કોટા: રાજસ્થાનના કોટા વિભાગમાં તાજેતરના સમયમાં પ્રસૂતિ બાદ માતાઓના મૃત્યુના વધતા જતા સિલસિલાએ સમગ્ર તબીબી ક્ષેત્રે ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, મે ૨૦૨૬ થી અત્યાર સુધીમાં બાળજન્મ બાદ આશરે ૧૮ જેટલી માતાઓ પોતાના પ્રાણ ગુમાવી ચૂકી છે, જેમાં ૧૪ મૃત્યુ સરકારી હોસ્પિટલોના રેકોર્ડમાં નોંધાયા છે જ્યારે ૪ મૃત્યુ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં થયા છે. આ દુર્ઘટનાઓમાં સૌથી ભયજનક પાસુ એ છે કે સાત જેટલી મહિલાઓની કિડની ફેલ થવાના કિસ્સા સામે આવ્યા છે. તાજેતરમાં જ બારન જિલ્લાની ૩૧ વર્ષીય ફુલા બાઈ અને પુષ્પા બૈરવા નામના દર્દીઓનું કોટાની મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન મોત થતાં સરકારી સ્વાસ્થ્ય સેવાઓની પોલ ખુલી ગઈ છે, કારણ કે ડિલિવરી પછી અચાનક તબિયત બગડવી અને સમયસર યોગ્ય સારવાર ન મળવી તે ગંભીર બેદરકારી તરફ ઈશારો કરે છે.

આ સંકટની ભયાનકતાનો અંદાજો એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે બારન જિલ્લાની પુષ્પા બૈરવા નામના મહિલાએ ઝાલાવાડ હોસ્પિટલમાં સામાન્ય ડિલિવરી દ્વારા બાળકીને જન્મ આપ્યો હતો, પરંતુ ડિલિવરીના માત્ર એક જ કલાક પછી તેને અતિશય રક્તસ્ત્રાવ (બ્લીડિંગ) શરૂ થઈ ગયો હતો. હોસ્પિટલ દ્વારા ૫ થી ૬ યુનિટ લોહી આપવા છતાં રક્તસ્ત્રાવ નિયંત્રણમાં ન આવતા તેને કોટા રિફર કરવામાં આવી હતી, જ્યાં સુપર સ્પેશિયાલિટી બ્લોકમાં દાખલ કર્યા બાદ વધુ પડતા રક્તસ્ત્રાવને કારણે તેની કિડની, લીવર અને ફેફસાં સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ અંગો ફેલ થઈ ગયા હતા. તબીબોના લાખ પ્રયાસો અને વેન્ટિલેટર તથા ડાયાલિસિસની સારવાર છતાં પુષ્પાને બચાવી શકાઈ ન હતી, અને ઓક્ટોબરથી લઈને નવેમ્બર સુધીના ટૂંકા ગાળામાં રેશ્મા, રોશન બૈરવા, શબનમ બાનો અને રાશુ ભીલ સહિત અનેક ગર્ભવતી મહિલાઓએ જીવ ગુમાવ્યા છે.

આ ગંભીર પરિસ્થિતિએ સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને તેમના પરિવારોમાં ભારે ડર અને ચિંતા ફેલાવી દીધી છે, કારણ કે સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું આ રોગોનું સમયસર નિદાન નથી થઈ રહ્યું કે પછી હોસ્પિટલોમાં સારવાર અને દેખરેખનો મોટો અભાવ છે? મે ૨૦૨૬ માં પણ સિઝેરિયન ડિલિવરી પછી કિડની ફેલ થવાના કેસો સામે આવ્યા હતા અને હવે ફરીથી ઓક્ટોબર-નવેમ્બર દરમિયાન સરકારી તેમજ જેકે લોન અને MBS હોસ્પિટલોમાં આવી ઘટનાઓ પુનરાવર્તિત થવી તંત્રની ઘોર બેદરકારી સાબિત કરે છે. પ્રશાસને આ મામલે સત્વરે ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ બેસાડીને જવાબદારો સામે કડક પગલાં લેવા જોઈએ અને પ્રસૂતિ વિભાગની આરોગ્ય સેવાઓ સુધારવી અનિવાર્ય છે જેથી વધુ માસૂમ માતાઓના જીવ બચી શકે.