નવી દિલ્‍હી તા.૨૦: સમય જતાં સાયબર ક્રાઇમ વધી રહ્યો છે. એક નવા અહેવાલ મુજબ, અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું છે કે છેલ્‍લા પાંચ વર્ષમાં સાયબર છેતરપિડીને કારણે ભારતને ૫૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું નુકસાન થયું છે. ટેલિકોમ્‍યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ ઓનલાઈન નાણાકીય છેતરપિડીને રોકવા માટે એક વિશાળ ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. આ ઝુંબેશના ભાગ રૂપે, લાખો શંકાસ્‍પદ નકલી મોબાઇલ નંબરો કાયમી ધોરણે બ્‍લોક કરવામાં આવ્‍યા છે અને છેતરપિંડી સાથે જોડાયેલા લાખો બેંક ખાતાઓમાંથી વ્‍યવહારો બ્‍લોક કરવામાં આવ્‍યા છે. મોટી સંખ્‍યામાં WhatsApp એકાઉન્‍ટ્‍સ પણ કાઢી નાખવામાં આવ્‍યા છે.

૪૨૦ રિપોર્ટ (REF.) મુજબ, તાજેતરમાં મુંબઈમાં એક પત્રકાર પરિષદમાં, મુંબઈ LSA ના ડેપ્‍યુટી ડાયરેક્‍ટર જનરલ અજય કમલે જણાવ્‍યું હતું કે ટેલિકોમ્‍યુનિકેશન્‍સ એક્‍ટ, ૨૦૨૩ અને ટેલિકોમ સાયબર સિક્‍યુરિટી રૂલ્‍સ, ૨૦૨૪ એ ભારતના ડિજિટલ ગવર્નન્‍સ અને કાનૂની નિયમોને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવ્‍યા છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્‍યું હતું કે સરકાર છેતરપિંડી શોધ અને નેટવર્ક સુરક્ષા માટે કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) આધારિત સિસ્‍ટમોના ઉપયોગને વેગ આપી રહી છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્‍યું હતું કે આ પહેલ દ્વારા, રૂા.૧,૨૫૦ કરોડથી વધુ મૂલ્‍યના આશરે ૧૦ લાખ હેન્‍ડસેટ બ્‍લોક અથવા ટ્રેક કરવામાં આવ્‍યા છે, જ્‍યારે રૂા.૧,૨૫૦ કરોડથી વધુ મૂલ્‍યના ૧૦ લાખથી વધુ હેન્‍ડસેટ પણ પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં આવ્‍યા છે.

વિભાગ અનુસાર, ૩૪ મિલિયન શંકાસ્‍પદ મોબાઇલ નંબર બ્‍લોક કરવામાં આવ્‍યા છે. કપટપૂર્ણ IMEI સાથે જોડાયેલા ૨.૨૭ લાખ હેન્‍ડસેટ બ્‍લોક કરવામાં આવ્‍યા છે, અને સાયબર છેતરપિડી સાથે જોડાયેલા ૧૬.૯૭ લાખથી વધુ વોટ્‍સએપ એકાઉન્‍ટ નિષ્‍ક્રિય કરવામાં આવ્‍યા છે.

નવા ટેલિકોમ ટાવર્સ પર સોલાર પેનલ્‍સ વધુને વધુ સ્‍થાપિત થઈ રહ્યા છે, અને દેશભરની એન્‍જાિનિયરિગ કોલેજોમાં ૧૦૦ થી વધુ ૫ઞ્‍ લેબ્‍સ શરૂ કરવામાં આવી છે.

લોકોને નાણાકીય છેતરપિડીની ઘટનાઓની તાત્‍કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ હેલ્‍પલાઇન નંબર ૧૯૩૦ પર જાણ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે, અને પ્રાધાન્‍યમાં ઘટનાના ૨૪ કલાકની અંદર.

વિભાગ દ્વારા પ્રકાશિત કરાયેલ મુખ્‍ય નાગરિક-કેન્‍દ્રિત પહેલોમાંની એક સંચાર સાથી મોબાઇલ એપ્‍લિકેશન છે, જેને ૧૭ મિલિયનથી વધુ વખત ડાઉનલોડ કરવામાં આવી છે અને તેનું પોર્ટલ ૨૩૦ મિલિયનથી વધુ વખત જોવામાં આવ્‍યું છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે આ પ્‍લેટફોર્મ વપરાશકર્તાઓને ખોવાયેલા અથવા ચોરાયેલા મોબાઇલ ફોનને બ્‍લોક કરવા, ટેલિકોમ છેતરપિડીની જાણ કરવા અને શંકાસ્‍પદ પ્રવૃત્તિઓને ટ્રેક કરવાની મંજૂરી આપે છે.