નવી દિલ્‍હી તા.૬: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભારે તણાવ અને વૈશ્વિક સપ્‍લાય ચેઈન (Global Supply Chain) પર પડેલી વિપરીત અસર વચ્‍ચે ભારત માટે એક ખૂબ જ મોટા રાહતના સમાચાર આવ્‍યા છે. ભારતના કેમિકલ અને ફર્ટિલાઈઝર મંત્રાલય દ્વારા જણાવવામાં આવ્‍યું છે કે, ખેડૂતો માટે જરૂરી એવું ખાતર અને કાચો માલ લઈને આવી રહેલા ૧૫ દરિયાઈ જહાજો સુરક્ષિત રીતે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ પાર કરી ચૂક્‍યા છે અને ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.

સરકારે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે દેશના ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને ભારતમાં ખાતરની ઉપલબ્‍ધતા સુનિﾍતિ કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્‍યા છે.

૧૫ જહાજોમાં કયું ખાતર કેટલા પ્રમાણમાં આવી રહ્યું છે? મંત્રાલયના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, હોર્મુઝની કટોકટી વચ્‍ચેથી સફળતાપૂર્વક નીકળેલા આ ૧૫ જહાજોમાં ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્ર માટે અત્‍યંત મહત્‍વનો સ્‍ટોક લાદેલો છેઃ

યુરિયાઃ કુલ ૮ જહાજોમાં ૩.૩૨ લાખ મીટ્રિક ટન (LMT) યુરિયા ભારત આવી રહ્યું છે.

ડીએપી ૪ જહાજોમાં ૨.૫૭ લાખ મીટ્રિક ટન (LMT) ડાય-એમોનિયમ ફોસ્‍ફેટ આવી રહ્યું છે.

સલ્‍ફર (Sulphur): ૩ જહાજોમાં ૧.૧૧ લાખ મીટ્રિક ટન (LMT) સલ્‍ફરનો જથ્‍થો છે.

આ ઉપરાંત, મંત્રાલયે એ પણ માહિતી આપી છે કે આગામી દિવસોમાં વધુ ૫ જહાજો ભારત આવવા માટે રવાના થવાના છે.

ગ્‍લોબલ સપ્‍લાય ચેઈન પ્રભાવિત છતાં ભારત સરકારે રસ્‍તો કાઢ્‍યો

કેન્‍દ્રીય રસાયણ અને ખાતર મંત્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડા (J.P. Nadda) એ જણાવ્‍યું હતું કે, પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક સપ્‍લાય ચેઈન (Global Supply Chain) ને ભારે નુકસાન થયું છે. આ વૈશ્વિક કટોકટીને લીધે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાતરની કિમતોમાં વધારો થયો છે અને શિપમેન્‍ટ (Shipment Time) ના સમયગાળામાં પણ વિલંબ થઈ રહ્યો છે.ૅ

જોકે, આવી મુશ્‍કેલ પરિસ્‍થિતિમાં વિદેશોમાં આવેલા ભારતીય દૂતાવાસો એ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતીય મિશન્‍સે ખાતર વિભાગને વૈશ્વિક ઉત્‍પાદકો અને સપ્‍લાયર્સ સાથે સીધો સંપર્ક સાધવામાં મદદ કરી, જેના કારણે આ સપ્‍લાય લાઇન સુરક્ષિત રાખી શકાઈ છે.

ભારતમાં ખાતરનું સ્‍થાનિક ઉત્‍પાદન જળવાઈ રહે તે માટે પણ સરકારે યુદ્ધના ધોરણે કામ કર્યું છે. પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટીને કારણે સ્‍થાનિક ફર્ટિલાઈઝર પ્‍લાન્‍ટ્‍સ ને મળતો નેચરલ ગેસ (Natural Gas Supply) નો પુરવઠો ઘટીને માત્ર ૬૫ ટકા રહી ગયો હતો. પરંતુ હવે આ કટોકટી ટળી ગઈ છે અને ગેસ સપ્‍લાય ફરીથી ૧૦૦ ટકા પૂર્ણપણે બહાલ કરી દેવામાં આવ્‍યો છે.

દેશમાં ખાતરનો પૂરતો સ્‍ટોક ઉપલબ્‍ધઃ ચિંતાની કોઈ વાત નથી. સરકારે ખેડૂતોને ખાતરની અછત ન સર્જાય તે માટે અગાઉથી જ મોટો બફર સ્‍ટોક (Buffer Stock) તૈયાર કરી લીધો છે.

મંત્રાલયના જણાવ્‍યા અનુસાર, હાલમાં ભારત પાસે ૧૯૭.૫૬ લાખ મીટ્રિક ટન (LMT) ફર્ટિલાઈઝરનો સ્‍ટોક જમા છે. આ જથ્‍થો દેશની વાર્ષિક ખાતરની જરૂરિયાત જે આશરે ૩૮૩.૯ LMT છે, તેના ૫૧ ટકા કરતા પણ વધુ છે.

આમ, સરકાર દ્વારા આયાત અને સ્‍થાનિક ઉત્‍પાદન બંને મોરચે લેવાયેલા સચોટ પગલાંને લીધે દેશભરમાં ખાતરની કોઈ અછત વર્તાશે નહીં અને આગામી સીઝનમાં ખેડૂતોને પારદર્શી રીતે ખાતરનું વિતરણ થતું રહેશે.