સ્થાનિક LPG ગ્રાહકોએ તેમનું બાયોમેટ્રિક આધાર પ્રમાણીકરણ પૂર્ણ કર્યું છે. જેમણે પહેલાથી જ નથી કર્યું તેમને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ સૂચવે છે કે આની ગેસ જોડાણો અને પુરવઠા પર થોડી અસર પડી છે. વધુમાં, ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી નિયમન કરેલ ભાવે સબસિડીવાળા LPG રિફિલ બુક કરવા માટે આ પ્રમાણીકરણ જરૂરી રહેશે.

LPG ગ્રાહકોમાં ઘટાડાની ઉજ્જવલા યોજના પર પણ અસર પડી છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ ગ્રાહકોની સંખ્યા આશરે ૬૦૦,૦૦૦ ઘટીને માત્ર ૧૦૫.૭ મિલિયન થઈ ગઈ છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં, ભારતનો LPG વપરાશ આશરે ૩૧.૩ મિલિયન ટન હતો, જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદન લગભગ ૧૨.૮ મિલિયન ટન હતું. પરિણામે, માંગ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન વચ્ચેનો તફાવત આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરવો પડે છે.

લોકો LPG કનેક્શન છોડીને PNG તરફ સ્વિચ કરી રહ્યા છે. જોડાણોમાં ઘટાડાનું એક કારણ PNG છે. જે વિસ્તારોમાં PNG ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં સરકાર અને ગેસ કંપનીઓ લોકોને પાઇપ ગેસ તરફ સ્વિચ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે.

આ નાણાકીય વર્ષના જુલાઈ સુધીમાં, આશરે 600,000 નવા PNG ગ્રાહકો ઉમેરાયા, જેનાથી PNG ગ્રાહકોની કુલ સંખ્યા 17.5 મિલિયન થઈ ગઈ. જોકે, LPG ગ્રાહકોમાં 6.2 મિલિયન ઘટાડામાંથી PNG તરફ સ્થળાંતર માત્ર છઠ્ઠા ભાગનું કારણ બને છે.

મીડિયા ડેટા અનુસાર, માર્ચના અંતથી સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં દક્ષિણ ભારતમાં LPG ગ્રાહકોમાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેમાં આશરે 2.63 મિલિયનનો ઘટાડો થયો. આ પછી પશ્ચિમ ભારતમાં 1.62 મિલિયન અને ઉત્તર ભારતમાં 1.5 મિલિયનનો ઘટાડો થયો. પૂર્વ ભારતમાં પણ 3.4 મિલિયન ગ્રાહકોનો ઘટાડો જોવા મળ્યો.

ઉત્તર ભારતમાં હજુ પણ LPG ગ્રાહકોની સૌથી મોટી સંખ્યા છે. સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં, ઉત્તર ભારતમાં લગભગ 9.93 કરોડ, દક્ષિણ ભારતમાં 7.98 કરોડ, પશ્ચિમ ભારતમાં 6.83 કરોડ અને પૂર્વ ભારતમાં 6.75 કરોડ LPG ગ્રાહકો હતા.