નવી દિલ્હી: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં ડેટા પ્રાઇવસી અને સરકારી હસ્તક્ષેપને લઈને એક અત્યંત સનસનાટીભર્યો અને મોટો વિવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સપાટી પર આવ્યો છે. અમેરિકાની ટ્રમ્પ સરકારે ગ્લોબલ ટેક જાયન્ટ 'મેટા' (Meta) ને તેના ઓપન-સોર્સ અને પ્રોપ્રાઇટરી AI મોડલ્સની કડક સુરક્ષા તપાસ કરાવવા માટે સત્તાવાર અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. યુએસ ડિજિટલ ગવર્નન્સ ઓડિટ, સિલિકોન વેલી વિજિલન્સ એન્ડ સાયબર સેફ્ટી કાઉન્સિલ ડેસ્ક રિપોર્ટ મુજબ, સરકારી એજન્સીઓનો દાવો છે કે એઆઈ મોડલ્સનો દુરુપયોગ વૈશ્વિક સાયબર હુમલા કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને નુકસાન પહોંચાડવા માટે થઈ શકે છે, તેથી તેનું ગ્રાઉન્ડ લેવલ ઓડિટ અનિવાર્ય છે. જોકે, આ આદેશના કારણે સમગ્ર વિશ્વના પ્રાઇવસી એક્સપર્ટ્સ ચોંકી ઉઠ્યા છે, કારણ કે આ ઓડિટ પ્રક્રિયા સરકારને (Algorithmic Surveillance) નો સીધો રસ્તો આપે છે, જેનાથી મેટાના પ્લેટફોર્મ્સ પર રહેલા કરોડો યુઝર્સના ડેટા બેકએન્ડથી એક્સેસ થવાનો મોટો ખતરો છે.

એક અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પ પ્રશાસને મેટા મેનેજમેન્ટને એક ગુપ્ત ઇમેઇલ મોકલીને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ તેમના મોસ્ટ એડવાન્સ AI સિસ્ટમ્સ સરકારના રિવ્યુ માટે સબમિટ કરે. સરકારનો તર્ક છે કે પબ્લિક લોન્ચ પહેલાં આ મોડલ્સની સાચી તાકાત, તેની ખામીઓ અને તેનાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને થનારા સંભવિત જોખમોની તપાસ કરવી અનિવાર્ય છે.

અત્યાર સુધી મેટા અમેરિકાની એકમાત્ર એવી AI ડેવલપર કંપની હતી જેણે પોતાના એડવાન્સ મોડલ્સની સિક્રેટ ટેક્નોલોજી સરકાર સાથે શેર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. કંપનીએ તાજેતરમાં જ તેનું અત્યંત શક્તિશાળી 'Muse Spark AI' મોડલ લોન્ચ કર્યું છે. જોકે, સરકારના આકરા વલણ બાદ હવે મેટાના સૂર બદલાયા છે.

આ વિશે મેટાએ સત્તાવાર ગરગળાટ સાથે જણાવ્યું કે, તે સુરક્ષિત AI ડેવલપમેન્ટના સરકારી ઉદ્દેશ્યનું સમર્થન કરે છે. કંપનીએ સ્વીકાર્યું કે, "અમે ફ્રન્ટિયર AIના ક્ષેત્રમાં અમેરિકાના વૈશ્વિક પ્રભુત્વને જાળવી રાખવાના લક્ષ્ય સાથે સહમત છીએ. અમે હાલમાં તપાસની શરતો પર ચર્ચા કરી રહ્યા છીએ અને ટૂંક સમયમાં જ આ સરકારી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરીશું."