બિહારમાં ત્રણ મહિનાની અંદર 38 જિલ્લામાં 531 ફૂડ સેફ્ટી ચેક કરવામાં આવ્યા છે. આ દરમિયાન 17.32 લાખ રૂપિયાના ખાદ્ય ઉત્પાદનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા અથવા નાશ કરવામાં આવ્યા હતા. સુરક્ષાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતા આઉટલેટ્સ સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. બિહારના આરોગ્ય સચિવ અને ખાદ્ય સુરક્ષા કમિશનર કુમાર રવિએ આ માહિતી આપી છે. આ અભિયાન ખાદ્ય ચીજોના ભેળસેળ, નિવૃત્ત ઉત્પાદનો અને બિનઆરોગ્યપ્રદ રીતે ખોરાકની વસ્તુઓ સંભાળવા જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.

મહારાષ્ટ્ર એફડીએના કમિશનર તુકારમ મુંડે ખાદ્ય સુરક્ષા પર આવી જ કેટલીક કાર્યવાહીને કારણે લાઇમલાઇટમાં આવ્યા હતા. હવે બિહારમાં આઈએએસ કુમાર રવિના નેતૃત્વમાં પણ આવું જ અભિયાન ચાલી રહ્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે આઈએએસ રવિ અને તુકરમ મુંડે બેચમેટ છે. બંને 2005 બેચના IAS અધિકારીઓ છે.

ઈન્ડિયા ટુડેના એક રિપોર્ટ અનુસાર, બિહાર સમક્ષ એક વધારાનો પડકાર પણ લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો છે. ઉપરાંત, ગ્રાહકોને નિયમોના ઉલ્લંઘન અંગે ફરિયાદ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ. વિભાગીય રેકોર્ડ્સ દર્શાવે છે કે આ ત્રણ મહિના દરમિયાન, અધિકારીઓએ 15 મથકો સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરી હતી અને બે લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કર્યા હતા. તેમ છતાં આ આંકડા દર્શાવે છે કે નિયમોના પાલન અંગે કડકાઈ વધી છે, તેમ છતાં, અધિકારીઓ માટે હજી પણ એક મોટો પડકાર છે કે ખોરાકથી સંબંધિત આઉટલેટ્સ સલામતીના ધોરણોનું સતત પાલન કરવું જોઈએ.

સમગ્ર અભિયાનમાં દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો, મીઠાઈઓ, તળેલી ખોરાકની વસ્તુઓ, મસાલા અને સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી ખાદ્ય ચીજોનો સમાવેશ થાય છે. હોટલ, રેસ્ટોરાં, કેટરિંગ સેવાઓ, રિટેલ આઉટલેટ્સ અને ઇ-કોમર્સ વેરહાઉસની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. સલામત રીતે ખોરાકની સેવા આપવા અથવા સંભાળવા માટે સફાઈ, સફાઈ, સામાન સંગ્રહ અને નિયમો તપાસવામાં આવી રહ્યા છે. ઉપરાંત, દરરોજ 'ફૂડ સેફ્ટી કમ્પ્લાયન્સ સિસ્ટમ' પોર્ટલ પર તપાસનો અહેવાલ અપલોડ કરવો ફરજિયાત છે.

આ તપાસમાં કેએફસી, મેકડોનાલ્ડ્સ, પિઝા હટ અને બાર્બેક્યુ નેશન, તેમજ નાના સ્થાનિક ઉદ્યોગો જેવી મોટી ફૂડ ચેઇન્સનો સમાવેશ થાય છે. જ્યાં પણ નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે, ત્યાં અધિકારીઓએ લેબમાં પરીક્ષણ માટે નમૂનાઓ લીધા છે. સુધારણા માટે નોટિસ ફટકારીને આગળની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.

નિયમોનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિભાગે ફૂડ સેફ્ટી અધિકારીઓ માટે ફરજિયાત તાલીમ શરૂ કરી છે. આમાં પ્રારંભિક તાલીમના 14 દિવસ અને ત્યારબાદ 26 દિવસની ક્ષેત્ર તાલીમ શામેલ છે. માત્ર પછી તેઓ કામ પર પોસ્ટ કરવામાં આવશે. રવિ પોતે જ આ સમગ્ર કાર્યવાહીની સમીક્ષા કરી રહ્યો છે. તેઓ વોટ્સએપ દ્વારા સામાન્ય લોકો માટે પણ ઉપલબ્ધ છે. જિલ્લા સ્તરના આંકડા અનુસાર, પટનામાં સૌથી વધુ 87 વખત પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. રોહતાસમાં 41 વખત, સરનમાં 40 અને ગોપાલગંજમાં 37 વખત તપાસ કરવામાં આવી છે.

હવે પડકાર એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે આ તપાસ કાયમી સુધારણા તરફ દોરી જાય. નિયમોનું કોઈ ઉલ્લંઘન ન થવું જોઈએ અને સમગ્ર બિહારમાં વેચાયેલો ખોરાક સલામતીના ધોરણોને અનુરૂપ હોવો જોઈએ. આ માટે, નિયમિતપણે નમૂનાઓ લેવા, રેન્ડમ તપાસ કરવા અને સમય-સમય પર ફરીથી નિરીક્ષણ કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.