નવી દિલ્હી: દેશની રાજધાનીના સૌથી મોંઘા અને હાઈ-સિક્યોરિટી ઝોન ગણાતા લુટિયન્સ એરિયામાંથી વહીવટી તંત્રના ઇતિહાસનો એક સૌથી મોટો અને સનસનાટીભર્યો નિર્ણય સામે આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે વડાપ્રધાનના સત્તાવાર નિવાસસ્થાનની બિલકુલ નજીક સ્થિત ૧૧૩ વર્ષ જૂના અતિ પ્રભાવશાળી અને ઐતિહાસિક "દિલ્હી જીમખાના ક્લબ" પર જોરદાર કાનૂની સપાટો બોલાવ્યો છે. સરકારે આ હાઈ-પ્રોફાઈલ વગદાર ક્લબની જમીનની લીઝ તાત્કાલિક અસરથી રદ કરી દીધી છે અને આગામી ૫ જૂન સુધીમાં આખું ભવ્ય પરિસર ખાલી કરી દેવાનું કડક અલ્ટીમેટમ (આખરીનામું) આપતાં દેશના પાવર કોરિડોર અને વીઆઈપી વર્તુળોમાં ભારે ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.

સરકારના આ પ્રચંડ અને આકરા વહીવટી પગલાની વચ્ચે અત્યારે દેશભરમાં "જીમખાના" શબ્દ અને તેના ભવ્ય ઇતિહાસને લઈને ભારે ઉત્સુકતા અને ચર્ચાઓ જાગી છે. મેટ્રો શહેરોમાં મોટા મોટા નેતાઓ, નોકરશાહો અને ઉદ્યોગપતિઓના મનોરંજન તેમજ સ્ટેટસ સિમ્બોલ ગણાતા આ શબ્દ પાછળ એક બહુ મોટું ભાષાકીય રહસ્ય છુપાયેલું છે. વાસ્તવમાં "જીમખાના" એ કોઈ એક ભાષાનો શબ્દ નથી, પરંતુ તે બે તદ્દન અલગ-અલગ વિદેશી ભાષાઓના અનોખા સંયોજનથી બનેલો એક વિશિષ્ટ વર્ણસંકર શબ્દ છે, જેનો ભારતની ધરતી પર બ્રિટિશ શાસનકાળ દરમિયાન ઉદભવ થયો હતો.

ઐતિહાસિક અને ભાષાકીય વિશ્લેષણના અહેવાલો અનુસાર, આ શબ્દનો પ્રથમ ભાગ અંગ્રેજી ભાષાના પ્રખ્યાત શબ્દ "જિમ્નેશિયમ" (જેનો અર્થ શારીરિક કસરત અથવા વ્યાયામ માટેનું સ્થળ થાય છે) માંથી ટૂંકું રૂપ કરીને "જીમ" લેવામાં આવ્યું છે. જ્યારે તેનો બીજો ભાગ ફારસી અને ઉર્દૂ ભાષાના મૂળ શબ્દ "ખાના" માંથી લેવાયો છે, જેનો અર્થ કોઈ ચોક્કસ ઘર, વિભાગ અથવા સુરક્ષિત સ્થળ (જેમ કે કારખાના કે ડાકખાના) એવો થાય છે. આમ, અંગ્રેજોની કસરત-રમતગમતની સંસ્કૃતિ અને ભારતીય ઉપખંડની ઉર્દૂ-ફારસી ભાષાના સુમેળથી બનેલો આ શબ્દ આજે સત્તા અને વૈભવનું સૌથી મોટું પ્રતીક બની ચૂક્યો છે, જેનો સત્તાવાર કબજો લેવા હવે સરકારે કમર કસી છે.