નવી દિલ્‍હી,તા.૧: યુનિફાઇડ પેમેન્‍ટ્‍સ ઇન્‍ટરફેસ (UPI) દ્વારા વ્‍યવહારોની સંખ્‍યા અને મૂલ્‍ય બંનેએ નવા રેકોર્ડ બનાવ્‍યા. કુલ વ્‍યવહાર મૂલ્‍ય ૩ ટકા વધીને રૂ.૨૯.૯૦ લાખ કરોડ થયું, જે એપ્રિલમાં રૂ.૨૯.૦૩ લાખ કરોડ હતું. નેશનલ પેમેન્‍ટ્‍સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્‍ડિયા (NPCI) ના ડેટા અનુસાર, મે મહિનામાં UPI વ્‍યવહારોની સંખ્‍યા પણ ૪ ટકા વધીને ૨૩.૨૦ અબજ થઈ, જે એપ્રિલમાં ૨૨.૩૫ અબજ હતી. એપ્રિલ ૨૦૧૬ માં UPI લોન્‍ચ થયા પછી આ સૌથી વધુ વ્‍યવહાર મૂલ્‍ય અને સંખ્‍યા છે.

કેશફ્રી પેમેન્‍ટ્‍સના સહ-સ્‍થાપક અને CEO આકાશ સિહાએ જણાવ્‍યું હતું કે, ‘‘વાસ્‍તવિક વાર્તા માળખાકીય પરિવર્તનની છે. RBI ના પેમેન્‍ટ સિસ્‍ટમ્‍સ રિપોર્ટ અનુસાર, UPI નું સરેરાશ ટિકિટ કદ ૨૦૨૧ માં રૂ.૧,૮૪૮ થી ઘટીને ૨૦૨૫ માં રૂ.૧,૩૧૩ થયું છે. આ ચિતાનું કારણ નથી, પરંતુ પરિપક્‍વ ડિજિટલ પેમેન્‍ટ ઇકોસિસ્‍ટમનો સંકેત છે.''

મે મહિનામાં UPI વ્‍યવહારોમાં આ વધારો એવા સમયે થયો છે જ્‍યારે એપ્રિલમાં વ્‍યવહારોની સંખ્‍યામાં ૧.૩% અને મૂલ્‍યમાં ૧.૭%નો ઘટાડો થયો હતો. આ મુખ્‍યત્‍વે મહિનામાં ઓછા દિવસોને કારણે હતું. નાણાકીય વર્ષના અંતને કારણે માર્ચમાં પ્રમાણમાં વધુ વ્‍યવહારો જોવા મળ્‍યા. દૈનિક UPI વ્‍યવહારો મે મહિનામાં વધીને ૭૪૮ મિલિયન થયા, જે એપ્રિલમાં ૭૪૫ મિલિયન હતા.

સિંહાએ કહ્યું કે ઉચ્‍ચ-મૂલ્‍યના વ્‍યવહારો હવે ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા વધુને વધુ થઈ રહ્યા છે. ક્રેડિટ કાર્ડ વ્‍યવહારોનું મૂલ્‍ય ૨૦૨૧ માં રૂ.૮.૯ લાખ કરોડથી વધીને ૨૦૨૫ માં રૂ.૨૩.૨ લાખ કરોડ થવાનો અંદાજ છે. દરમિયાન, શ્‍ભ્‍ત્‍ ભારતના રોજિદા અર્થતંત્રમાં એક મુખ્‍ય ચુકવણી ચેનલ બની ગઈ છે, જેમાં સ્‍થાનિક વેપારીઓને ચૂકવણી, પરિવહન અને ઝડપી વાણિજ્‍યનો સમાવેશ થાય છે. દરેક ચુકવણી ચેનલ તેની અભિન્ન ભૂમિકા ભજવી રહી છે.

ઇમિડિયેટ પેમેન્‍ટ સર્વિસ (IMPS) વ્‍યવહારોની સંખ્‍યા એપ્રિલમાં ૩૬૨ મિલિયનથી સહેજ ઘટીને ૩૫૮ મિલિયન થઈ ગઈ. મૂલ્‍યની દ્રષ્ટિએ, તે રૂ.૭૦૧ લાખ કરોડથી ઘટીને રૂ.૬૯૬ લાખ કરોડ થઈ ગઈ. દૈનિક IMPS વ્‍યવહારોની સંખ્‍યા એપ્રિલમાં ૧૨.૦૮ કરોડથી ઘટીને મેમાં ૧૧.૫૫ કરોડ થઈ ગઈ.

FASTag વ્‍યવહારો મે મહિનામાં ૫% વધીને ૩૫૮ મિલિયનથી વધીને ૩૭૫ મિલિયન થઈ ગયા. તે જ સમયગાળા દરમિયાન, તેમનું મૂલ્‍ય પણ ૪% વધીને ૭,૦૨૫ કરોડ રૂપિયાથી વધીને ૭,૩૦૮ કરોડ રૂપિયા થયું. દૈનિક FASTag વ્‍યવહારોની સંખ્‍યા એપ્રિલમાં ૧.૧૯૪ કરોડથી વધીને મે મહિનામાં ૧.૨૧૦ કરોડ થઈ ગઈ.

આધાર સક્ષમ ચુકવણી સિસ્‍ટમ (AePS) હેઠળ વ્‍યવહારો મે મહિનામાં ૬% ઘટીને ૮.૮ કરોડ થયા, જે એપ્રિલમાં ૯.૪ કરોડ હતા. AePS વ્‍યવહારોનું મૂલ્‍ય પણ એપ્રિલમાં રૂ.૨૭,૬૪૦ કરોડથી ઘટીને મે મહિનામાં રૂ.૨૫,૨૪૭ કરોડ થયું