નવી દિલ્હી:વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ ગણાતા 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' વિસ્તારમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પાવર સબબ યુદ્ધની સ્થિતિ ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સેન્ટ્રલ કમાન્ડના સત્તાવાર મિલિટરી એન્ફોર્સમેન્ટ ડેટા મુજબ, ઈરાની સૈન્ય (IRGC) દ્વારા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટી આદેશો સામે આકરી (Chokepoint Maritime Sovereignty) નો એજન્ડા જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. ઈરાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સત્તાવાર ટેલિવિઝન પરથી જાહેરાત કરી છે કે, ખાડી દેશોમાંથી નિકળતા કુલ ક્રૂડ ઓઈલના ત્રીજા ભાગના હિસ્સા પર તેમની નજર છે અને જો યુએસ નૌકાસેનાએ તેમના આર્થિક કે ભૌગોલિક હિતોને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો તો હોર્મુઝના માર્ગને સંપૂર્ણપણે સીલ કરી દેવામાં આવશે. આ નિવેદનને ગ્લોબલ ડિફેન્સ એક્સપર્ટ્સ એક પાવરફુલ (Geopolitical Deterrence Signaling) તરીકે જોઈ રહ્યા છે, કારણ કે ટ્રમ્પે અગાઉ ઈરાન પર વધુ આકરા પ્રતિબંધો લાદવાની જાહેરાત કરી હતી. ઈરાને પોતાની એન્ટી-શિપ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો અને સુસાઈડ ડ્રોન્સના કાફલાને પર્શિયન ગલ્ફ તરફ રવાના કરી દેતાં ગમે ત્યારે વિસ્ફોટક સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

તાજેતરમાં હોર્મુજ વિસ્તારમાં એક જહાજ પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો. ત્યારબાદ અમેરિકાએ ઈરાની સંપત્તિઓ પર અને ઈરાને ગલ્ફ દેશોમાં આવેલા અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર વળતા હુમલા કર્યા હતા. જો કે, 3 દિવસથી ચાલી રહેલા આ હુમલાઓ રોકીને બંને દેશો હવે કતારની રાજધાની દોહામાં આ અઠવાડિયે મંગળવારે વાતચીત કરવા માટે સહમત થયા છે.

ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ બગદાદમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા સાથે સાઈન કરાયેલા એમઓયુ અંતર્ગત જ ઈરાનને હોર્મુજ પર દેખરેખ રાખવાનો અધિકાર મળ્યો છે. ઈરાન આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજોની દેખરેખ અને ફી વસૂલવાના મામલે બિલકુલ પાછળ હટવા તૈયાર નથી.

બીજી તરફ અમેરિકા ઈરાનના આ નિયંત્રણનો વિરોધ કરી રહ્યું છે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે, આ દરિયાઈ માર્ગ કોઈપણ ફી વગર આખી દુનિયાના જહાજો માટે ખુલ્લો રહે. મહત્વનું છે કે, હોર્મુજ સ્ટ્રેટ એ ફારસની ખાડી અને ઓમાનની ખાડીને જોડતો એક અત્યંત સાંકડો અને દુનિયાનો સૌથી વ્યસ્ત ઓઈલ ટ્રેડિંગ રૂટ છે, જ્યાંથી વિશ્વભરમાં તેલ અને ગેસની સપ્લાય થાય છે.