બોગોટા, કોલંબિયા: ૩૦૦ વર્ષ પહેલા સમુદ્રના પેટાળમાં ગરકાવ થઈ ગયેલા સ્પેનિશ જહાજ 'સેન જોસ'ના રહસ્યો પરથી પડદો ઉઠવાનું શરૂ થયું છે. આધુનિક રોબોટિક ટેકનોલોજીની મદદથી ૨,૦૦૦ ફૂટની ઊંડાઈએથી પ્રથમવાર આ ઐતિહાસિક જહાજની કેટલીક કિંમતી વસ્તુઓ બહાર કાઢવામાં સફળતા મળી છે, જેની કિંમત અંદાજે ૨ ટ્રિલિયન રૂપિયા આંકવામાં આવી છે.

૧૭૦૮માં બ્રિટિશ હુમલા દરમિયાન ડૂબી ગયેલું આ જહાજ તે સમયે સોનું, ચાંદી અને કિંમતી રત્નો લઈને જઈ રહ્યું હતું. લાંબા સમયની શોધખોળ બાદ હવે તેમાંથી કાંસાની તોપો, પોર્સેલિન કપ અને સોનાના પ્રાચીન સિક્કા મળી આવ્યા છે. સંશોધકોનું માનવું છે કે, આ તો માત્ર શરૂઆત છે અને સમુદ્રતળમાં હજુ પણ ખજાનાનો વિશાળ ભંડાર દટાયેલો છે.

આ જહાજ માત્ર તેની સંપત્તિ માટે જ નહીં, પરંતુ તે સમયના દરિયાઈ વેપાર અને ઇતિહાસને સમજવા માટે પણ એક અમૂલ્ય સ્ત્રોત છે. વૈજ્ઞાનિકો અને પુરાતત્વવિદો આ શોધને દરિયાઈ ઇતિહાસની સૌથી મોટી ઘટનાઓમાંની એક ગણાવી રહ્યા છે. આટલી ઊંડાઈએ કામ કરવું અત્યંત જોખમી હોવા છતાં, અદ્યતન રોબોટિક મશીનો દ્વારા મેળવાયેલી આ સિદ્ધિએ ઈતિહાસના પાનાઓમાં નવો વળાંક આપ્યો છે.

જોકે, આ ભવ્ય ખજાનાની માલિકીને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિવાદો પણ શરૂ થયા છે. વિવિધ દેશો અને સંસ્થાઓ આ જહાજ તેમજ તેમાં રહેલી સામગ્રી પર પોતાના કાનૂની હકનો દાવો કરી રહ્યા છે. હાલમાં, મળેલી કલાકૃતિઓનું વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી સંરક્ષણ અને વિસ્તૃત તપાસ કરવામાં આવી રહી છે, જેથી તેના મૂળ ઇતિહાસ અને મહત્વને સમજી શકાય.

ભવિષ્યમાં આ જહાજના બાકીના ભાગોને બહાર કાઢવા અને વધુ ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવા માટે મોટા પાયે અભિયાન હાથ ધરવામાં આવશે. આ શોધ માત્ર સોના-ચાંદીની શોધ નથી, પરંતુ માનવ ઇતિહાસના ખોવાયેલા પ્રકરણોને ફરીથી જીવંત કરવાની એક કવાયત છે, જે આગામી સમયમાં વિશ્વ સમક્ષ અનેક નવા તથ્યો જાહેર કરશે.