લંડન:યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક (ECB) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા એક સત્તાવાર અને વિસ્તૃત વૈશ્વિક ગોલ્ડ રિપોર્ટ (Gold Report) માં સોનાના બજારને લઈને ખૂબ જ ચોંકાવનારા તથ્યો સામે આવ્યા છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલ અનુસાર, વિશ્વભરની અગ્રણી સેન્ટ્રલ બેંકો (કેન્દ્રીય બેંકો) દ્વારા પોતાના સોનાના ભંડાર એટલે કે ગોલ્ડ રિઝર્વ (Gold Reserves) માં રેકોર્ડબ્રેક વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે ડૉલર સામે વધી રહેલા જોખમો અને આર્થિક મંદીના ભય વચ્ચે સોના પ્રત્યે કેન્દ્રીય બેંકોનો મોહ આક્રમક રીતે વધ્યો હોવાનું રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ થયું છે.
યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંકના રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વૈશ્વિક બજારમાં સોનાની ભૌતિક માંગ (Gold Demand) માં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો આવ્યો છે. ખાસ કરીને વિકાસશીલ અને વિકસિત દેશોની મધ્યસ્થ બેંકો પોતાની કરન્સી અને અર્થતંત્રને સુરક્ષિત રાખવા માટે ડોલરના રોકાણના વિકલ્પ તરીકે સોનાની અંધાધૂંધ ખરીદી કરી રહી છે. આ આક્રમક ખરીદીના ટ્રેન્ડના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બુલિયન માર્કેટમાં સોનાના ભાવોને મોટો સપોર્ટ મળી રહ્યો છે અને કિંમતો નવી ઐતિહાસિક સપાટી તરફ આગળ વધી રહી છે.
વૈશ્વિક અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે, હાલમાં વિશ્વમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tensions) અને વિવિધ દેશો વચ્ચેના વ્યાપારિક યુદ્ધોના કારણે પરંપરાગત ચલણો પરનો ભરોસો ડગમગ્યો છે. આવા સમયે 'સોનું' હંમેશા સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન (Safe Haven) સાબિત થાય છે. ઇસીબી (ECB) ના રિપોર્ટમાં ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે જો સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા આ જ ગતિએ ખરીદી ચાલુ રહેશે, તો સ્થાનિક બજારોમાં સપ્લાયની તંગી સર્જાઈ શકે છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય ગ્રાહકો માટે સોનાના ઘરેણાંના ભાવો પર પડશે.
આ રિપોર્ટ જાહેર થયા બાદ વૈશ્વિક કોમોડિટી માર્કેટમાં સોનાના વેપારીઓ અને મોટા રોકાણકારો લાંબાગાળા માટે સોનામાં તેજીના સંકેતો જોઈ રહ્યા છે. ભારત અને ચીન જેવા દેશો જ્યાં સોનાનો વપરાશ સૌથી વધુ છે, ત્યાં પણ આ આંતરરાષ્ટ્રીય ફેરફારોની મોટી અસર જોવા મળશે. નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે આગામી તહેવારો અને લગ્નની સીઝન દરમિયાન ભારતીય બજારમાં પણ સોનાના ભાવ સામાન્ય ગ્રાહકોની પહોંચથી વધુ દૂર જઈ શકે છે, કારણ કે વૈશ્વિક મોરચે મધ્યસ્થ બેંકો સોનાની કિંમતોને નીચે આવવા દેવા માંગતી નથી.