બેઇજિંગ : યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હાલમાં ચીનની ત્રણ દિવસની હાઈ-પ્રોફાઈલ મુલાકાતે છે, પરંતુ આ વખતે તેમની સાથે માત્ર રાજદ્વારીઓ જ નહીં, પણ અમેરિકાની ટોચની કંપનીઓના ૧૭ શક્તિશાળી CEOsનું આખું ‘રોસ્ટર’ છે. એપલ, ટેસ્લા, NVIDIA અને બોઇંગ જેવી કંપનીઓના વડાઓની આ હાજરીએ વિશ્વભરના અર્થશાસ્ત્રીઓનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. વિશ્લેષકો આ મુલાકાતને માત્ર રાજદ્વારી મિશન ગણાવવાને બદલે તેને વોલ સ્ટ્રીટ અને સિલિકોન વેલીની ચીની મૂડી અને ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાની એક મોટી ‘બિઝનેસ પીચ’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
 
કોણ કોણ છે ટ્રમ્પના આ ખાસ વર્તુળમાં?
બેઇજિંગમાં ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલ ખાતે યોજાયેલા સ્વાગત સમારોહમાં અમેરિકાના કોર્પોરેટ જગતના સૌથી મોટા નામો જોવા મળ્યા હતા. જેમાં SpaceX અને ટેસ્લાના એલોન મસ્ક, એપલના ટિમ કૂક, NVIDIA ના જેન્સેન હુઆંગ, ગોલ્ડમેન સૅક્સના ડેવિડ સોલોમન અને બ્લેકરોકના લેરી ફિંકનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત વિઝા, સિટીગ્રુપ અને ક્વાલકોમના વડાઓ પણ આ પ્રવાસમાં જોડાયા છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું કે, "હું પ્રમુખ શીને વિનંતી કરીશ કે તેઓ ચીનના દરવાજા આ તેજસ્વી લોકો માટે વધુ ખોલે જેથી તેઓ પોતાનો જાદુ ચલાવી શકે."
 
ચીની ‘પિગી બેંક’ અને AI ક્ષેત્ર પર નજર
વિશ્લેષકોના મતે, અમેરિકાના ૩૯ ટ્રિલિયન ડોલરના વધતા જતા દેવા વચ્ચે વોલ સ્ટ્રીટ ચીનના વિશાળ મૂડી ભંડાર પર નજર ટેકવીને બેઠું છે. ચીનનો ઘરગથ્થુ બચત દર ૩૫ ટકાથી વધુ છે, જે અમેરિકા અને યુકેના ૩ ટકાના દર કરતા ઘણો વધારે છે. આ અઢળક નાણાકીય શક્તિનો ઉપયોગ AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) ના ખર્ચાળ સંશોધનોમાં કરવા માટે અમેરિકન કંપનીઓ આતુર છે. NVIDIA અને માઇક્રોન જેવી કંપનીઓ નિકાસ નિયંત્રણો છતાં ચીનના AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં પોતાની ચિપ્સ વેચવા માંગે છે.
 
સપ્લાય ચેઇન અને માર્કેટ એક્સેસની મથામણ
એપલ અને બોઇંગ જેવી કંપનીઓ માટે ચીન માત્ર એક મોટું બજાર નથી, પણ તેમની સપ્લાય ચેઇનનું મહત્વનું કેન્દ્ર છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલા ટેરિફ યુદ્ધ અને ઉત્પાદન વિક્ષેપોને કારણે આ કંપનીઓ મુશ્કેલીમાં હતી. હવે, આ CEOs ટ્રમ્પના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરીને ચીની બજારમાં ‘અનિયંત્રિત પ્રવેશ’ અને સપ્લાય ચેઇનને સામાન્ય બનાવવા માંગે છે. ખાસ કરીને વિઝા અને સિટીગ્રુપ જેવી નાણાકીય સંસ્થાઓ ચીનના ગ્રાહક અર્થતંત્રમાં પેમેન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા પ્રવેશ મેળવવા માટે પેરવી કરી રહી છે.
ટૂંકમાં, ટ્રમ્પની આ મુલાકાત ભૌગોલિક રાજનીતિ કરતા આર્થિક ગણિત પર વધુ આધારિત હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેનો આ ‘કોર્પોરેટ તાલમેલ’ આવનારા સમયમાં વૈશ્વિક બજારની દિશા નક્કી કરશે.